Chủ nhật 20/10/2019 - 05:56

Kon Tum

Người phụ nữ Xê Đăng “2 giỏi” ở... xứ sở sương mù

Dân trí Chị Y Hlạng (làng Pu Tá, xã Măng Ri, huyện Tu Mơ Rông, Kon Tum) được dân làng phong danh hiệu “2 giỏi”… “giỏi việc nước, đảm việc nhà”. Chị là người tiên phong trồng cây sâm dây tạo “đòn bẩy” giúp cả xứ sở sương mù thoát nghèo...
>>Quảng Trị: Trồng sâm Bố Chính trên đất đỏ bazan, thu lãi hơn nửa tỷ đồng
>>Chính phủ phê duyệt đề án trồng sâm Ngọc Linh

Vận động làng đến khu tái định cư…

Xã Măng Ri (huyện Tu Mơ Rông, Kon Tum) là một xã đặc biệt khó khăn. 100% dân trong xã là bà con đồng bào dân tộc thiểu số người Xê Đăng.

Xã Măng Ri có độ cao so với mực nước biển là trên 1.200 m, những nơi đỉnh núi có thể gần đến 2.000m. Nơi này, quanh năm sương mù phủ kín nên được mệnh danh là “xứ sở sương mù” .

Chính vì điều kiện khí hậu lạnh quanh năm nên thuận lợi cho việc phát trển các loại cây dược liệu. 

Người phụ nữ Xê Đăng “2 giỏi” ở... xứ sở sương mù - 1
Chị YHlạng, người phụ nữ "2 giỏi" ở xứ sở sương mù Măng Ri

Về đến xứ sở sương mù Măng Ri hỏi nhà chị Y Hlạng (SN: 1970, người đồng bào Xê Đăng) thì già trẻ ai cũng biết. Chị Hlạng như một người “chị cả” của làng Pu Tá và cả dân xã Măng Ri.

Già A Nít (Nguyên Bí thư xã Măng Ri) nói: “Cái Hlạng nhanh lắm, nó giúp dân biết làm giàu từ rừng núi. Vận động người dân trồng cây lúa, cây sâm dây từ rất lâu rồi. Lòng chảo Măng Ri giàu lên cũng có phần của H’lạng không phải nhỏ…”.

Người phụ nữ Xê Đăng “2 giỏi” ở... xứ sở sương mù - 2

Chị Y Hlạng đã góp phần giúp người dân xã Măng Ri phát triển kinh tế nhờ cây sâm dây

Đến nhà chị H’lạng, thấy chúng tôi chị nhẹ nói: “Mấy chú miền xuôi lên đây thăm bà con ạ. Tôi có nghe bà con nói các chú hỏi nhà tôi từ đầu làng rồi. Tôi đang kiếm mấy con chuột sâm và lá sâm ngọc linh đãi các chú đây…”. Một người phụ nữ dáng gầy nhưng mọi hành động đều nhanh thoăn thoắt, nét mặt luôn niềm nở đón khách.

4h chiều nhưng ở Măng Ri màn đêm đã dần buông xuống, lớp sương cũng phủ kín trong lòng chảo. Chúng tôi được mời vào ngồi giữa cái bếp với ghè rượu đang bốc mùi xốc lên tận mũi khiến lòng khách miền xuôi chưa uống đã dần say. Chi Y H’lạng mời chúng tôi uống một căn đầu tiên rồi nhẹ nhàng nhớ lại thời cả làng Pu tá còn ở trên núi cao.

Chị H’lạng tâm sự, năm 1990 chị được học hết lớp 9 ở Đăk Tô. So với dân làng thì chị H’lạng được coi là một người có chữ nên dân làng rất nể phục. Sau đó, chị Hlạng về công tác tại xã Măng Ri làm bên mảng chi hội phụ nữ và phó bí thư chi bộ…

Lúc đó, làng Pu tá chị sống ở trên núi cao. Hàng ngày đi làm, chị Hlạng đều phải đi bộ qua 2 quả đồi, 3 con suối mất hơn 1 buổi mới đến được UBND xã. Nhiều lần chị cũng muốn nghỉ vì đường xa nhưng chị được xem như một cầu nối giữa chính quyền và bà con. Nếu chị nghỉ thì dân không biết về những chính sách, đường lối của Đảng và Nhà nước…

Đến năm 1993, làng Pu tá cháy cả làng. Dân thời đó phải ở trong hốc đá để tránh “cái đói, cái rét”. Thấy bà con khổ, chính quyền địa phương đã chọn một địa hình gần UBND xã nhằm di dời bà con xuống. Tuy nhiên, lúc đó bà con quyết không đi vì muốn sống tại mảnh đất của cha ông để lại.

