Đề xuất quỹ đất TOD quanh 16 nhà ga đường sắt TPHCM - Cần Thơ

(Dân trí) - Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận vừa báo cáo phương án phát triển TOD dọc tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ, trong đó đề xuất 7 vị trí tại TPHCM cùng hàng nghìn hecta dọc hành lang qua 5 tỉnh, thành phố.

Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận vừa báo cáo Bộ Xây dựng tình hình nghiên cứu mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) thuộc giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự án đường sắt TPHCM - Cần Thơ.

Báo cáo được thực hiện trên cơ sở rà soát quy hoạch, tiếp thu ý kiến đóng góp và đề xuất từ các địa phương có tuyến đường sắt đi qua, gồm: TPHCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ.

TOD (Transit - Oriented Development) là mô hình phát triển đô thị nén, mật độ cao, đa chức năng xung quanh các đầu mối giao thông lớn như ga metro. 

Mô hình này hướng đến đa mục tiêu: tạo nguồn thu cho Nhà nước; tái quy hoạch, chỉnh trang đô thị; đảm bảo lượng hành khách cho tuyến metro; xây dựng nếp sống mới, giảm dần phương tiện cá nhân...

Theo kết quả tổng hợp của liên danh tư vấn, mô hình TOD được đề xuất triển khai tại hàng loạt nhà ga, trạm dừng trên hành lang tuyến. Phạm vi nghiên cứu TOD được đề xuất tiếp cận theo hướng linh hoạt với bán kính phổ biến từ 1km đến 3km quanh tâm nhà ga; riêng một số khu vực tại Cần Thơ có bán kính mở rộng lên đến 5km.

Đề xuất quỹ đất TOD quanh 16 nhà ga đường sắt TPHCM - Cần Thơ - 1

Dự kiến vị trí quy hoạch TOD quanh 16 nhà ga, trạm dừng trên tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ (Ảnh: Liên danh tư vấn).

Cụ thể, tại TPHCM, liên danh tư vấn đề xuất rà soát quỹ đất phát triển đô thị quanh 7 nhà ga và trạm dừng. Các khu vực được đề xuất gồm: Ga An Bình (51,22ha tại phường Dĩ An); trạm Vĩnh Phú (100,93ha tại phường Bình Hòa); trạm Thạnh Xuân (162ha tại phường Thới An); ga Tân Chánh Hiệp (27,63ha tại phường Tân Thới Hiệp); trạm Tân Tạo (135,82ha tại phường Bình Tân); ga Tân Kiên (47,58 ha tại xã Tân Nhựt).

Liên quan đến nội dung này, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM cho biết, chi tiết ranh giới TOD chỉ có thể xác định sau khi dự án được phê duyệt chủ trương đầu tư.

Tại tỉnh Tây Ninh, đề xuất của tư vấn tập trung vào hai đầu mối chính là ga Thạnh Đức và ga Tân An. Trong đó, khu vực quanh ga Thạnh Đức sở hữu quỹ đất dự kiến lên tới hơn 470ha dành cho phát triển đô thị và logistics. Ga Tân An cũng được định hướng khu vực phát triển với quy mô 242ha.

Đề xuất quỹ đất TOD quanh 16 nhà ga đường sắt TPHCM - Cần Thơ - 2

Phương án khai thác quỹ đất TOD quanh ga Tân Tạo (phường Bình Tân, TPHCM) (Ảnh: Liên danh tư vấn).

Tỉnh Đồng Tháp ghi nhận đề xuất quỹ đất TOD tại 4 vị trí nhà ga và trạm khách gồm Tam Hiệp, Cai Lậy, Cái Bè và trạm An Hữu. Địa phương ưu tiên phát triển đô thị, dịch vụ thương mại và logistics tại các khu vực Cai Lậy và Cái Bè, với tổng diện tích đất TOD phụ cận đề xuất ở mỗi khu vực nhà ga lên đến hàng trăm hecta.

Đối với tỉnh Vĩnh Long, liên danh tư vấn đề xuất khai thác TOD quanh ga Mỹ Thuận (khoảng 398ha) và ga Bình Minh (khoảng 664ha). Tỉnh kiến nghị cơ quan Trung ương sớm ban hành quy định, hành lang pháp lý chi tiết về cơ chế đầu tư, quản lý đất đai cũng như tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho mô hình TOD.

Tại điểm cuối tuyến là TP Cần Thơ, địa phương đã quy hoạch nhà ga Cần Thơ gắn với quỹ đất khoảng 1.000ha dành cho phát triển đô thị và khoảng 50ha dành cho hạ tầng logistics. Tư vấn đề xuất các phân khu phụ cận quanh ga Cần Thơ thuộc phường Hưng Phú và phường Cái Răng với tổng diện tích phát triển đô thị và logistics lên tới hơn 1.800ha.

TP Cần Thơ cũng đề xuất nghiên cứu kết nối tuyến đường sắt chuyên dụng từ ga Cần Thơ đến cảng biển Trần Đề và mạng lưới 4 tuyến metro trong tương lai nhằm tối ưu hóa năng lực vận tải và logistics toàn vùng.

Trên cơ sở các đề xuất này, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận kiến nghị Bộ Xây dựng làm việc với UBND các tỉnh, thành phố liên quan để thống nhất phương án tuyến, vị trí công trình, quy hoạch và quỹ đất TOD, làm cơ sở hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi của dự án.