Nhân "Ngày Sách Việt Nam"

Những trăn trở hiện nay về thư viện trong trường học

Thư viện là nơi để lưu trữ, cung cấp, truyền bá thông tin, tài liệu tới tất cả mọi người. Thư viện trường học không nằm ngoài số ấy. Hiện nay, mỗi trường học đều có một hệ thống thư viện, nhiều nơi còn đạt Thư viện chuẩn, nhưng vì sao thư viện trường học vẫn chưa được học sinh mặn mà lui tới thường xuyên


Ngày sách Việt Nam lần thứ tư tại công viên Thống Nhất (Hà Nội), gian hàng sách cũ thu hút nhiều đối tượng độc giả đến lựa chọn. Ảnh: HTL

Ngày sách Việt Nam lần thứ tư tại công viên Thống Nhất (Hà Nội), gian hàng sách cũ thu hút nhiều đối tượng độc giả đến lựa chọn. Ảnh: HTL

Từ thực tế hiện tại

Ngày nay, internet ngày càng phát triển thì việc tiếp cận thông tin trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Chỉ cần một cú click chuột là có thể tìm được nhanh chóng thông tin mình cần. Và lẽ dĩ nhiên nhiên nhiều người sẽ chọn cách này hơn là cất công lên thư viện, rồi phải làm thẻ, tra cứu sách,… Có lẽ bởi vậy mà học sinh ngày càng thờ ơ với thư viện, không thích cách đọc sách báo, tìm kiếm thông tin theo cách truyền thống.

Bất kì trưòng THCS hay THPT nào cũng đều có thư viện. Tuy nhiên công suất sử dụng thư viện ở trường học còn rất nhiều hạn chế. Vào những ngày thường, số lượng học sinh lên thư viện chỉ đếm trên đầu ngón tay, và số lượng chỉ đông hơn khi gần tới kì thi. Hầu hết học sinh bây giờ, nếu em nào có ý thức học tập thì thường ôn bài ở các lớp học thêm do các thầy cô tổ chức mà ít lên thư viện trường để ôn bài.

Trong trường học, nhiều cán bộ thư viện hiện nay chưa có chuyên môn cao. Đó đây vẫn còn cán bộ thư viện trường học được chuyển từ số giáo viên hợp đồng lâu năm (chưa biên chế), đi tiếp thu nghiệp vụ mấy tháng lấy chứng chỉ để làm công tác thư viện. Họ thường phải kiêm nhiệm rất nhiều nhiệm vụ khác ở trường như thủ quỹ, văn thư; mức lương rất thấp, phụ cấp nơi có nơi không, do vậy họ chưa thực sự tâm huyết với nghề. (Thậm chí có những người tốt nghiệp Đại học chính quy ngành Thông tin thư viện nhưng cũng chỉ được hưởng ngạch lương trung cấp, đánh đồng họ với những người chỉ học nghiệp vụ thư viện mấy tháng.)

Hiện nay, nhiều nơi đã đầu tư cơ sở vật chất cho thư viện về số lượng sách, máy tính, cơ sở vật chất… nhưng có trường cũng không đầu tư sâu cho thư viện của mình. Vào những thư viện này ta cảm thấy như một cái kho tổng thể chứa đồ đạc lỉnh kỉnh lẫn với tài liệu thư viện, không theo một quy củ thống nhất. Mặt khác, để khai thác thư viện điện tử cần phải có một hệ thống máy tính kết nối Internet. Điều này quá khó đối với các nhà trường, đặc biệt các vùng nông thôn, vùng khó khăn.

Kiến thức ở trường là cần nhưng chưa đủ, bài tập ở nhà là đủ nhưng chưa sâu. Muốn cho kiến thức sâu thì các em cần tìm đến thư viện trường học. Có thể ví thư viện trường học như cánh tay phải của nền giáo dục, khi cánh tay ấy yếu thì làm mọi việc đều khó khăn.