Người phụ nữ Xê Đăng “2 giỏi” ở... xứ sở sương mù - 3
Chị là người đi đầu vận động người dân di dời xuống vùng tái định cư mới

Chị Hlạng vừa là một người con của làng Pu tá vừa là người phó bí thư chi bộ nên đã nhiều lần cùng chính quyền vận động bà con xuống gần hơn để thoát cái nghèo, có điều kiện cho con cái biết “cái chữ”, nhưng đều thất bại.

Đến lần thứ 10, chị Hlạng mới mang ghè rượu đến từng nhà ngồi phân tích về những cái thuận lợi ở khu tái định cư. Để dân tin, chị còn dẫn từng người xuống xem những cánh đồng lúa, biết cái trường học. Lúc này, dân mới tin và cuộc di dời làng được thực hiện giữa sự đoàn kết giữa nhân dân và chính quyền.

Để thực hiện những lời chị Hlạng đã hứa lúc di dời làng, chị đã cùng bà con dọn quanh vùng lòng chảo Măng Ri. Dẫn nước suối từ trên núi chảy theo các con kênh, tạo những ô ruộng bậc thang để giữ nước, giúp bà con canh tác được lúa hai vụ. Từ “săn bắn, hái lượm”, giờ đây người dân làng Pu tá đã thoát nghèo, biết trồng cây lúa và lên rừng thu hái những dược liệu phục vụ đời sống, kinh tế.

Thấy Pu tá giàu lên, những làng khác cũng lũ lượt bỏ rừng sâu kéo về lòng chảo Măng Ri để trồng cây lúa, cho con cái học hành… Cuộc sống người dân Măng Ri cũng từ đó khởi sắc, bà con sống quy tụ với nhau tại lòng chảo.

Đi đầu trồng cây “tiền tỷ”, tạo "đòn bẩy" kinh tế

Năm 2006, lúc này chị Hlạng phụ trách Ủy ban Mặt trận xã Măng Ri. Người dân xã Măng Ri đều lên rừng đi tìm những sản vật của rừng để mang đi bán tăng thu nhập. Những loại sâm quý như Sâm dây Ngọc Linh, Sâm Ngọc Linh, Ngũ vị tử, Hà thủ ô… đều được người dân thu hái sau đó bán về Kon Tum.

Người phụ nữ Xê Đăng “2 giỏi” ở... xứ sở sương mù - 4
Măng Ri xứ sở sương mù trên dãy núi Ngọc Linh

Lúc này, chị Hlạng nhận thấy tiềm năng của những cây sâm dây nên đã cùng dân làng lên rừng để đưa về những khu vực triền đồi trồng. Việc làm này nhằm mục đích bảo tồn loại dược liệu và có thể phát triển kinh tế một cách chủ động, không phụ thuộc vào rừng.

Thấy hiệu quả, chị đã vận động người dân xem xét để đưa loại sâm dây từ rừng về nhà trồng, khi nào cần tiền thì ra nhổ bán sẽ có hiệu quả về kinh tế hơn. Nghe hợp cái bụng nên dân làng Măng Ri đã cùng mở rộng diện tích trồng sâm dây những năm sau đó.

