Ý kiến luật sư:

Sáng tạo phải được bảo hộ để thúc đẩy phát triển

Dân trí Về việc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc đấu tranh đòi tiền tác giả đối với các tác phẩm của nhạc sỹ Trịnh Công Sơn được sử dụng trong show diễn của ca sỹ Khánh Ly. Luật sư Trương Anh Tú, Trưởng Văn phòng luật sư Trương Anh Tú nêu quan điểm:
>>Bộ Văn hóa vào cuộc vụ lùm xùm bản quyền đêm nhạc Khánh Ly

(minh họa: Ngọc Diệp)
(minh họa: Ngọc Diệp)

 

Ở Việt Nam, việc xâm phạm quyền tác giả diễn ra khá phổ biến trên hầu khắp các lĩnh vực từ thơ ca, nhạc, họa đến các tác phẩm điện ảnh, kiến trúc. Dường như không lĩnh vực nào mà người sáng tác, người sở hữu tác phẩm không phải lên tiếng kêu gọi sự hỗ trợ để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình.

 

Việc bảo việc quyền tác giả là rất cấp thiết, nếu không bảo vệ triệt để quyền tác giả nói chung và quyền sở hữu trí tuệ nói riêng sẽ triệt tiêu sự sáng tạo. Mà một xã hội không thể thiếu vắng sự sáng tạo được bởi nếu ngược lại chỉ có thể là xã hội “chết”. Tất cả những điều vĩ đại trên thế giới, tất cả sự phát triển hay các cuộc cách mạng đều bắt nguồn từ sự sáng tạo. Không bảo hộ được sự sáng tạo đồng nghĩa với việc chấm dứt sự phát triển!? Do đó, để phát triển thì bắt buộc sự sáng tạo phải được bảo hộ.

 

Có thể nói Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc do nhạc sỹ Phó Đức Phương thành lập là một bước tiến lớn trong việc bảo vệ quyền tác giả đối với các tác phẩm âm nhạc. Điều này phản ánh rằng: giới nhạc sỹ hay những tác giả, những chủ sở hữu tác phẩm âm nhạc không thể ngồi yên chờ đợi sự bảo hộ từ cơ quan chức năng, mà họ đã tự đứng lên bảo vệ quyền lợi của mình trong “cuộc chiến” cũng khá là… cam go này.

 

Các hoạt động của Trung tâm từ khi thành lập đã có tác động tích cực trong việc cải thiện đời sống cho các nhạc sỹ, những người sở hữu tác phẩm, khuyến khích sự sáng tạo của người nghệ sỹ. Đồng thời giúp nâng cao ý thức của người sử dụng nhạc, hạn chế các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

 

Theo quy định tại nghị định 61/2002/NĐ-CP về “Chế độ nhuận bút” thì buổi biểu diễn ca nhạc của ca sỹ Khanh Lý vừa qua thuộc loại hình “tác phẩm sân khấu và các loại hình nghệ thuật biểu diễn khác”, nên có hai cách tính nhuận bút: tính theo khung nhuận bút có đơn vị tính là mức tiền lương tối thiểu; và tính theo tỷ lệ % doanh thu buổi diễn.

 

Trong vụ việc này, Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc áp dụng cách tính: 5% x 75 % số ghế x giá vé trung bình là không phù hợp. Tuy nhiên, nếu không áp dụng cách tính này, Trung tâm sẽ rất khó để thu được tiền.

 

Hai cách tính theo Nghị định 61/Cp đề ra dường như đều không có tính khả thi vì: cách tính theo khung nhuận bút phức tạp, không có quy định hướng dẫn. Trong khi với cách tính theo tỷ lệ phần trăm, Trung tâm không thể kiểm soát được doanh thu của buổi biểu diễn để yêu cầu trả tiền tác giả.