Đi tìm nguyên nhân

Thứ nhất, thư viện của một số trưòng học do diện tích trường học nhỏ, điều kiện chưa cho phép, có trường thư viện chỉ là tận dụng từ một phòng học cũ, có trương thư viện được đặt ở tận cuối hành lang tầng 3. Nhiều em học sinh rất ngại leo lên tầng 3 để lên thư viện. Thông thường ở mỗi trường giờ nghỉ giải lao giữa các tiết học là 5 phút. Thời gian đi lại cũng đủ mệt. Do đó nhiều em đã chọn ngồi trong lớp nói chuyện với các bạn, hay ra sân chơi hơn là lên thư viện.

Thứ hai, do học sinh chưa có thói quen tự đọc sách báo, đặc biệt sách báo giấy. Việc tạo thói quen đọc sách và hình thành văn hóa đọc cho học sinh là một yếu tốt quan trọng hàng đầu trong việc định hướng các em tới thư viện. Sở dĩ có sự thờ ơ là do nhà trường và các thầy cô chưa định hướng tốt.

Thứ ba, vốn tài liệu trong thư viện còn sơ sài, hình thức, tài liệu còn chưa đa dạng phong phú. Chủ yếu vẫn chỉ có sách giáo khoa và sách tham khao, ít những tài liệu giải trí. Mặt khác cũng do cán bộ thư viện chưa sâu về nghiệp vụ, chưa thực sự trở thành cầu nối giữa bạn đọc và vốn tài liệu. Cá biệt có những trường Tiểu học hay THCS ở vùng nông thôn, cán bộ thư viện là do văn thư, nhân viên y tế kiêm phụ trách. Cán bộ không có trình độ chuyên môn, sẽ không có kĩ năng phục vụ. Vì thế trong mắt nhiều học sinh, cán bộ thư viện là người khó tính, khó gần. Từ đó dần tạo nên tâm lí e ngại, ngại hỏi, ngại lên thư viện ở các em.

Thêm vào đó, việc đầu tư kinh phí còn khiêm tốn, số lượng máy tính kết nối internet trong thư viện không nhiều, tài liệu bổ sung không thường xuyên, liên tục... cũng làm cho chất lượng của hoạt động thư viện chưa được nâng cao.

Giải pháp nào?

Trước tiên, việc đào tạo cán bộ thư viện cũng rất cần thiết. Cán bộ thư viện cần được trao đổi học hỏi thêm và bồi dưỡng chuyên sâu về nghiệp vụ. Bên cạnh trình độ chuyên môn, cán bộ thư viện cần niềm nở, thân thiện và nhiệt tình hướng dẫn để các em có sự thoải mái, thích thú khi vào thư viện. Cán bộ thư viện cũng cần là người chủ động xây dựng và đề xuất với Ban giám hiệu các chương trình, kế hoạch, lịch hoạt động cho từng lớp trong tuần để các em lần lượt được tiếp cận với thư viện một cách thường xuyên. Bên cạnh đó, cần có chế độ chính sách phù hợp với nhân viên thư viện theo trình độ đào tạo để khuyến khích cán bộ thư viện học tập nâng cao trình độ của mình.

Cán bộ thư viện cũng cần đầy mạnh hoạt động quảng bá cho các dịch vụ thư viện, chẳng hạn: tổ chức các câu lạc bộ bạn đọc, xây dựng đội ngũ cộng tác viên là các bạn cán bộ lớp hay những bạn thường xuyên lên thư viện. Hoặc có thể phối hợp với Ban giám hiệu trường trong những giờ sinh hoạt đầu tuần, tổ chức những cuộc thi về giới thiệu sách hay vẽ tranh theo chủ để của sách, tổ chức các chuyên đề nói chuyện sách gắn với những ngày sự kiện lớn... để thu hút sự chú ý của các em học sinh. Đây là một hoạt động thiết thực bởi nó khơi gợi cho các em sở thích đọc sách và hình thành văn hóa đọc trong nhà trường. Cán bộ thư viện có thể thăm dò các nhu cầu của học sinh về tài liệu nhằm đa dạng các nguồn tài liệu và có chính sách bổ sung hợp lí, phù hợp. Nguồn tài liệu này có thể do mua mới, hoặc quyên góp xã hội hóa, hay trao đổi luân chuyển sách giữa các thư viện với nhau.