Người phụ nữ Xê Đăng “2 giỏi” ở... xứ sở sương mù - 5
Từ "săn bắt, hái lượm", người dân đã biết làm ruộng bậc thang, trồng lúa, trông dược liệu

“Năm 2009, tôi trồng 1ha cây sâm dây. Đến năm 2012, tôi lần đầu tiên thu 1,5 tạ sâm tươi, với giá từ 70.000 - 100.000 đồng/kg, còn củ khô, tùy từng thời điểm, giá chênh từ 350.000 - 500.000 đồng/kg. Cứ mỗi 1ha có thể cho 2,5 - 3 tạ củ sâm tươi đấy. Đất này không cây nào và nuôi con gì bằng trồng cây sâm dây đâu. Nó gấp 4 – 5 lần so với trồng lúa, trồng cà phê mà công chăm sóc lại nhàn hơn cho bà con”, chị Y HLạng bộc bạch.

Từ sau năm 2012, khi diện tích cây sâm dây thu hoạch nhiều thêm, chị thu mỗi năm trên 100 triệu đồng/năm. Đây là mức thu nhập cao nhất xã Măng Ri thời ấy. Nhiều năm nay, khi 100% người dân xã Măng Ri đều đã trồng cây sâm dây thì chị Hlạng là người đứng ra thu mua và đưa về vùng xuôi giúp bà con…

Người phụ nữ Xê Đăng “2 giỏi” ở... xứ sở sương mù - 6
Nhiều mô hình kinh tế như cà phê xứ lạnh, trồng dược liệu do chị Y Hlạng đi đầu trồng

Với những đóng góp cho địa phương trong nhưng năm qua, chị Y Hlạng đã vinh dự 2 lần được UB Trung ương MTTQ Việt Nam tặng Bằng khen và Trong ngày hội Đại đoàn kết toàn quốc chị đã được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Bá Thành, Chủ tịch xã Măng Ri, huyện Tu Mơ Rông cho biết: “Chị H’lang nguyên chủ tịch hội phụ nữ. Hiện nay làm bên công tác mặt trận nên được xem là người gần với dân. Nhằm hướng dẫn giúp dân phát triển kinh tế, chị thường xuyên tuyên truyền cho phụ nữ xã và giúp dân về việc xây dựng mô hình trồng cây dược liệu, đặc biệt cây sâm dây. Đồng thời, chị còn xây dựng 1 tổ để bảo tồn dệt nghề dệt thổ cẩm của người người Xê Đăng. Đối với gia đình, chị nuôi 3 đứa con ăn học trong đó 2 người con đang đại học, 1 cháu đang học nghề điện. 

Người phụ nữ Xê Đăng “2 giỏi” ở... xứ sở sương mù - 7
Những cánh đồng lúa trên lòng chảo Măng Ri

Cây chuyện về hành trình thoát cái nghèo và cuộc sống phất lên nhờ cây sâm dây đã thu hút chúng tôi.

Khi ghè rượu đã nhạt nước thì chúng tôi cũng cảm nhận được trong người đang lâng lâng. Cuộc sống của bà con trên vùng núi Ngọc Linh càng trở nên ấm cúng, mọi người cười nói quanh bếp lửa hiếm nơi nào có được.

Phạm Hoàng

MỚI NHẤT
Cảm động bức thư gửi mẹ của chàng trai mang căn bệnh đặc biệt
Cảm động bức thư gửi mẹ của chàng trai mang căn bệnh đặc biệt

Bệnh nhân Hà Văn Vương (ở Thanh Hóa) chia sẻ, vào những ngày của mẹ, chưa bao giờ anh dám bày tỏ tình cảm của mình với mẹ hay tặng mẹ 1 bông hoa.

Chủ nhật, 20/10/2019 - 04:35

Xoay xở tăng lương: Nghịch lý nơi thâm hụt, nơi thừa tiền, tiêu không hết
Xoay xở tăng lương: Nghịch lý nơi thâm hụt, nơi thừa tiền, tiêu không hết

(Dân trí) - Kiểm toán Nhà nước thống kê 7 tỉnh chi tiêu thâm hụt hơn 2.400 tỷ đồng để cải cách tiền lương. Ngược lại, một số địa phương có nguồn cải cách tiền lương dư lớn nhưng không sử dụng hết…

Chủ nhật, 20/10/2019 - 03:45

Bộ trưởng Bộ GTVT yêu cầu xử nghiêm vụ chìm tàu Viet Sun Integrity
Bộ trưởng Bộ GTVT yêu cầu xử nghiêm vụ chìm tàu Viet Sun Integrity

(Dân trí) - Liên quan đến vụ chìm tàu Viet Sun Integrity, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể yêu cầu xử lý nghiêm trường hợp vi phạm kể cả chủ tàu, thuỷ thủ và cả tổ đội bốc xếp để làm sao tránh những cố tương tự.

