Cúng giao thừa thế nào để có một năm mới bình an, vạn sự như ý?

Dân trí Cúng Tất niên là nghĩ lễ quan trọng không thể thiếu của gia đình Việt mỗi dịp Tết đến xuân về. Tùy vào điều kiện kinh tế, gia cảnh vùng miền, mỗi gia đình sẽ có cách thức chuẩn bị mâm cúng riêng. Tuy nhiên, một buổi cúng tất niên chỉ thực sự trọn vẹn khi ở đó có tấm lòng thành tâm của gia chủ.

Giao thừa là thời khắc mà Đất Trời giao hòa, Âm Dương gặp gỡ để vạn vật bừng lên sức sống mới. Lễ cúng giao thừa (hay còn gọi là lễ Trừ Tịch) được cử hành khi kết thúc giờ Hợi ngày 30, sang giờ Tý mở đầu ngày Mồng một Tết. Bao gồm hai lễ cúng là: Cúng trong nhà và cúng ngoài trời.

Theo “Việt Nam phong tục” của Phan Kế Bính, người Việt xưa tin rằng mỗi năm có một vị Hành khiển trông coi nhân gian. Hết năm, vị thần cũ giao lại công việc cho vị thần mới vào thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới. Vì vậy, người dân làm lễ cúng Tất niên để thông báo cho đất trời, thổ thần về việc tiễn các vị thần trong năm, đồng thời hy vọng về một năm mới ấm no, thịnh vượng.

Cúng giao thừa thế nào để có một năm mới bình an, vạn sự như ý? - 1
Lưu ý quan trọng nhất là toàn bộ đồ cúng phải được chế biến tinh sạch, trình bày gọn gàng trước khi dâng đến các thần. Ảnh minh họa

Các vị thần Hành binh, Hành khiển, Phán quan là vị thần chung của tất cả các gia đình, do công việc thị sát vội vã nên thần chỉ ghé qua trước cửa để chứng giám. Chính vì vậy, người dân thường phải chuẩn bị hai lễ cúng giao thừa: Một đặt lên bàn thờ tổ tiên, một đặt ở ngoài cửa chính.

Với mong muốn về một năm mới ấm no, thịnh vượng, nhiều gia đình chuẩn bị lễ cúng Giao thừa rất lớn cho rằng phải “mâm cao cỗ đầy” thì phúc khí mới tràn trề. Tuy nhiên, trả lời về vấn đề này PGS.TS Nguyễn Hùng Vỹ - Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Việt Nam cho biết: “Tất cả các lễ cúng tế bao gồm cả lễ cúng Tất niên đều không quan trọng đồ cúng nhiều hay ít mà quan trọng là tấm lòng thành tâm của gia chủ. Tùy vào điều kiện kinh tế của mỗi gia đình mà đặt lễ cúng cho phù hợp. Tuyệt đối không được đua đòi, học theo nhau.”

Một mâm cúng giao thừa ngoài trời cần đảm bảo đầy đủ các lễ vật: Hương - Đăng (đèn/ nến) – Trà – Tửu – Hoa – Quả - Cỗ chay hoặc cỗ mặm tùy từng gia đình. Mâm cúng ngoài trời không cần quá cầu kỳ nhưng cũng không đươc sơ sài. Lưu ý quan trọng nhất là toàn bộ đồ cúng phải được chế biến tinh sạch, trình bày gọn gàng trước khi dâng đến các thần.

Theo từng vùng miền và tín ngưỡng khác nhau, gia chủ sẽ có những lựa chọn đồ cúng phù hợp. Thông thường một mâm cỗ mặn của người miền Bắc theo tín ngưỡng Phật giáo bao gồm các món ăn đời sống hàng ngày như: Gà trống luộc (cả con hoặc một miếng) có thể thay thế bằng khoanh giò hoặc miếng thịt lợn luộc; bánh trưng, đĩa xào và bát canh.