Thư viện trường học có vị trí vai trò, nhiệm vụ và chức năng vô cùng quan trọng. Nó là động lực đóng góp vào việc cải tiến giáo dục nhà trường nhằm sử dụng các nguồn tài liệu để hỗ trợ cho việc học tập, giảng dạy trong nhà trường. Cả hai hoạt động này đều sử dụng công cụ là sách báo (có thể sách báo in hoặc sách báo điện tử). Nó chỉ có thể được quản lý và phát huy tác dụng tích cực khi công tác thư viện được tổ chức tốt.

Tổ chức hoạt động thư viện nhằm thoả mãn nhu cầu tìm hiểu kiến thức cho giáo viên và học sinh là một yêu cầu khách quan không thể thiếu được. Chỉ có như vậy mới phát huy văn hóa đọc cho thế hệ tương lai của đất nước, và hướng tới cho thế hệ ấy một thói quen tốt sao cho không thờ ơ với những kho tri thức vô tận ngay trong chính ngôi trường của mình.

Để làm được điều đó, một mình cán bộ thư viện chưa đủ, mà rất cần sự chun tay góp sức của nhà trường, gia đình và xã hội, của bạn, của tôi và tất cả chúng ta.

Nguyễn Thị Diệp

(Hiệu trưởng THCS Đức Thượng – Hoài Đức - Hà Nội)

MỚI NHẤT
Hò kéo pháo – bản hùng ca còn mãi
Hò kéo pháo – bản hùng ca còn mãi

Trong dòng nhạc cách mạng Việt Nam, có những bài hát mà khi hát lên khiến người ta nghĩ ngay đến dấu mốc lịch sử ấy. Nhắc đến chiến dịch Điện Biên Phủ, ta không thể không nhắc đến “Hò kéo pháo” – một sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Vân.

Thứ bảy, 06/05/2017 - 10:05

Sao lại có một kẻ rạch giời nhẩy xuống
Sao lại có một kẻ rạch giời nhẩy xuống

(Dân trí) - Nếu phải trả lời thì e rằng lại làm khó cho tỉnh và Bộ Tài nguyên - Môi trường rồi?

Thứ bảy, 06/05/2017 - 09:46

Điệp khúc “nước đến chân mới nhảy”
Điệp khúc “nước đến chân mới nhảy”

Chuyện “nước đến chân mới nhảy” công luận nói đã nhiều, nhưng chỉ 2 tin rất thời sự là, chuyện nước thối ở bãi biển Sầm Sơn và việc truy trách nhiệm bồi hoàn số tiền hơn 10 tỉ đồng bồi thường oan sai cho ông Huỳnh Văn Nén cho thấy rõ điệp khúc nêu trên.

Thứ sáu, 05/05/2017 - 11:19

"kiểm điểm", "rút kinh nghiệm" và… "chờ Thủ tướng"!
"kiểm điểm", "rút kinh nghiệm" và… "chờ Thủ tướng"!

Thế cho nên "máu" của rừng vẫn chảy. và kỉ cương phép nước không được coi trọng...

Thứ sáu, 05/05/2017 - 06:00

Sao nhanh thì nhanh thế, chậm thì chậm thế !?
Sao nhanh thì nhanh thế, chậm thì chậm thế !?

(Dân trí) - Ai giúp tôi trả lời câu hỏi lớn này, tôi xin trân trọng cám ơn!

Thứ năm, 04/05/2017 - 08:27

Lại nghĩ về chuyện kẹt xe
Lại nghĩ về chuyện kẹt xe

Sau kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, hàng vạn người trở lại Thủ đô gây ùn tắc nghiêm trọng

Thứ tư, 03/05/2017 - 05:04

Lạ mà không lạ
Lạ mà không lạ

(Dân trí) - Hóa ra, dân ta phải biết sử ta là điều cần thiết vô cùng, nhưng làm thế nào để biết sử ta thì còn là một câu hỏi lớn mà ngành giáo dục và các ngành hữu quan phải trả lời.