Chủ nhật, 20/10/2019 - 03:26

Hành trình truy bắt những kẻ đổ dầu thải “đầu độc” nguồn nước sông Đà
Hành trình truy bắt những kẻ đổ dầu thải “đầu độc” nguồn nước sông Đà

(Dân trí) - Sau hơn 10 ngày truy bắt, Công an tỉnh Hòa Bình đã bắt giữ 3 đối tượng là thủ phạm đổ 10m3 chất thải nguy hại “đầu độc” nguồn nước sông Đà, gây ra cuộc “khủng hoảng” nước sạch ở Hà Nội trong nhiều ngày.

Chủ nhật, 20/10/2019 - 03:08

Người cha đi tìm hình hài mới cho con
Người cha đi tìm hình hài mới cho con

Người cha ngồi bệt, ôm tay vịn cầu thang ngoài phòng phẫu thuật, gương mặt lo lắng, rơi nước mắt khi chúng tôi hỏi chuyện. Con anh, bé Trần Thế Đà (20 tháng tuổi) mắc bệnh nơ-vi hắc tố bẩm sinh, dân gian gọi là các “bớt bẩm sinh” khổng lồ che kín 95% cơ thể, đang được TS.BS Phạm Thị Việt Dung, Khoa Tạo hình thẩm mỹ, BV Đại học Y Hà Nội (BVĐH Y) phẫu thuật xóa bớt.

Chủ nhật, 20/10/2019 - 01:55

Vật vã 3 năm không xong quy định cho Grab taxi, Bộ trưởng GTVT nói gì?
Vật vã 3 năm không xong quy định cho Grab taxi, Bộ trưởng GTVT nói gì?

(Dân trí) - Trình bày lý do ba năm ròng chưa ban hành được nghị định thay thế Nghị định 86 năm 2014 về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể cho biết sẽ bổ sung một số quy định để đảm bảo công bằng giữa Grab và taxi truyền thống.

Chủ nhật, 20/10/2019 - 01:10

Tài xế Vĩnh Phúc đăng tin tìm người gây tai nạn để trả lại 12 triệu đồng
Tài xế Vĩnh Phúc đăng tin tìm người gây tai nạn để trả lại 12 triệu đồng

Sau khi va chạm, lái xe vi phạm đã đưa cho người bị nạn 19 triệu đồng chi phí sửa chữa xe. Không sửa hết số tiền trên, lái xe bị nạn đã đăng thông tin, tìm người để trả lại.

Chủ nhật, 20/10/2019 - 01:01

Lật xe công trình thi công thủy điện, 3 người thương vong
Lật xe công trình thi công thủy điện, 3 người thương vong

(Dân trí) - Ngày 20/10, thông tin từ Công an huyện Đăk Hà (tỉnh Kon Tum) cho biết, đơn vị đang điều tra nguyên nhân vụ tai nạn lật xe thi công công trình thủy điện xảy ra ở địa bàn xã Đăk Pxi khiến 2 người chết, 1 người bị thương.

Chủ nhật, 20/10/2019 - 12:16

Sạt lở, đá đổ vào nhà dân trong đêm, một trẻ em thiệt mạng
Sạt lở, đá đổ vào nhà dân trong đêm, một trẻ em thiệt mạng

(Dân trí) - Vụ sạt lở đá ở khu vực dân cư xảy ra đêm 19/10 tại Hòa Bình khiến nhiều người trong một gia đình bị thương. Nặng nề nhất, một học sinh lớp 6 đã tử vong.