 

Nghị định 61/Đ-CP ra đời tại thời điểm năm 2002 khi tình hình kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, vấn đề quyền sở hữu trí tuệ chưa đặt ra gay gắt như thời điểm này. Nghị định 61/CP còn mang nặng tư duy của những thập niên 70 - 80, với quy định về cách tính nhuận bút theo bậc, làm tôi nhớ đến thời bao cấp: ông đào giếng (lao động chân tay) được 15kg gạo/tháng, ông đạo diễn (người trí thức) được 10kg/gạo/tháng. Cách làm này đúng là quá máy móc.

 

Chính vì lý do đó, cần thiết phải xây dựng những quy định mới để triệt tiêu tình trạng xâm phạm quyền sở hữu tác giả. Trong đó đề cao phương thức thỏa thuận để dung hòa được lợi ích của cả người sáng tạo và người sử dụng, đưa việc bảo hộ quyền tác giả vào quy luật kinh tế chung là “Quy luật cung - cầu”, “thuận mua, vừa bán” vì quyền tác giả cũng mang tính thương mại.

 

Để thực hiện được phương thức này, đòi hỏi phải có sự tham gia kiên quyết của các ban ngành hữu quan. Cụ thể: Chỉ cấp phép biểu diễn đối với những show diễn đã có văn bản thể hiện sự thỏa thuận về việc trả tiền nhuận bút cho tác giả, người sở hữu tác phẩm. Một xã hội văn minh, tiến bộ thì không thể chấp nhận được tư duy dùng “của chùa”, dùng “miễn phí” các sản phẩm trí tuệ, dẫn đến nghịch cảnh: ca sỹ, bầu show giầu sụ trong khi nhạc sỹ - cha đẻ của tác phẩm thì nhiều khi phải sống trong cảnh túng quẫn.

 

Không ai biết Chế Linh kiếm được bao nhiêu tiền từ “Thói đời”; Quang Dũng, Khánh Ly đã hát cho bao nhiêu người nghe “Hạ trắng”… Nhưng theo tôi được biết, cha đẻ của những tác phẩm đó đã phải sống lay lắt qua ngày, chắt chiu từng đồng để lo cho cuộc sống. Những mảnh đời cơ hàn như nhạc sỹ Vinh Sử, đạm bạc như Trịnh Công Sơn hay khốn khó như Lan Phương, bi kịch như Trúc Phương... đã, đang và sẽ ám ảnh khôn nguôi đối với tất cả những người yêu nhạc.

 

Do đó, thay vì ai đó có thể không hài lòng với cách làm của nhạc sỹ Phó Đức Phương, nhưng theo tôi cần thiết hơn là chúng ta nên chung tay chống lại, xóa bỏ tư “duy dùng hàng miễn phí”, bảo vệ triệt để sự sáng tạo của các nhạc sỹ.

 

LS Trương Anh Tú

Tag :
MỚI NHẤT
Chính thức thanh tra tuyển dụng công chức tại Bộ Công thương
Chính thức thanh tra tuyển dụng công chức tại Bộ Công thương

(Dân trí) - Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Trần Anh Tuấn - Thứ trưởng Bộ Nội vụ - cho biết, ngày 28/8, Chánh Thanh tra Bộ này đã chính thức ký và công bố quyết định thanh tra tuyển dụng công chức và quản lý biên chế công chức tại Bộ Công thương.

Thứ sáu, 29/08/2014 - 10:59

Thi… đánh đố!?
Thi… đánh đố!?

(Dân trí) - Theo tôi, thi công chức 100% là đánh đố và có “sắp xếp” hết!? Hàng loạt bạn học giỏi tham gia thi công chức chứng tỏ họ vẫn có niềm tin vào chính sách minh bạch, hy vọng được cống hiến. Nhưng sự đời thường phũ phàng…

Thứ năm, 28/08/2014 - 04:19

“Đường bay vàng”: Không chỉ là nối 1 đường thẳng từ Hà Nội đến TPHCM
“Đường bay vàng”: Không chỉ là nối 1 đường thẳng từ Hà Nội đến TPHCM

(Dân trí) - Bộ GTVT vừa có văn bản đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép thiết lập đường bay thẳng Hà Nội - TPHCM qua lãnh thổ Lào và Campuchia. Tuy nhiên, hãng hàng không được “chỉ định” bay kiểm tra là Vietnam Airlines còn nhiều băn khoăn về hiệu quả của đường bay này.