Cúng giao thừa thế nào để có một năm mới bình an, vạn sự như ý? - 2
Theo từng vùng miền và tín ngưỡng khác nhau, gia chủ sẽ có những lựa chọn đồ cúng phù hợp nhưng theo các chuyên gia điều quan trọng nhất là tấm lòng thành tâm. Ảnh minh họa

Một số truyền miêng cho rằng, vào năm tuổi con gì thường sẽ không cúng con vật đó. Ví dụ năm Kỷ Hợi sẽ kiêng cúng thịt lợn. Tuy nhiên theo PGS.TS Nguyễn Hùng Vỹ, sau nhiều năm nghiên cứu về văn hóa, ông cho rằng đây là quan niệm không chính xác. Vì vậy mọi gia đình có thể tùy tâm chuẩn bị đồ cúng sao cho phù hợp.

Cách bày trí mâm cúng ngoài trời rất coi trọng sự cân đối. Hai ly nước để hai bên; bên kia hoa - bên này quả, hương sẽ được cắm ở chính giữa. Gà cúng nếu để cả con thì đặt ngang mỏ gà hướng ra phía ngoài.

Hiện nay ở một số nơi, người ta tạo hình gà cúng trông như một vũ nữ khỏa thân. Theo PGS.TS Nguyễn Hùng Vỹ, đây là hình ảnh gây phản cảm và không nên tạo hình như vậy để làm đồ lễ thờ cúng.

Mâm cúng ngoài trời được đặt ở trước cửa nhà của từng gia đình. Với những gia đình ở chung cư, có thể đặt ở ban công hoặc mang xuống sảnh lớn dưới tòa nhà mình ở. Đúng vào giờ Tý mở đầu ngày mồng một năm mới, gia chủ tiến hành nghi thức cúng tiễn đưa thần cũ, đón thần mới, hy vọng về một năm mới an khang, thịnh vượng.

Nhiều gia đình vẫn luôn băn khoăn việc cúng ngoài trời trước hay cúng trong nhà trước. PGS.TS Nguyễn Hùng Vỹ cho rằng nên cúng Giao thừa trong nhà trước, thắp hương lễ bái Phật, thần linh, gia tiên xong rồi mới làm lễ Thái tuế ngoài trời sao cho lễ Thái tuế diễn ra vào đúng lúc giao thừa.

Về mâm cúng trong nhà, theo truyền thống lễ vật thường không khác nhiều so với mâm cúng ngoài trời. Ngoài những lễ cơ bản cần chuẩn bị thêm ngũ quả; vàng mã; trầu cau; bánh kẹo mứt Tết. Mâm ngũ quả tượng trưng cho ngũ phúc (Phúc – Lộc – Thọ - Khanh – Ninh), tùy địa phương mà lựa chọn các loại quả khác nhau.

Mâm cúng mặn không bày lên trên bàn thờ mà đặt bên dưới hoặc ở bàn khác. Các nhà tâm linh khuyến khích các gia đình bày cỗ ngọt, cỗ chay cho mâm cúng Tất niên.

Sau khi cung kính bày lễ, đặt xong mâm cúng, người lớn tuổi nhất trong gia đình ăn mặc chỉnh tề, xúc miệng rượu thơm, đốt đèn nến, thắp hương thơm và thành kính lễ Giao thừa trong nhà, khấn thần linh và mời tiền nhân về ăn Tết cùng con cháu.

Luân chuyển theo từng thời kỳ với những chuyển biến về điệu kiện kinh tế, thói quen sống… sẽ có những thay đổi nhỏ trong nghi thức cúng Giao thừa.

Tuy nhiên dù hoàn cảnh có thay đổi ra sao, dù giàu hay nghèo, bận rộn hay thảnh thơi thì ở bất cứ mâm cúng nào, điều quan trọng nhất và không thể thay đổi vẫn là tấm lòng thành tâm của gia chủ.

Thanh Thúy

Tag :
MỚI NHẤT
Bỏ đi suy nghĩ, cứ xả rác rồi cũng có... người dọn!
Bỏ đi suy nghĩ, cứ xả rác rồi cũng có... người dọn!

