Những vấn đề quyền con người đang đặt ra trong xã hội ta hiện nay

Quyền con người (QCN) là một mục tiêu nhất quán, xuyên suốt các cương lĩnh, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi ra đời năm 1930 đến nay. Trong mỗi thời kỳ lịch sử, mục tiêu QCN được cụ thể trong chiến lược cách mạng.

Trước khi giành được độc lập, QCN là khẩu hiệu để tập hợp quần chúng đi theo Đảng, làm cách mạng giành độc lập dân tộc. Sau khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, QCN được công khai tuyên bố. Trong Tuyên ngôn độc lập năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định QCN gắn liền với độc lập dân tộc. Người viết: “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”.

Các hiến pháp Việt Nam từ Hiến pháp đầu tiên năm 1946 đến Hiến pháp năm 2013 đều nhất quán quy định các QCN và quyền công dân (QCD). Hiến pháp năm 2013 dành một chương (Chương II) quy định đầy đủ về “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân”. Những quy định về QCN tại chương này hoàn toàn tương thích với các công ước quốc tế, trong đó có những quyền được xem là “nhạy cảm” cũng đã được đưa vào văn kiện này.

Thể chế hóa Hiến pháp năm 2013 (Điều 25) và nội luật hóa các công ước quốc tế về QCN mà Việt Nam đã gia nhập, ký kết, Quốc hội Việt Nam vừa qua đã sửa đổi và xây dựng nhiều đạo luật mới, như: Luật Báo chí (năm 2016), Luật Tiếp cận thông tin (năm 2013), Luật An ninh mạng (năm 2018)... Các quy định của những bộ luật trên đều nhằm bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự công cộng và QCN.


Ảnh minh họa. TTXVN

Ảnh minh họa. TTXVN

Trên thực tế QCN trên lĩnh vực báo chí nói chung, internet, mạng xã hội (MXH) nói riêng đã được bảo đảm đầy đủ, nhanh nhất có thể. Việt Nam hòa mạng internet toàn cầu khá sớm so với nhiều quốc gia trong khu vực (từ ngày 1-12-1997). Tuy nhiên, trong bối cảnh internet, MXH hiện nay, việc tôn trọng, bảo đảm QCN cũng có những khác biệt nhất định so với các giai đoạn lịch sử đã qua. Nội dung QCN ngày nay mở rộng hơn trước, bao gồm quyền sử dụng internet, MXH. Tất nhiên, kèm theo với quyền đó, người sử dụng cũng phải có nghĩa vụ tương ứng. Nếu như trước đây, quyền tự do ngôn luận, báo chí chỉ có quyền tiếp cận với báo in, báo nói, báo hình, thì ngày nay quyền này còn bao gồm cả quyền tiếp cận, sử dụng internet, MXH.

2. Cho đến nay, nhiều vấn đề QCN, từ tình trạng vi phạm của một bộ phận cán bộ, công chức, tình trạng vi phạm của công dân và những hành vi lợi dụng QCN để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự xã hội đang là một vấn đề cần ứng phó, giải quyết, nhất là những vấn đề lớn, những vấn đề gây nhức nhối xã hội.

Theo nhiều đại biểu Quốc hội, trước mỗi kỳ họp, các đại biểu đều nhận được rất nhiều đơn thư khiếu kiện về đất đai, về đền bù giải tỏa thiếu minh bạch, không công bằng, nhất là đền bù giải tỏa, giao đất cho các doanh nghiệp. Cùng với đó là vấn đề bạo lực trên lĩnh vực giới và quyền trẻ em…

Vi phạm QCN về chính trị, dưới hình thức “Hội chứng đám đông” đang là vấn đề xã hội cần sớm có những giải pháp hữu hiệu. Trong vài năm lại đây, đã xuất hiện hành vi tụ tập đông người, biểu tình gây rối. Chẳng hạn, những cuộc biểu tình gây rối viện cớ ô nhiễm môi trường biển; hoặc gần đây là những hành động vi phạm pháp luật sau sự kiện Quốc hội bàn thảo Luật Đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc và thông qua Luật An ninh mạng. Hành vi của những người biểu tình có nhiều nguyên nhân song có thể nói đã vi phạm an ninh quốc gia, trật tự công cộng… trái với nguyên tắc QCN.