Thứ năm, 28/08/2014 - 07:15

Việc đổi tên cầu Nhật Tân cần làm đúng quy trình
Việc đổi tên cầu Nhật Tân cần làm đúng quy trình

(Dân trí) - Liên quan đến đề xuất đổi tên cầu Nhật Tân thành cầu Hữu nghị Việt - Nhật, ngày 27/8, Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị cho rằng, việc đổi tên cần phải tuân thủ đúng quy trình. Thực tế quy trình đặt, đổi tên đường phố Hà Nội đều qua HĐND quyết.

Thứ tư, 27/08/2014 - 05:01

Hà Nội: Hàng loạt thủ khoa, cử nhân xuất sắc trượt công chức
Hà Nội: Hàng loạt thủ khoa, cử nhân xuất sắc trượt công chức

(Dân trí) - Kết quả kiểm tra sát hạch tiếp nhận công chức không qua thi tuyển vừa được Sở Nội vụ Hà Nội công bố cho thấy, có tới 6 thủ khoa trong nước và 4 thí sinh tốt nghiệp loại giỏi hoặc xuất sắc ở nước ngoài không đạt yêu cầu đề ra.

Thứ tư, 27/08/2014 - 02:09

Nhà siêu mỏng, siêu méo: Nói đi vẫn phải nói lại
Nhà siêu mỏng, siêu méo: Nói đi vẫn phải nói lại

(Dân trí) - Tại sao các ngành chức năng ở Thủ đô vẫn cấp phép xây dựng, để Thủ đô là bộ mặt của đất nước mà người dân thích "tô vẽ" thế nào cũng được hay sao? Nếu có biện pháp thì đã ngăn chặn được ngay từ đầu…

Thứ tư, 27/08/2014 - 10:51

Dư âm mùa Vu Lan nơi xa ấy...
Dư âm mùa Vu Lan nơi xa ấy...

(Dân trí) - Nếu như ở quê nhà mùa Vu Lan đã đi qua trong những ngày đầy lưu luyến, thì ở Hungary các Phật tử trong cộng đồng người Việt lại chỉ như vừa được chạm vào mùa Vu Lan càng da diết hơn nỗi thương nhớ người thân nơi quê nhà…

Thứ ba, 26/08/2014 - 03:03

Hàng Việt Nam "thua đau" Trung Quốc: Tiên trách kỷ!
Hàng Việt Nam "thua đau" Trung Quốc: Tiên trách kỷ!

Nguyên nhân sâu xa khiến hàng TQ chiếm lĩnh thị trường Việt là do Trung Quốc đã từng phá giá đồng Nhân dân tệ khiến hàng hóa xuất khẩu giá cực rẻ.

Thứ ba, 26/08/2014 - 02:47

Hà Nội yêu cầu di dân ngay khỏi tập thể cũ "dọa" sập
Hà Nội yêu cầu di dân ngay khỏi tập thể cũ "dọa" sập

(Dân trí) - Đơn nguyên III nhà C8 khu tập thể Giảng Võ đã được xác định có nguy cơ sập đổ bất cứ lúc nào. Ông Nguyễn Thế Thảo - Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu trong tháng 9 tới phải di dời xong các hộ dân đang sống ở đây.