(Dân trí) - Bất ngờ chính là cảm xúc của những ai đi trên đường Tôn Đức Thắng, đoạn qua bến Bạch Đằng khi chứng kiến một đoạn đường đầy rác do người dân xả lại sau khi xem pháo hoa. Nhiều người chứng kiến phải thốt lên hai chữ “nếu như”…

Thứ ba, 05/02/2019 - 05:30

Độc đáo "lợn vàng" trên sân khấu xiếc
Độc đáo "lợn vàng" trên sân khấu xiếc

(Dân trí) - Qua thời gian huấn luyện gian khổ, những chú lợn tưởng chừng vụng về lại trở thành những "nghệ sĩ" xiếc điêu luyện trên sân khấu.

Thứ ba, 05/02/2019 - 12:48

Chuyên gia phong thủy gợi ý hướng xuất hành tốt đầu năm 2019
Chuyên gia phong thủy gợi ý hướng xuất hành tốt đầu năm 2019

(Dân trí) - Theo chuyên gia phong thủy Tuấn Kiệt, năm Kỷ Hợi 2019, theo Can chi  thuộc Kỷ - Hành Thổ. Chính vì thế, hướng tốt xuất hành Đại cát là hướng Tây Bắc, sau đó là hướng chính Tây.

Thứ ba, 05/02/2019 - 12:40

Tết đầm ấm trong ngôi nhà mơ ước của đồng bào Arem
Tết đầm ấm trong ngôi nhà mơ ước của đồng bào Arem

(Dân trí) - Với người ARem, khi cuộc sống còn nhiều vất vả, cái ăn cái mặc còn chưa đủ đầy thì một căn nhà ấm cũng vẫn còn là điều mơ ước. Thế nhưng, Tết này, niềm mơ ước đó của nhiều gia đình tại Arem đã trở thành hiện thực.

Thứ ba, 05/02/2019 - 11:03

Phố núi “ngủ say” sau đêm giao thừa
Phố núi “ngủ say” sau đêm giao thừa

(Dân trí) - Sáng mồng 1 tết Nguyên Đán, phố núi dường như vẫn đang "ngủ say" khi trên các tuyến đường TP.Pleiku chỉ lác đác một vài xe máy. Những tuyến đường xưa nay đông người hay kẹt xe cũng vắng vẻ bất ngờ.

Thứ ba, 05/02/2019 - 08:24

Những món ăn không thể thiếu trong ngày tết của người dân ĐBSCL
Những món ăn không thể thiếu trong ngày tết của người dân ĐBSCL

(Dân trí) - Đối với người miền Tây canh khổ qua là món ngon không thể thiếu trong mâm cơm ngày tết. Nó mang ý nghĩa lạc quan với “cái khổ sẽ qua”. Còn món thịt kho tàu, ước vọng một năm mới vẹn tròn, sung túc, đủ đầy.

Thứ ba, 05/02/2019 - 08:09

Năm 2019, chọn tuổi nào xông nhà để mang lại may mắn cả năm?
Năm 2019, chọn tuổi nào xông nhà để mang lại may mắn cả năm?

(Dân trí) - Tục xông đất thể hiện tinh thần hướng đến những điều tốt lành, may mắn và cầu mong một năm mới thuận lợi, hanh thông của người Việt. Năm 2019, theo các chuyên gia, những tuổi có thiên can Canh, Kỷ và địa chi Dần đặc biệt tốt để xông đất.

Thứ ba, 05/02/2019 - 08:01

Đặc sắc gian hàng chợ quê Tết trên phố lần đầu xuất hiện ở Bạc Liêu
Đặc sắc gian hàng chợ quê Tết trên phố lần đầu xuất hiện ở Bạc Liêu

(Dân trí) - Lần đầu tiên tỉnh Bạc Liêu tổ chức “Chợ quê ngày Tết” đón Xuân Kỷ Hợi 2019 đã gây ấn tượng với người dân và du khách phương xa.