Quyền được sống trong một môi trường trong sạch là một loại quyền mới. Những nhóm xã hội dễ bị tổn thương và nhóm người nghèo thường chịu tác động nhiều hơn, trong đó đáng kể nhất là ô nhiễm chất thải, khói bụi; ô nhiễm không khí, nguồn nước, tiếng ồn và ánh sáng... Đây đang là vấn đề lớn, cấp bách về QCN ở nước ta.

Một trong những vấn đề QCN hiện nay trong bối cảnh internet, MXH là bảo đảm QCN trong tiếp cận, phản hồi thông tin và ngăn chặn việc lợi dụng QCN để vi phạm pháp luật. Internet, MXH là một hệ thống thông tin mạng lan tỏa gần như tức thì trên tất cả lĩnh vực. Đồng thời, những thông tin này được lưu giữ, dễ dàng tìm kiếm và có những hoạt động tương tác trực tuyến. Thế nhưng thế giới ảo lại đặt ra nhiều thách thức đối với QCN, nhất là quyền tiếp cận thông tin một cách chân thực. Quyền này thường bị vi phạm từ những việc đơn giản, như mua, bán hàng (hàng giả, kém chất lượng trên mạng) cho đến những vấn đề liên quan đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội, quyền riêng tư của cá nhân...

Khác với thế giới thực, những thông tin mà người ta có được trên thế giới ảo khó kiểm chứng. Điều này, dẫn đến việc kẻ xấu có thể lợi dụng internet, MXH vì những mục tiêu xấu độc, như: Đưa thông tin giật gân, câu view, câu like; đưa thông tin về đời tư do hẹp hòi, ích kỷ, định kiến cá nhân... Thông tin sai sự thật không những ảnh hưởng đến xã hội, mà còn tác động xấu đối với cá nhân, vi phạm QCN, thậm chí có người do tác động của thông tin mạng đã tìm đến cái chết…

Vụ Nguyễn Ngọc Như Quỳnh-“Mẹ Nấm"-vi phạm pháp luật là một ví dụ về lợi dụng QCN trên internet, MXH. Tại phiên tòa phúc thẩm, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh thừa nhận toàn bộ hành vi mà cáo trạng nêu. Nguyễn Ngọc Như Quỳnh đã sử dụng facebook cá nhân để đăng tải, chia sẻ nhiều bài viết có nội dung sai sự thật, không có căn cứ, tuyên truyền xuyên tạc, đả kích, nói xấu đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, xuyên tạc lịch sử cách mạng Việt Nam, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Như vậy, xét về chủ thể của các hành vi vi phạm QCN bao gồm: (1) Các cá nhân (thường là cán bộ, công chức thiếu hiểu biết về QCN); (2) Nhóm công tác vi phạm (cùng nguyên nhân như trên); (3) Nhóm dân cư (do ngộ nhận về QCN hoặc bị kẻ, kích động, xấu xúi giục…diễn ra trên một số địa bàn).

Những QCN bị vi phạm bao gồm: (1) Quyền tập thể, quyền quốc gia dân tộc. Đó là an ninh quốc gia, trật tự công cộng… Những hành vi vi phạm quyền này thường là xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, xuyên tạc lịch sử, hoặc tụ tập đông người, biểu tình gây rối…; (2) Quyền của nhóm xã hội, nhất là quyền không bị phân biệt đối xử của nữ giới và quyền trẻ em; (3) Quyền của cá nhân, trong đó có quyền không bị tra tấn và bị các hình thức nhục hình, xúc phạm nhân phẩm, danh dự (kể cả khi họ vi phạm pháp luật-theo Công ước Chống tra tấn).

Để khắc phục tình trạng QCN bị vi phạm đòi hỏi chúng ta phải có hệ thống các giải pháp: (1) Trước hết là nâng cao nhận thức về QCN. Do QCN vừa mang tính phổ biến, vừa mang tính đặc thù, nên công tác tuyên truyền, giáo dục về QCN phải dựa trên quan điểm của Đảng ta. Đối tượng cần nâng cao nhận thức về QCN, trước hết là cán bộ, đảng viên, công chức… Đây là những người có trách nhiệm bảo vệ và bảo đảm QCN cho nhân dân. Chủ trương đưa giáo dục về QCN trong cả hệ thống giáo dục, từ cơ sở đến giáo dục chuyên nghiệp và đại học là cần thiết. (2) Tiếp tục hoàn thiện pháp luật liên quan đến QCN theo Điều 25 Hiến pháp năm 2013. (3) Tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai, nhất là chính sách về đền bù giải tỏa… nhằm bảo đảm việc làm của người bị thu hồi đất; bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch giá đền bù… trước mắt có giải pháp giảm số lượng khiếu kiện về đất đai ở các địa phương. (4) Nhanh chóng có biện pháp ngăn chặn, giảm tình trạng ô nhiễm môi trường, bảo đảm QCN cho cả xã hội được sống trong môi trường trong lành. (5) Tăng cường thông tin truyền thông về QCN.