Chủ nhật, 20/10/2019 - 12:00

2020, giảm chi thường xuyên nhưng vẫn tăng lương lên 1,6 triệu đồng/tháng
2020, giảm chi thường xuyên nhưng vẫn tăng lương lên 1,6 triệu đồng/tháng

(Dân trí) - Chính phủ báo cáo việc lập dự toán chi thường xuyên năm 2020 giảm dần nhưng vẫn sẽ dùng 50% nguồn tăng thu ngân sách địa phương và 40% tăng thu ngân sách Trung ương để chi cải cách tiền lương. Mức lương cơ sở tăng từ 2020 dự kiến tăng thêm 110.000 đồng/ tháng, lên mức 1,6 triệu.

Chủ nhật, 20/10/2019 - 09:47

Cựu Bộ trưởng Trương Minh Tuấn nộp gần hết số tiền nhận hối lộ?
Cựu Bộ trưởng Trương Minh Tuấn nộp gần hết số tiền nhận hối lộ?

(Dân trí) - Trong thương vụ Mobifone mua 95% cổ phần của AVG, cựu Bộ trưởng Bộ TT-TT Trương Minh Tuấn khai đã nhận hối lộ hơn 4,4 tỷ đồng. Sau đó, ông Tuấn đã nộp lại gần hết số tiền này cho cơ quan điều tra.

Chủ nhật, 20/10/2019 - 07:30

Đội xe ôm cứu thương dưới chân đèo Hải Vân
Đội xe ôm cứu thương dưới chân đèo Hải Vân

(Dân trí) - Hàng ngày, các bác, anh mưu sinh bằng nghề chạy xe ôm nhưng trên địa bàn, cứ có người bị tai nạn giao thông là đội có mặt để sơ cấp cứu và chuyển nạn nhân đến bệnh viện.

Chủ nhật, 20/10/2019 - 07:19

ĐÁNG QUAN TÂM
Đã thu hồi 137 tỷ đồng tạm ứng cho Công ty CP Tập đoàn Phúc Lộc
Đã thu hồi 137 tỷ đồng tạm ứng cho Công ty CP Tập đoàn Phúc Lộc

(Dân trí) - Bình Định dùng ngân sách địa phương tạm ứng cho doanh nghiệp 201 tỷ đồng xây dựng cấp bách kè chống sạt lở và cải tạo, nâng cấp hệ thống tiêu thoát lũ chống ngập úng sông Hà Thanh. Song, đến thời điểm thanh tra vẫn còn dư hơn 137 tỷ đồng chưa thu hồi.

Thứ bảy, 19/10/2019 - 07:11

Tân Bí thư Khánh Hòa: “Vinh dự rất to lớn nhưng trách nhiệm rất nặng nề”
Tân Bí thư Khánh Hòa: “Vinh dự rất to lớn nhưng trách nhiệm rất nặng nề”

(Dân trí) - “Đối với tôi đây là niềm vinh dự rất to lớn nhưng đồng thời cũng là trách nhiệm rất nặng nề”, tân Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa Nguyễn Khắc Định nói khi chính thức nhận nhiệm vụ sáng 19/10.

Thứ bảy, 19/10/2019 - 07:09

53.000 tỷ vốn vay làm BOT nguy cơ phát sinh nợ xấu cho các ngân hàng
53.000 tỷ vốn vay làm BOT nguy cơ phát sinh nợ xấu cho các ngân hàng

(Dân trí) - Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Lê Minh Hưng nêu những con số cảnh báo dư nợ với các dự án BOT, BT giao thông đang tăng trong khi có nhiều dự án doanh thu lại không đạt như dự tính, khiến 53.000 tỷ đồng có nguy cơ phát sinh thành nợ xấu cho các ngân hàng thương mại…

Thứ bảy, 19/10/2019 - 07:08

Thủ tướng: Nhiều nơi ở nông thôn thay đổi đến ngỡ ngàng
Thủ tướng: Nhiều nơi ở nông thôn thay đổi đến ngỡ ngàng

(Dân trí) - Theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, trong 10 năm qua, bộ mặt nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thay đổi đáng kể, xanh hơn, sạch hơn, đẹp hơn, nhiều nơi thay đổi đến ngỡ ngàng…

Thứ bảy, 19/10/2019 - 05:23

Chủ tịch Đà Nẵng: Mỗi chợ phải có một khu bán rau an toàn
Chủ tịch Đà Nẵng: Mỗi chợ phải có một khu bán rau an toàn

(Dân trí) - Tại Diễn đàn đối thoại phụ nữ khởi nghiệp, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng yêu cầu các sở, ngành liên quan sớm bắt tay triển khai xây dựng mỗi chợ một khu bán rau an toàn.