Thứ hai, 04/02/2019 - 07:33

Những chuyến tàu vượt biển “chở Tết” ra đảo tiền tiêu
Những chuyến tàu vượt biển “chở Tết” ra đảo tiền tiêu

(Dân trí) - Những ngày cận Tết, bến đò Hàm Tử tại cảng cá Quy Nhơn lại nhộn nhịp những chuyến tàu chở đầy ắp hàng hóa, nhu yếu phẩm ra đảo Nhơn Châu (TP Quy Nhơn, Bình Định) để phục vụ nhu cầu người dân vui xuân, đón Tết Kỷ Hợi 2019.

Thứ hai, 04/02/2019 - 07:31

Người lao động trắng đêm mưu sinh ở chợ hoa Quảng Bá những ngày cận Tết
Người lao động trắng đêm mưu sinh ở chợ hoa Quảng Bá những ngày cận Tết

(Dân trí) - Những ngày sát Tết Nguyên đán, những chuyến xe chở hoa đêm vẫn tấp nập đi lại trong chợ hoa Quảng Bá. Cùng với dòng người đổ về mua sắm Tết, người lao động ở đây cũng phải tất tả từng giờ để mưu sinh trong cái hối hả của những ngày cuối năm. Với họ, Tết không phải là dịp để nghỉ ngơi mà là cơ hội duy nhất để kiếm cho con mình một chiếc áo mới.

Thứ hai, 04/02/2019 - 02:02

Tái hiện Tết xưa ở “Miền di sản thế giới”
Tái hiện Tết xưa ở “Miền di sản thế giới”

(Dân trí) - Những trò chơi dân gian, những làng nghề truyền thống, những món ăn đặc trưng xứ Quảng đã được Công viên Ấn tượng Hội An tái hiện lại để phục vụ du khách trong dịp Tết Kỷ Hợi này.

Thứ hai, 04/02/2019 - 01:55

"Mục sở thị" trang trại thiên nga bán cho nhà giàu Hà Nội
"Mục sở thị" trang trại thiên nga bán cho nhà giàu Hà Nội

(Dân trí) - Đàn thiên nga trắng nhập giống từ Hà Lan, đang được một trang trại ở Hà Nội nuôi và bán bán ra thị trường với giá lên tới 40 triệu đồng một cặp.

Thứ hai, 04/02/2019 - 11:38

ĐÁNG QUAN TÂM
Người dân Quảng Trị hối hả mang hương Tết về nhà
Người dân Quảng Trị hối hả mang hương Tết về nhà

(Dân trí) - Năm mới Kỷ Hợi đã cận kề, người dân Quảng Trị đổ xô đến các điểm bán hoa Xuân để chọn cho mình những cây đẹp nhất mang về nhà chưng mấy ngày Tết.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 01:37

Tiên đoán vận may qua nhánh cỏ và hình cánh sao trong lòng trái táo
Tiên đoán vận may qua nhánh cỏ và hình cánh sao trong lòng trái táo

(Dân trí) - Ở Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc hay Nhật Bản, các quốc gia mà tư tưởng Nho giáo vẫn còn đậm nét, thì cứ vào đầu xuân, mùa lễ hội hay trước một sự kiện lớn của cá nhân, gia đình, người ta hay “bói”, xem vận may hay rủi.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 12:17

Cúc vàng hối hả phục vụ thị trường tết
Cúc vàng hối hả phục vụ thị trường tết

(Dân trí) - Cận Tết, trên cánh đồng cúc vàng thuộc phường Điện Nam Trung (thị xã Điện Bàn, Quảng Nam) là không khí khẩn trương, nhộn nhịp thu hoạch cúc cho kịp phiên chợ cuối năm.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 08:40

Làng Vũ Đại "đỏ lửa" xuyên đêm kho cá trong dịp cận Tết
Làng Vũ Đại "đỏ lửa" xuyên đêm kho cá trong dịp cận Tết

(Dân trí) - Mỗi dịp cuối năm gần Tết Nguyên đán gia đình anh Trần Bá Toản ở làng Vũ Đại (Lý Nhân, Hà Nam) lại tất bật kho hàng trăm niêu cá, bếp luôn đỏ lửa xuyên đêm để kịp hàng giao khách ở khắp nơi.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 06:07

Độc lạ cây mai vàng thế “mẫu tử” duy nhất ở Đồng Tháp
Độc lạ cây mai vàng thế “mẫu tử” duy nhất ở Đồng Tháp