Thứ tư, 03/05/2017 - 12:05

Vì sao có liên tiếp các công trình lớn xây không phép, sai phép
Vì sao có liên tiếp các công trình lớn xây không phép, sai phép

Phải chăng, đó cũng là lý do, hết công trình lớn này đến công trình to lớn khác vẫn tiếp tục xây dựng không phép, sai phép?

Thứ ba, 02/05/2017 - 08:00

Đã ngỡ ngàng lại càng ngỡ ngàng
Đã ngỡ ngàng lại càng ngỡ ngàng

(Dân trí) - Thật đáng lo ngại cho chất lượng công chức hiện nay cả về đức lẫn về tài .

Thứ hai, 01/05/2017 - 11:23

Vì sao nông sản rớt giá thảm hại cứ dài lê thê?
Vì sao nông sản rớt giá thảm hại cứ dài lê thê?

Đã đến lúc, không thể đổ lỗi cho nông dân về sự rớt giá thảm hại này. Phải thấy, rất cần thấy, trách nhiệm chính phải là các cơ quan quản lý nhà nước.

Chủ nhật, 30/04/2017 - 07:31

Không thể đánh đổi môi trường lấy sân golf
Không thể đánh đổi môi trường lấy sân golf

Nực cười hơn khi mà chính cái công ti đã và đang xóa sổ hàng trăm ha rừng phòng hộ ấy lại còn được UBND tỉnh Phú Yên tặng bằng khen cho thành tích "đặc biệt xuất sắc" này.

Thứ tư, 26/04/2017 - 12:00

Quyền gian dối?
Quyền gian dối?

Điều nguy hại là từ chỗ ghét bỏ gian dối thì bây giờ một số ngườilại đang dung nạp nó, mặc nhiên công nhận nó. Nếu ai cũng có thể tự cho mình quyền được gian dối, tới mức không cần biết đến hậu quả của hành vi này gây ra cho xã hội, cho cả bản thân mình thì thạt đáng lo..

Thứ ba, 25/04/2017 - 10:27

ĐÁNG QUAN TÂM
Chuyện ấu dâm - Nghĩ về nguyên cớ và trách nhiệm
Chuyện ấu dâm - Nghĩ về nguyên cớ và trách nhiệm

(Dân trí) - Đối diện với ấu dâm, một số cơ quan công quyền có vẻ như ít quan tâm điều tra, không tin những lời khai của trẻ và nhiững vụ không bị khởi tố vỉ lý do ấy

Thứ sáu, 21/04/2017 - 12:00

Đối thoại
Đối thoại

Ông Đào Đức Toàn - Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội cho biết, thành phố sẽ tiếp tục kiên trì tuyên truyền, vận động và sẵn sàng đối thoại với người dân xã Đồng Tâm (huyện Mỹ Đức) để người dân hợp tác với chính quyền, giải quyết sự việc một cách thấu đáo.

Thứ năm, 20/04/2017 - 07:47

Đừng để trộm cắp… thăng hoa!
Đừng để trộm cắp… thăng hoa!

Qui định như thế rõ ràng là nghiêm minh. Nói về sự nghiêm minh, luật của nhà nước ta ngày nay tỏ rõ thái độ dứt khoát đối với trộm cắp, tuy nhiên, trong thực tế, việc xử lí còn nhiều bất cập, khiến dư luận bức xúc

Thứ năm, 20/04/2017 - 12:00

Thấy gì khi có tới 8/12 vụ đại án liên quan đến lĩnh vực ngân hàng?
Thấy gì khi có tới 8/12 vụ đại án liên quan đến lĩnh vực ngân hàng?

