“Nếu dư luận lên tiếng sớm, dự án bôxít có thể đã khác!”

Dân trí “Giá như báo chí, dư luận có thể lên tiếng từ khi hình thành chủ trương đầu tư khai thác bôxít, các nhà khoa học có thể vào cuộc trong thời gian đó, nhất là trước 2007 - 2008, có thể quyết định đã khác đi” - TS. Nguyễn Quang A phát biểu.
>>“Tôi sẽ đưa vấn đề bôxít ra trước Quốc hội”
>>Nên dừng dự án Bôxít Tây Nguyên nếu không hiệu quả
>>Dự án bôxít Tây Nguyên: “Cảnh báo của giới khoa học dần đúng!”

TS. Nguyễn Quang A là một trong những diễn giả có tham luận trình bày tại Hội thảo “Tác nghiệp báo chí trong việc lấy ý kiến nhân dân về các dự thảo chính sách” do Trung tâm nghiên cứu truyền thông phát triển (Liên hiệp Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam – VUSTA) tổ chức ngày 27/2 tại Hà Nội.

Tại hội thảo, vấn đề được nêu ra là để báo chí là một hình thức hiệu quả trong việc lấy ý kiến nhân dân góp ý dự thảo chính sách, cơ quan chủ trì soạn thảo cần coi báo chí là kênh thông tin để lấy ý kiến góp ý của nhân dân, có kế hoạch và bố trí kinh phí cho việc này.
 
“Nếu dư luận lên tiếng sớm, dự án bôxít có thể đã khác”
Các diễn giả tham gia hội thảo về Vai trò của báo chí trong việc phản ánh ý kiến của nhân dân về chiến lược, chính sách.

Báo chí với tư cách là kênh thảo luận nhiều chiều sẽ mổ xẻ các chính sách từ các góc độ khác nhau, với kinh nghiệm thực tiễn đa dạng, giúp cơ quan hoạch định chính sách có đầy đủ thông tin hơn. Báo chí được ghi nhận là đầu mối lý tưởng để phát hiện các bất cập thực tiễn, từ đó đề xuất sáng kiến sửa đổi hoặc xây dựng chính sách, cũng là diễn đàn trao đổi nhiều chiều, huy động trí tuệ xã hội, tạo dư luận, sức ép hợp lý hướng tới cơ quan soạn thảo, đề xuất chính sách.

Các diễn giả tham gia hội thảo ghi nhận, chưa bao giờ báo chí truyền thông lại đóng góp tích cực như những năm qua. Qua các cuộc lấy ý kiến nhân dân, chính quyền đã lắng nghe, học hỏi, rồi điều chỉnh chính sách.

Tuy nhiên, nhà báo Đào Tuấn (Báo Lao động) cũng nêu thực tế, việc lấy ý kiến nhân dân về dự thảo chính sách rất khó được thực hiện trên phạm vi rộng cũng như còn hình thức nên nhiều văn bản quy phạm pháp luật thời gian qua đã “chết yểu”, vừa ra đời đã phải hủy bỏ, sửa đổi sau khi “vấp” thực tế, vấp phản biện xã hội.

Ông Tuấn dẫn chứng, Nghị định 94 ban hành cuối năm 2012 (có hiệu lực từ 1/1/2013) về sản xuất và kinh doanh rượu quy định việc sản xuất xuất rượu phải có giấy phép và nhãn mác ghi nguồn gốc xuất xứ. Ngay trong ngày đầu tiên Nghị định 94 có hiệu lực, báo chí đã có những bài báo ghi nhận ý kiến của những người sản xuất rượu tại các địa phương cũng như bà con kinh doanh đường phố. Câu trả lời phổ biến là “không biết”. Ông Tuấn cho rằng việc này thể hiện công tác lấy ý kiến của nhân dân đóng góp cho Dự thảo Nghị định 94 chưa được triển khai đầy đủ và triệt để.

TS. Nguyễn Quang A cũng đặt vấn đề từ ví dụ cụ thể là dự án bôxít Tây Nguyên đang “đốt nóng” dư luận những ngày qua với những thông tin về thực trạng thua lỗ, gặp khó khăn, nguy cơ phải tính toán lại, thậm chí dừng sản xuất. Ông A cho rằng, tình trạng này là hệ quả của việc chủ trương, chính sách đầu tư vào lĩnh vực này không được lấy ý kiến của đông đảo các giới cũng như tổ chức phản biện tương xứng.

Dự án được quyết định từ cuối năm 2007, trước đó còn có những thỏa thuận giữa chủ đầu tư (tập đoàn Than Khoáng sản VN – TKV) và đối tác (nhà thầu Chalenco – Trung Quốc). Tháng 4/2008, TKV phê duyệt nhà thầu Trung Quốc này thắng thầu và ký hợp đồng xây dựng nhà máy trị giá 466 triệu USD. Diễn giả lập luận, những thông tin này không được tìm thấy trên báo chí.

