Luật sư nói về vụ cọc hơn 7 tỷ nhưng để 25ha dưa hấu thối ngoài ruộng

Viết giấy tay, đặt cọc hơn 7 tỷ đồng

Ngày 26/2, Công an xã Ia Mơ, Gia Lai cho biết đã liên hệ, hướng dẫn các hộ dân trồng dưa hấu và thương lái thực hiện thủ tục hòa giải hoặc làm hồ sơ khởi kiện ra tòa án nhằm bảo vệ các quyền lợi hợp pháp của 2 bên.

Theo đó, trước Tết, bà T.T.N. (xã Hoài Nhơn, Gia Lai) cùng một số người khác đã ra thỏa thuận mua gần 25ha dưa hấu của hộ ông Lâm Văn Sáu (xã Tây Sơn, Gia Lai) và một số hộ lân cận.

Theo bà N., ban đầu, 2 bên lập giấy viết tay, thỏa thuận giá mua dưa là 17 triệu đồng/500m2. Sau đó, bà đã chuyển tiền đặt cọc 7,3 tỷ đồng cho các hộ dân, cộng thêm khoản nợ 200 triệu đồng của ông Sáu từ trước, nâng tổng số tiền cọc lên 7,5 tỷ đồng.

Thời điểm lập giấy đặt cọc, phía nhà vườn đánh giá năng suất dưa đạt khoảng 2,5 tấn/500m2. Tuy nhiên, khi kiểm tra thực tế, sản lượng chỉ đạt khoảng một nửa so với mức dự kiến ban đầu.

"Thấy ruộng dưa năng suất thấp, tôi đề nghị chuyển sang mua theo giá 4.000-5.000 đồng/kg nhưng các nhà vườn không chấp nhận. Do các bên chưa thống nhất nên chúng tôi không thu hoạch, dẫn đến dưa bị thối", bà N. cho hay.

Bà N. cho biết đã đề nghị cơ quan chức năng lập vi bằng và chuẩn bị hồ sơ để khởi kiện ra tòa án.

Đại diện Công an xã Ia Mơ thông tin, sau khi sự việc xảy ra, lực lượng chức năng đã phối hợp địa phương mời các bên liên quan để làm rõ. Tại buổi làm việc, bên thương lái xuất trình giấy viết tay thể hiện nội dung thỏa thuận mua dưa với giá 17 triệu đồng/500m2, kèm dòng ghi chú “giá 0 xin 0 bớt”.

Theo nội dung thể hiện, bên mua đã chuyển trước 4 tỷ đồng và hẹn 2 ngày sau chuyển tiếp 3,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, giấy cọc này không đề cập đến cam kết cụ thể về sản lượng 2,5 tấn.

"Việc mua bán số tiền lớn nhưng chỉ lập giấy viết tay đơn giản, không nêu rõ điều khoản về sản lượng, chất lượng, trách nhiệm các bên. Đây cũng là nguyên nhân phát sinh tranh chấp khi giá thị trường và năng suất thực tế có biến động", đại diện công an nhận định.

Cẩn trọng trong giao dịch nông sản

Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Nguyễn Đức Du (Đoàn Luật sư tỉnh Đắk Lắk) cho rằng, đây là quan hệ dân sự phát sinh từ hợp đồng mua bán tài sản. Tuy nhiên, do giá trị tài sản lớn, các bên nên khởi kiện ra tòa án để xem xét.

Theo luật sư Du, dù chỉ được lập bằng giấy viết tay, thỏa thuận giữa các bên vẫn có thể được xem là hợp đồng mua bán hợp pháp và chịu sự điều chỉnh của pháp luật nếu đáp ứng điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự. 

Luật sư Du phân tích: "Trong giấy viết tay không thể hiện nội dung cam kết sản lượng 2,5 tấn/500m2. Nếu bên mua không chứng minh được đã có thỏa thuận về sản lượng, nguy cơ mất tiền đặt cọc là rất lớn.

Ngược lại, nếu bên mua có căn cứ chứng minh bên bán cam kết về sản lượng nhưng không đúng thực tế, bên mua có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc khởi kiện ra tòa án nhân dân có thẩm quyền".

Theo luật sư, các bằng chứng có thể được xác lập bằng văn bản, lời nói hoặc hành vi cụ thể nếu đủ căn cứ chứng minh sự tồn tại của thỏa thuận.

Từ vụ việc trên, luật sư Du khuyến cáo, trong hoạt động thu mua nông sản, đặc biệt với nông sản ngắn ngày, các bên cần làm rõ các điều khoản hợp đồng trước khi giao kết. Phần lớn tranh chấp trong lĩnh vực này thường liên quan đến chất lượng và sản lượng.

"Không thể chỉ dựa vào ước lượng đầu ra của nhà vườn để xác lập giá bán. Hợp đồng cần quy định rõ tiêu chuẩn chất lượng, sản lượng dự kiến, điều kiện giao nhận, trách nhiệm khi sản phẩm không đạt yêu cầu", luật sư Du nêu quan điểm.

Theo luật sư Du, đối với hợp đồng đặt cọc, cần quy định cụ thể về thời hạn thu hoạch, địa điểm giao nhận và cơ chế xử lý khi phát sinh rủi ro hư hỏng do quá hạn. Các bên cũng nên cân nhắc cơ chế giải quyết tranh chấp nhanh nhằm giảm thiểu thiệt hại kinh tế.