QCN là bản chất của chế độ ta. Bởi vậy trong bất cứ thời kỳ nào, hoàn cảnh nào, cán bộ, đảng viên, công chức, cán bộ, chiến sĩ LLVT luôn phải nâng cao nhận thức về QCN, luôn tôn trọng, bảo đảm QCN trong phạm vi công tác của mình.

Theo Hà Bắc

Báo Quân đội nhân dân

MỚI NHẤT
Cần có biện pháp động viên những người dũng cảm phát hiện, tố giác sai phạm
Cần có biện pháp động viên những người dũng cảm phát hiện, tố giác sai phạm

Tại buổi làm việc, đồng chí Võ Văn Thưởng cho rằng, cùng với việc xử lý nghiêm cán bộ sai phạm, cần có biện pháp động viên những người dũng cảm phát hiện, tố giác sai phạm.

Thứ sáu, 21/12/2018 - 12:00

Phải công khai sự xuất hiện trên mạng xã hội
Phải công khai sự xuất hiện trên mạng xã hội

Bộ Thông tin và Truyền thông đang lấy ý kiến đóng góp về Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội (MXH). Sự ra đời của Bộ Quy tắc này sẽ đáp ứng được yêu cầu cấp thiết hiện nay về lành mạnh hóa môi trường MXH. Việc cán bộ, công chức phải công khai họ tên và hình ảnh thật của mình khi sử dụng mạng xã hội là một trong số nội dung trong Dự thảo Bộ Quy tắc.

Thứ năm, 20/12/2018 - 04:00

Vị thế lớn của các thầy cô giáo đã tạo ra áp lực
Vị thế lớn của các thầy cô giáo đã tạo ra áp lực

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Phùng Xuân Nhạ chia sẻ điều này tại buổi Tọa đàm “Áp lực giáo viên: Nguyên nhân và giải pháp” do Trường ĐH Sư phạm Hà Nội tổ chức tại Hà Nội ngày 14/12.

Thứ tư, 19/12/2018 - 04:00

Giải pháp nào xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược xứng tầm?
Giải pháp nào xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược xứng tầm?

Muốn đánh giá cán bộ có tài năng, đạo đức hay không, cần nhìn vào hành động, nhìn vào hiệu quả thực hiện nhiệm vụ được giao, nhìn vào sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp… Đó chính là căn cứ chọn lựa, sàng lọc để đất nước có được đội ngũ cán bộ cấp chiến lược xứng tầm.

Thứ ba, 18/12/2018 - 05:00

Nhận cúp vô địch AFF 2018, ai nghĩ và nhớ Bầu Đức?
Nhận cúp vô địch AFF 2018, ai nghĩ và nhớ Bầu Đức?

(Dân trí) - Chứng kiến cảnh đội tuyển quốc gia Việt Nam nhận cúp vô địch AFF 2018 không có mặt Bầu Đức trên sân Mỹ Đình hôm đó, khiến nhiều người phải nghĩ ngợi về nhân tình thế thái, không khỏi trong niềm vui vẫn xen lẫn nỗi buồn.

Thứ hai, 17/12/2018 - 01:35

Ngăn chặn thông tin xấu, độc bằng quy tắc “mềm”
Ngăn chặn thông tin xấu, độc bằng quy tắc “mềm”

Thông tin xấu, độc trên mạng xã hội cần được hạn chế bằng cách đặt ra quy tắc “mềm” về ứng xử trên mạng xã hội và người sử dụng phải chịu trách nhiệm về các hành vi vi phạm.

Thứ hai, 17/12/2018 - 05:00

HLV Park Hang- seo được bầu Đức đưa về Việt Nam bằng cách nào?
HLV Park Hang- seo được bầu Đức đưa về Việt Nam bằng cách nào?