Tháng 11/2008, một số nhà khoa học, quản lý nêu ý kiến cảnh báo về sự phi hiệu quả kinh tế, tác hại môi trường cũng như vấn đề an ninh quốc gia ở dự án này, nhiều đại biểu đã nêu vấn đề ra Quốc hội, yêu cầu thông tin trong phiên thảo luận về kinh tế xã hội. Tháng 4/2009 một bản kiến nghị dừng dự án được nhiều người ký gửi tới các cơ quan chức năng trong khi nhà thầu Trung Quốc đã bắt đầu công việc xây dựng từ tháng 12/2008.
 
TS.Nguyễn Quang A trình bày tham luận tại hội thảo.
TS.Nguyễn Quang A trình bày tham luận tại hội thảo.

“Giá như báo chí, dư luận có thể lên tiếng từ khi hình thành chủ trương đầu tư khai thác bôxít từ đầu những năm 2000 và các nhà khoa học có thể vào cuộc trong thời gian đó, nhất là trước 2007, 2008, có thể quyết định đã khác đi. Đáng tiếc thông tin thảo luận, tranh luận về vấn đề này không có. Chỉ sau khi sự việc đã xảy ra, báo chí mới vào cuộc” - TS. Nguyễn Quang A cho rằng, đó là bài học đắt giá cho dự án bôxít Tây Nguyên.

Thêm một dẫn chứng rất “thời sự” khác là việc góp ý sửa Hiến pháp đang được tiến hành, TS. Nguyễn Quang A nhận xét, không khí tranh luận trên báo chí vẫn ít, ít ý kiến trái ngược, phản biện quan điểm của Ban soạn thảo sửa đổi Hiến pháp. Bản kiến nghị 72 của nhóm nhân sĩ, trí thức, chuyên gia trao cho UB soạn thảo sửa đổi Hiến pháp do nguyên Bộ trưởng Tư pháp – TS Nguyễn Đình Lộc đại diện cũng chưa được chú ý, thông tin về nội dung xứng đáng.

Ông A kết lại, việc sửa đổi Hiến pháp chưa được quyết định, vẫn còn thời gian để thảo luận, trao đổi. Ông hi vọng, báo chí đóng vai trò tích cực hơn, tạo môi trường cho các cuộc thảo luận, tranh luận công khai, minh bạch trên tinh thần xây dựng để người dân có thể cùng góp phần làm nên những chính sách, chủ trương lớn, có chất lượng, phục vụ sự nghiệp phát triển của đất nước.

Trưởng Phòng Pháp luật chính sách - Cục Báo chí - Bộ TT&TT Nguyễn Văn Hiếu cũng “nhắc” bản thân cơ quan báo chí vẫn chưa chủ động. Mỗi dự thảo chính sách là cơ hội cho các cây bút đưa tin, phân tích, phản biện thế nhưng báo chí không coi dự thảo chính sách là đề tài khai thác thường xuyên, có kế hoạch dài hạn.

Ông Hiếu nêu số liệu thống kê, từ đầu năm 2012 đến nay, trang thông tin điện tử của Bộ TT&TT đã đăng tải và xin ý kiến góp ý dự thảo 56 văn bản quy pháp pháp luật thì chỉ có 19 văn bản có ý kiến đóng góp, 37 văn bản không có ý kiến nào, kể cả dự thảo liên quan nhiều đến hoạt động báo chí như Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.

Nhà báo Đào Tuấn phân trần, khi viết và công bố những góp ý, phản biện với các chủ trương, chính sách, nhà báo phải đối mặt với hệ số rủi ro nhất định. TS Lê Hồng Hạnh, Viện Khoa học Pháp lý của Quốc hội kiến nghị, cơ quan công quyền và báo chí cần phải ngồi lại, đối thoại để nhìn rõ các điểm nghẽn cũng như những rủi ro của báo chí trong việc trở thành diễn đàn của nhân dân.

P.Thảo

MỚI NHẤT
TPHCM: Cấm lưu thông qua cầu Sài Gòn
TPHCM: Cấm lưu thông qua cầu Sài Gòn

(Dân trí) - Nhằm phục vụ công tác kiểm định thử tải cầu Sài Gòn, Sở Giao thông Vận tải TPHCM vừa thông báo sẽ cấm tất cả các phương tiện lưu thông qua cầu này từ 0h – 5h sáng hàng ngày trong thời gian từ ngày 1/3 - 5/3.

Thứ năm, 28/02/2013 - 01:16

Vợ ngăn chồng tự vẫn, cả hai cùng chết đuối
Vợ ngăn chồng tự vẫn, cả hai cùng chết đuối

(Dân trí) - Sáng nay 28/2, tại xã Cẩm Duệ, huyện Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh) đã xảy ra một vụ đuối nước đau lòng khiến cả 2 vợ chồng thiệt mạng.