(Dân trí) - Tại chợ hoa Xuân TP.Cao Lãnh (tọa lạc phường Mỹ Phú) năm nay, du khách không khỏi ngạc nhiên trước những chậu hoa cảnh “độc” hiếm và lạ mắt, trong đó cây mai vàng thế “mẫu tử” rất được nhiều người quan tâm.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 05:28

Bonsai ngũ sắc "độc lạ" hút khách dịp Tết
Bonsai ngũ sắc "độc lạ" hút khách dịp Tết

(Dân trí) - Từ những gốc cây dại bên đường, ông Lê Quang (Gia Lai) đã tạo nên những gốc bonsai ngũ sắc độc lạ thu hút du khách tới mua về chưng Tết.

Chủ nhật, 03/02/2019 - 04:47

Bánh tổ truyền thống phố Hội tất bật “chạy đua” cùng Tết
Bánh tổ truyền thống phố Hội tất bật “chạy đua” cùng Tết

(Dân trí) - Từ lâu đời với người dân Hội An “Tét, tổ, nổ, in” là 4 loại bánh không thể thiếu trong các dịp lễ, tết. Và, thứ bánh truyền thống của phố Hội này luôn đắt hàng mỗi dịp Tết Nguyên đán.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 05:28

Trẻ nhỏ cùng cha mẹ trên xe máy rồng rắn về miền Tây
Trẻ nhỏ cùng cha mẹ trên xe máy rồng rắn về miền Tây

(Dân trí) - Những ngày giáp Tết gấp gáp, đến hôm nay, nhiều gia đình mới có thể thu xếp công việc về quê đón tết. Chạy dọc theo hướng Quốc lộ 1A, hướng từ Bình Dương, Đồng Nai về các tỉnh miền Tây có thể thấy cảnh “tay xách nách mang”, người dân đùm đèo nhau về quê ăn tết.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 04:43

Xuân về, theo chân người dân bản địa săn chuột rừng
Xuân về, theo chân người dân bản địa săn chuột rừng

(Dân trí) - Vào dịp tháng 12 hàng năm, khi những cây lúa rẫy được bà con đồng bào thu hoạch xong cũng là lúc báo hiệu mùa săn chuột rừng bắt đầu. Từ những chiếc bẫy thô sơ và những “món nghề” của bà con đồng bào Banar trên vùng “ốc đảo” Kon Pne (huyện Kbang, Gia Lai) thì có thể bắt được hàng chục con chuột rừng mỗi đêm.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 03:13

Rộn ràng phiên chợ vùng biên ngày cuối năm
Rộn ràng phiên chợ vùng biên ngày cuối năm

(Dân trí) - Dù mới sáng tinh mơ thế nhưng phiên chợ thị trấn Mường Lát đã đông kín người.  Người dân ở khắp các bản làng đã tụ họp về đây, kẻ mua, người bán khiến cho không khí Tết ở vùng biên cương này càng thêm rộn ràng hơn bao giờ hết.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 03:10

Hội An rộn ràng sắc xuân
Hội An rộn ràng sắc xuân

(Dân trí) - Chỉ còn vài ngày nữa là đến Tết Nguyên đán Kỷ Hợi, đường phố Hội An đã tràn ngập sắc hoa, đèn lồng như báo hiệu tết đã đến rất gần.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 02:23

Người dân "chôn chân" hàng tiếng đồng hồ trên đường ra khỏi thành phố
Người dân "chôn chân" hàng tiếng đồng hồ trên đường ra khỏi thành phố

(Dân trí) - Nằm trên tuyến đường đi các tỉnh như Yên Bái, Phú Thọ, Lào Cai.. đường dẫn lên sân bay theo hướng từ Cầu Thăng Long tới Nội bài trong tình trạng đông đúc. Đặc biệt tại ngã 3 Nội Bài Kim Anh ùn tắc hàng dài khiến tài xế phải "chôn chân" hàng tiếng đồng hồ.

Thứ bảy, 02/02/2019 - 02:21