Thứ ba, 26/08/2014 - 02:30

Phụ nữ và các cuộc thi Hoa hậu
Phụ nữ và các cuộc thi Hoa hậu

(Dân trí) - Thực chất các cuộc thi Hoa hậu là gì? Là kinh doanh trên vóc dáng của các người đẹp. Chính GS Võ Văn Sen thừa nhận: Nhà tổ chức sẽ có dư ra một chút trong quá trình tổ chức để làm lợi nhuận của công ty. Tôi cho đó là điều chính đáng.

Thứ ba, 26/08/2014 - 02:25

Người tố cáo tham nhũng có thể được thưởng tới 5 tỷ đồng
Người tố cáo tham nhũng có thể được thưởng tới 5 tỷ đồng

(Dân trí) - Người tố cáo tham nhũng giúp thu hồi 2,3 tỷ đồng cho nhà nước được thưởng 10% giá trị tài sản thu hồi. Tuy nhiên, nếu việc tố cáo giúp thu hồi 1.000 tỷ đồng cho nhà nước thì mức thưởng tối đa chỉ đến 5 tỷ đồng…

Thứ ba, 26/08/2014 - 10:56

Đường thẳng, đường vòng trên không
Đường thẳng, đường vòng trên không

(Dân trí) - Bây giờ có lẽ là thời điểm chín muồi để bàn về “đường bay vàng”. Tới đây khi ASEAN free tất cả, những trở ngại với bay nội địa khi đã trở thành quốc tế sẽ không thành vấn đề. Tương lai còn cả đường bộ, đường sắt VN - Lào - Campuchia nữa...

Thứ hai, 25/08/2014 - 05:02

ĐÁNG QUAN TÂM
Chuyển trường cho con
Chuyển trường cho con

(Dân trí) - Cũng về Đề án của Sở GDĐT TPHồ Chí Minh “sử dụng máy tính bảng” cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 3 từ năm học 2014-2015 tốn kém 4000 tỉ, đang gây bức xúc trong dư luận, mới sáng ra gặp nhau, chưa kịp chào hỏi, chị Ba bán vé số đã than:

Thứ hai, 25/08/2014 - 01:50

Hà Nội đầu tư gần 1000 siêu thị: Có theo vết xe đổ?
Hà Nội đầu tư gần 1000 siêu thị: Có theo vết xe đổ?

(Dân trí) - Kế hoạch đầu tư các siêu thị và trung tâm thương mại của Hà Nội đang bị hoài nghi thiếu hiệu quả và đi vào vết xe đổ của mình khi "lên đời" các chợ thành trung tâm thương mại nhưng ngày càng ế.

Thứ hai, 25/08/2014 - 01:37

ĐH Hoa Sen: 11.000 m2 đất và vốn kích cầu làm lợi cho ai?
ĐH Hoa Sen: 11.000 m2 đất và vốn kích cầu làm lợi cho ai?

Trong nhiều trường đại học ngoài công lập, cuộc đấu tranh hỗn loạn để xác lập chủ sở hữu của từng thành viên cổ đông cũng như tập thể nhà trường dường như diễn ra thường trực. ĐH Hoa Sen không là ngoại lệ.

Thứ hai, 25/08/2014 - 09:38

TPHCM: Người dân ít hài lòng với chất lượng dịch vụ công
TPHCM: Người dân ít hài lòng với chất lượng dịch vụ công

(Dân trí) - UBND TPHCM vừa công bố kết quả khảo sát chỉ số hài lòng của tổ chức và công dân về dịch vụ công năm 2013. Kết quả khảo sát cho thấy, số hộ dân đánh giá chất lượng dịch vụ ở mức độ “Bình thường” chiếm khá cao.

Chủ nhật, 24/08/2014 - 03:43

Đón bình minh
Đón bình minh

(Dân trí) - Tuần này Diễn đàn xin giới thiệu tới bạn đọc một chùm ảnh mới của anh Trần Công Chung, từ Nha Trang với những lời bình: Bich Thuy Truong: Không chê 1 hình nào...! Võ Tòng Anh: Ảnh đẹp và độc! Beautiful and exclusive! Pham Nguyet: Nắng hanh vàng, mây vẫn bay bay ...