Năm 2018 - một năm đánh dấu son cho lịch sử của bóng đá Việt Nam, cho người hâm mộ cả nước. Hai người đàn ông - mà không ai khác - đã góp công lớn mang lại ánh hào quang, đó chính là HLV Park Hang - seo và ông Đoàn Nguyên Đức - Chủ tịch Tập đoàn HAGL.

Chủ nhật, 16/12/2018 - 11:23

Nhà nông thời hội nhập
Nhà nông thời hội nhập

Sau hơn 30 năm đổi mới, nền nông nghiệp Việt Nam đã có những bước tiến dài, với những thành tựu kỳ diệu. Tuy nhiên, nông nghiệp cũng đã bộc lộ những hạn chế, khó khăn, cần được tháo gỡ, đầu tư một cách đồng bộ để phát triển nhanh và bền vững.

Chủ nhật, 16/12/2018 - 11:00

Một câu hỏi nóng: Trách nhiệm thuộc về ai?
Một câu hỏi nóng: Trách nhiệm thuộc về ai?

(Dân trí) - Bạn đọc Tran Minh Thanh cho rằng: “Dự án này đang thách thức pháp luật Việt Nam"

Thứ bảy, 15/12/2018 - 04:00

Đừng quên gần tỉ USD vẫn chôn trong nhà đất
Đừng quên gần tỉ USD vẫn chôn trong nhà đất

Thị trường bất động sản 2018 còn lượng tồn kho bất động sản vẫn khá lớn, khoảng 22.976 tỉ đồng, tức gần 1 tỉ USD.

Thứ bảy, 15/12/2018 - 06:00

Gắn kết chặt chẽ giữa "xây" và "chống" trong thực hành nêu gương
Gắn kết chặt chẽ giữa "xây" và "chống" trong thực hành nêu gương

Là thành viên trong đội ngũ gần 5 triệu đảng viên, tôi băn khoăn: Vì sao những năm gần đây, Trung ương Đảng phải ra nhiều nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn, quy định trong công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên (CB, ĐV)?

Thứ sáu, 14/12/2018 - 03:00

Nếu Việt Nam vô địch AFF Cup 2018, bầu Đức được những gì?
Nếu Việt Nam vô địch AFF Cup 2018, bầu Đức được những gì?

Cơ hội để vô địch AFF Cup 2018 ở ngay trước mắt thầy trò HLV Park Hang-seo và nếu ĐT Việt Nam làm nên lịch sử, đừng quên nói lời cảm ơn đến bầu Đức.

Thứ sáu, 14/12/2018 - 12:22

ĐÁNG QUAN TÂM
"Đất công là miếng mồi ngon, bao quanh toàn vòi bạch tuộc"
"Đất công là miếng mồi ngon, bao quanh toàn vòi bạch tuộc"

Ra sức thâu tóm đất vàng sau đó chuyển đổi quyền sử dụng đất sang mục đích khác được xem là hành vi vi phạm trong quản lý đất đai.

Thứ tư, 12/12/2018 - 04:00

Nói không với "sân sau", "lợi ích nhóm"!
Nói không với "sân sau", "lợi ích nhóm"!

Tại Hội nghị Đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước sáng 21/11, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết: “Không những 1 sân trước mà 4,5 sân sau. Có ông (DNNN) 14 -15 cái sân sau”. Lời nhắc nhở của Thủ tướng là thông điệp khẳng định mạnh mẽ nói không với “sân sau”, “lợi ích nhóm” trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng.

Thứ ba, 11/12/2018 - 04:00

Muốn phát triển kinh tế thị trường càng cần định hướng xã hội chủ nghĩa
Muốn phát triển kinh tế thị trường càng cần định hướng xã hội chủ nghĩa

Trong suốt quá trình đổi mới, Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng tìm tòi, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường (KTTT) định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN).

Thứ hai, 10/12/2018 - 01:09

Vụ giáo viên quỳ gối xin dạy: Phản hồi từ Văn phòng Chính phủ
Vụ giáo viên quỳ gối xin dạy: Phản hồi từ Văn phòng Chính phủ

Nguồn tin từ UBND tỉnh Nghệ An cho biết, ngày 26.11 Văn phòng Chính phủ đã có công văn phản hồi kiến nghị của tỉnh Nghệ An về phương án xử lý đất, tài sản trên đất tại thị trấn Thanh Chương, nơi diễn ra vụ giáo viên khóc quỳ gối xin dạy gây xôn xao dư luận.