Thời gian qua liên tục phát hiện sai phạm ở nhiều ngân hàng, có tới 8/12 vụ đại án liên quan đến ngân hàng sẽ được truy tố, xét xử trong năm 2017. Điều này cho thấy, mức độ phạm luật ở ngành ngân hàng đã rất “nóng

Thứ tư, 19/04/2017 - 08:00

Tản mạn vùng bờ biển miền Trung
Tản mạn vùng bờ biển miền Trung

Vừa qua có dịp đi dọc vùng ven biển miền Trung, chúng tôi được thấy, được nghe và từ đó nghĩ đến nhiều điều… Muốn ghi lại để chia sẻ cùng bạn đọc. Nghe, thấy và nghĩ thế nào xin ghi lại thế ấy. Không lớp lang và không có bố cục từng phần. Rất mong bạn đọc thông cảm.

Thứ ba, 18/04/2017 - 06:25

Vô cùng thương tiếc Nhà giáo Nguyễn Thị Thanh Mai
Vô cùng thương tiếc Nhà giáo Nguyễn Thị Thanh Mai

(Dân trí) - Báo Dân trí vô cùng thương tiếc cụ và chia buồn sâu sắc cùng gia đình, thân quyến.

Thứ hai, 17/04/2017 - 09:29

Xưa dạy trẻ chữ, gắn với dạy làm người thế nào
Xưa dạy trẻ chữ, gắn với dạy làm người thế nào

(Dân trí) - Cha ông mình xưa có cách dạy chữ cho trẻ ngay từ lúc còn để chỏm rất hay, đó là gắn liền dạy chữ với dạy làm người rất nhẹ nhàng dung dị nhưng trẻ em dù học từ thủa vỡ lòng cũng không bao giờ quên những giáo lý đó trong suốt cuộc đời chúng

Thứ bảy, 15/04/2017 - 11:06

Giáo dục, từ chuyện riêng đến chuyện chung
Giáo dục, từ chuyện riêng đến chuyện chung

...Có lẽ ta phải dự trù “trường kỳ kháng chiến” trong ba mươi năm! Để bắt kịp các nước khác. Dự trù trước để vạch đường đi

Thứ bảy, 15/04/2017 - 07:00

Lấp hồ
Lấp hồ

Đại diện chủ đầu tư Việt Hưng đề xuất lấp 1ha hồ Thành công (Hà Nội) để xây nhà tái định cư

Thứ tư, 12/04/2017 - 12:00

BOT và nguyên lý “bóc bánh trả tiền”
BOT và nguyên lý “bóc bánh trả tiền”

Người dân, với tư cách người mua hàng họ chỉ cần biết đến một nguyên lý tối cao mà vô cùng dễ hiểu, được dân gian diễn đạt là: “Bóc bánh trả tiền”. Theo đó, người không đi đường BOT thì không phải trả tiền; hoặc đi tuyến nào trả tiền tuyến đó. Không thể có chuyện “bóc” một cái bánh mà phải trả tiền 3, 4 hoặc 5 cái. Càng không thể chấp nhận không “bóc” một cái nào mà cũng phải trả cho tất cả bánh người bán bày ra trong mẹt!

Thứ ba, 11/04/2017 - 10:51

"Đào đất thối móng tay" và "chạy xe ôm thâu đêm": Quan chức sao cơ cực quá!
"Đào đất thối móng tay" và "chạy xe ôm thâu đêm": Quan chức sao cơ cực quá!

Dinh thự ông Phó Ban Nội chính tỉnh Đắk Lắk. đang xây cũng từ nguồn tiền bao năm chồng "chạy xe ôm thâu đêm", vợ "nuôi heo gà cóp nhặt từng đồng", giống như ông cựu Tổng Thanh tra đã phải "lao động đến thối cả móng tay" mới có được biệt thự khủng.

Thứ ba, 11/04/2017 - 08:00

Có thực là chọn người tài?
Có thực là chọn người tài?

Quả là một câu hỏi lớn khó có lời giải đáp

Thứ hai, 10/04/2017 - 08:00