Chủ nhật, 24/08/2014 - 11:10

“Đường bay vàng” sẽ tiết kiệm hàng trăm triệu USD
“Đường bay vàng” sẽ tiết kiệm hàng trăm triệu USD

(Dân trí) - Sau nhiều lần ý tưởng bị bác bỏ, “đường bay vàng” - đường bay thẳng giữa Hà Nội – TP HCM đi qua không phận hai nước Lào và Campuchia đã được lãnh đạo Bộ GTVT tiếp nhận và được phía Campuchia đồng ý nghiên cứu triển khai trong thời gian tới.

Chủ nhật, 24/08/2014 - 09:42

Mặc kệ người ta tin, dân không tin
Mặc kệ người ta tin, dân không tin

(Dân trí) - tỉ lệ người dân hài lòng và rất hài lòng với dịch vụ hành chính công tại ba tỉnh Thanh Hóa, Phú Thọ và Bình Định đều trên 80 %

Chủ nhật, 24/08/2014 - 01:00

Những giáo viên - chiến sĩ đồng đội năm nào...
Những giáo viên - chiến sĩ đồng đội năm nào...

(Dân trí) - Đứng lặng trước những nấm mộ (ghi danh) các anh, các bạn... bao nhiêu ký ức lại dồn về ... Phải từng ở trong cuộc chiến mới hiểu về chiến tranh và sự hy sinh.... Hoà bình rồi nhưng các anh, các bạn vĩnh viễn nằm lại nơi vùng biên giới Tổ quốc Tây Ninh...

Thứ bảy, 23/08/2014 - 07:00

Chuyện “ai cũng hiểu, chỉ một số người không muốn hiểu”!
Chuyện “ai cũng hiểu, chỉ một số người không muốn hiểu”!

(Dân trí) - Vì đây là những điều tồn tại từ lâu rồi mà người dân, viên chức, công chức nào cũng biết. Chỉ có điều những người có bằng chứng không bao giờ dám nói ra vì... "mình là 1 phần của đường dây” rồi…!!!???

Thứ bảy, 23/08/2014 - 12:49

Dũng cảm từ bỏ... đề án gây "sốc"
Dũng cảm từ bỏ... đề án gây "sốc"

(Dân trí) - Mấy ngày nay cái đề án “Thí điểm chương trình sách giáo khoa điện tử lớp 1, 2, 3” của Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) TP HCM, nói theo ngôn ngữ ngành Y là đang gây “sốc phản vệ” đối với dư luận!?

Thứ bảy, 23/08/2014 - 12:43

“Loạn” dịch vụ cho vay theo kiểu “tín chấp” ở Hà Nội
“Loạn” dịch vụ cho vay theo kiểu “tín chấp” ở Hà Nội

Gần đây, dịch vụ cho vay theo kiểu “tín chấp” đã và đang trở nên nở rộ. Chỉ cần dạo quanh một số tuyến phố thuộc khu vực nội đô TP Hà Nội, dễ dàng bắt gặp các tờ rơi quảng cáo dịch vụ cho vay tiền mà không cần thế chấp tài sản có giá trị.

Thứ bảy, 23/08/2014 - 10:56

Bộ mặt thật của Minh "Sâm” và câu hỏi trách nhiệm?
Bộ mặt thật của Minh "Sâm” và câu hỏi trách nhiệm?

Sau khi ra tù, Minh “Sâm” hoàn lương bằng con đường doanh nhân, được vinh danh là một trong 1000 doanh nghiệp tiêu biểu, được tặng thưởng nhiều bằng khen, giấy khen. Nhưng thực ra doanh nhân chỉ là cái mác, còn trùm xã hội đen mới là cái thật nhất của Minh “Sâm”…

Thứ bảy, 23/08/2014 - 09:24