Thứ bảy, 19/10/2019 - 04:26

10.000 con cá bóp nuôi trên vùng biển Kiên Giang chết chưa rõ nguyên nhân
10.000 con cá bóp nuôi trên vùng biển Kiên Giang chết chưa rõ nguyên nhân

(Dân trí) - Ngày 19/10, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) huyện Kiên Hải (tỉnh Kiên Giang) thông tin, trong 2 ngày 17 và 18/10, có khoảng 10.000 con cá bóp nuôi lồng bè ở vùng biển xã đảo Hòn Tre bất ngờ chết đồng loạt chưa rõ nguyên nhân.

Thứ bảy, 19/10/2019 - 04:14

Giấu xe máy sau ống cống, khoác áo nhà sư ra giao lộ… xin tiền
Giấu xe máy sau ống cống, khoác áo nhà sư ra giao lộ… xin tiền

(Dân trí) - Ngay khi bị phát hiện hành vi giả người tu hành để lừa xin tiền người đi đường, đối tượng vội che mặt, đến chỗ ống cống đang giấu chiếc xe máy, lấy xe nhanh chóng phóng đi…

Thứ bảy, 19/10/2019 - 04:10

Đón gió lạnh đầu mùa, người Hà Nội mặc áo ấm xuống đường
Đón gió lạnh đầu mùa, người Hà Nội mặc áo ấm xuống đường

(Dân trí) - Nhiệt độ hạ thấp khi các đợt gió mùa Đông Bắc tràn về, người dân bắt đầu phải mặc áo rét vào sáng sớm và đêm muộn.

Thứ bảy, 19/10/2019 - 03:42

Tạm giữ hình sự cựu công an hành hung vợ cũ giữa đường
Tạm giữ hình sự cựu công an hành hung vợ cũ giữa đường

(Dân trí) - Ngày 19/10, thông tin từ Công an thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh) cho biết, đơn vị vừa ra quyết định tạm giữ hình sự người chồng nguyên là cán bộ công an đã có hành vi đánh đập vợ cũ giữa đường, để điều tra về hành vi cố ý gây thương tích.

Thứ bảy, 19/10/2019 - 03:26

Trại lợn khủng “uy hiếp” hàng chục hộ dân
Trại lợn khủng “uy hiếp” hàng chục hộ dân

(Dân trí) - Nhiều năm nay, cuộc sống của hàng chục hộ dân ở xã Kỳ Phong (huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh) bị đảo lộn vì phải sống bên cạnh hàng nghìn con lợn. Dân liên tục cầu cứu nhưng bất lực…

Thứ bảy, 19/10/2019 - 03:15

Vụ người dân vây nhà máy cồn bốc mùi thối: Công bố kết quả quan trắc
Vụ người dân vây nhà máy cồn bốc mùi thối: Công bố kết quả quan trắc

(Dân trí) - Sở TN-MT Quảng Nam vừa công bố kết quả phân tích mẫu nước thải, không khí khu vực nhà máy cồn Đại Tân, nơi bị dân bao vây vì bốc mùi thối. Theo kết quả này chỉ có 3/8 mẫu vượt quy chuẩn.

Thứ bảy, 19/10/2019 - 02:58

Người tung tin “ăn sò lụa đỏ ngộ độc” bị phạt 10 triệu đồng
Người tung tin “ăn sò lụa đỏ ngộ độc” bị phạt 10 triệu đồng

(Dân trí) - Liên quan đến thông tin “ăn sò lụa đỏ bị ngộ độc tử vong” trên mạng xã hội Facebook, cơ quan chức năng tỉnh Cà Mau đã làm rõ và xử phạt đối tượng tung tin thất thiệt.

Thứ bảy, 19/10/2019 - 02:49