Thứ hai, 10/12/2018 - 04:00

Đừng lạnh lùng đốn hạ tre xanh!
Đừng lạnh lùng đốn hạ tre xanh!

Đến nhiều làng quê vùng đồng bằng Bắc Bộ rất dễ nhận ra những lũy tre xanh đang ngày càng vắng bóng. Cũng thật dễ hiểu, nông thôn hiện nay đang chuyển mình rất nhanh. Nhiều công trình hạ tầng được mở rộng, nâng cấp, xây mới; nhiều khu, cụm công nghiệp mọc lên...

Chủ nhật, 09/12/2018 - 03:00

Nghĩ về những sự khác biệt lớn trong vụ án?
Nghĩ về những sự khác biệt lớn trong vụ án?

Nếu đối tượng cầm đầu đánh bạc sẵn sàng nhận tội về mình và xin cho đàn em, thì ngược lại, có cựu tướng cầm đầu lực lượng cảnh sát chống tội phạm lại luôn đổ tội cho cấp dưới.

Thứ bảy, 08/12/2018 - 08:49

Xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ - căn nguyên dẫn đến suy thoái
Xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ - căn nguyên dẫn đến suy thoái

Xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ - căn nguyên dẫn đến suy thoái

Thứ sáu, 07/12/2018 - 04:00

Giữ nghiêm kỷ luật phát ngôn để không tự “đánh mất mình”
Giữ nghiêm kỷ luật phát ngôn để không tự “đánh mất mình”

Đảng, Nhà nước ta luôn phát huy dân chủ, tiếp thu, lắng nghe ý kiến của các tầng lớp nhân dân, trong đó có các cán bộ hưu trí-những người có kinh nghiệm thực tiễn, đóng góp tích cực, hiệu quả vào nhiệm vụ xây dựng Đảng, xây dựng bộ máy Nhà nước. Tuy nhiên, thời gian qua, lợi dụng dân chủ, một số đảng viên, cán bộ hưu trí đã có những phát ngôn đi ngược lại quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, để các thế lực thù địch lợi dụng xuyên tạc, chống phá cách mạng Việt Nam.

Thứ năm, 06/12/2018 - 04:00

Hãy hành động quyết liệt như Cần Thơ
Hãy hành động quyết liệt như Cần Thơ

Sau 1 năm thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW năm 2017 của Hội nghị lần thứ sáu BCH T.Ư Đảng khóa XII; đến nay, TP.Cần Thơ đã thực hiện tinh giản và cắt giảm biên chế trên 2.000 trường hợp.

Thứ tư, 05/12/2018 - 04:00

Thanh danh!
Thanh danh!

Công cuộc phòng, chống tham nhũng, tội phạm được thực hiện đồng bộ, quyết liệt, không có vùng cấm... khiến không ít người đã từng là quan chức, giữ cương vị cao từ trung ương đến địa phương phải bị kỷ luật, ra tòa cúi đầu lĩnh án. Họ kém về trí tuệ hay muốn “bán” thanh danh của mình lấy những lợi ích vật chất?

Thứ ba, 04/12/2018 - 04:00

Chạy chức, chạy quyền để làm gì?
Chạy chức, chạy quyền để làm gì?

Nạn chạy chức, chạy quyền… suy cho cùng đều là vì lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm (gia đình, họ hàng, cánh hẩu…) xoay quanh hai chữ “danh, lợi” mà thôi. Nếu không vì “danh, lợi” thì người ta chạy chức, chạy quyền để làm gì? Trong cuộc “chạy" này, họ phải có “đặc quyền, đặc lợi”?

Thứ hai, 03/12/2018 - 05:09

Phải hơn cứu hỏa!
Phải hơn cứu hỏa!

Theo Tổng cục Thống kê, hiện nay bình quân mỗi ngày cả nước xảy ra 49 vụ tai nạn giao thông, làm 22 người chết. Thực trạng này đặt ra vấn đề cấp cứu nạn nhân tai nạn giao thông phải nhanh - thậm chí - hơn “cứu hỏa” để hạn chế thấp nhất hậu quả xấu.

Chủ nhật, 02/12/2018 - 03:00