Thứ năm, 28/02/2013 - 01:16

Một nữ sinh đột tử khi đi chăn bò
Một nữ sinh đột tử khi đi chăn bò

(Dân trí) - Trong lúc đi thăm ruộng, một người dân phát hiện em T. nằm bất tỉnh bên ruộng lúa liền đưa đi cấp cứu nhưng em T. đã tử vong.

Thứ năm, 28/02/2013 - 01:10

Học sinh "lĩnh đủ" vì rác thải tập kết trước cổng trường
Học sinh "lĩnh đủ" vì rác thải tập kết trước cổng trường

(Dân trí) - Đoạn đường trước cổng Trường Tiểu học Lê Mao (TP Vinh, Nghệ An) được sử dụng làm nơi tập kết rác thải từ mấy năm nay. Hậu quả, hàng trăm học sinh, giáo viên của ngôi trường này phải nếm trải mùi hôi thối của nước thải rỉ ra từ rác.

Thứ năm, 28/02/2013 - 11:42

Nam thanh niên lái xe bằng chân, tự quay clip
Nam thanh niên lái xe bằng chân, tự quay clip

(Dân trí) - Trong lúc điều khiển chiếc xe tay ga bằng 2 chân, nam thanh niên lấy điện thoại di động tự quay lại “chiến tích” của mình.

Thứ năm, 28/02/2013 - 11:36

Treo cổ tự vẫn vì mắc bệnh nan y
Treo cổ tự vẫn vì mắc bệnh nan y

(Dân trí) - Trước khi treo cổ tự tử, người đàn ông 55 tuổi tâm sự với hàng xóm rằng bác sĩ nói bệnh của ông không thể chữa trị.

Thứ năm, 28/02/2013 - 11:29

Hỏa hoạn thiêu rụi 6 căn nhà và 2 tiệm vàng
Hỏa hoạn thiêu rụi 6 căn nhà và 2 tiệm vàng

(Dân trí) - Sáng 27/2, tại Trung tâm thương mại thị trấn Thứ 11 (huyện An Minh, Kiên Giang) đã xảy ra một vụ hoả hoạn thiêu rụi hoàn toàn 8 căn nhà, trong đó có 2 tiệm vàng.

Thứ năm, 28/02/2013 - 10:54

Ấm áp nụ hôn của mẹ ngày con tòng quân
Ấm áp nụ hôn của mẹ ngày con tòng quân

(Dân trí) - Những giọt nước mắt, những cái nắm chặt tay và có cả những nụ hôn của người thân gửi đến các thanh niên lên đường nhập ngũ. Ngày tòng quân sáng nay tại Cần Thơ đầy xúc động.

Thứ năm, 28/02/2013 - 10:43

Cần làm rõ cơ chế để dân giám sát Đảng
Cần làm rõ cơ chế để dân giám sát Đảng

(Dân trí) - Chủ tịch Hội Cựu TNXP Nguyễn Anh Liên góp ý, dự thảo Hiến pháp sửa đổi chưa làm rõ nội dung, điều kiện và cơ chế cho dân giám sát, thậm chí cũng không có một điều khoản nào nói về vai trò giám sát của MTTQ và các tổ chức thành viên với Đảng.

Thứ năm, 28/02/2013 - 10:09

Cần tỉnh táo với dự án bôxít Tây Nguyên
Cần tỉnh táo với dự án bôxít Tây Nguyên

(Dân trí) - “Kiến nghị dừng ngay chương trình bôxít ở Tây Nguyên của một số nhà khoa học cũng có lý bởi có thể làm sẽ không lãi. Đây là thời điểm thích hợp để xem xét, đánh giá lỗ lãi, những tác động của toàn bộ chương trình bôxít...”.

Thứ năm, 28/02/2013 - 10:06

Hàng chục hộ dân "đói" điện vì cháy nổ công tơ
Hàng chục hộ dân "đói" điện vì cháy nổ công tơ

(Dân trí) - Cho đến cuối ngày hôm qua 27/2, hàng chục hộ dân thuộc tổ dân phố 3, phường Tứ Hạ, thị xã Hương Trà, tỉnh TT-Huế vẫn chưa có điện sinh hoạt do sự cố cháy nổ trụ điện có lắp công tơ điện của gia đình.

Thứ năm, 28/02/2013 - 09:24

Tất bật mặc váy, đi giày, đánh răng cho... chó
Tất bật mặc váy, đi giày, đánh răng cho... chó

Cùng với những tiêu chí ăn ngon mặc đẹp, hay “ăn kiêng mặc hiệu”, thì để thể hiện cá tính và sự giàu có, người ta cũng không ngại chi ra cả chục triệu đồng chỉ để mua một chú chó, mèo ngoại về nuôi.

Thứ năm, 28/02/2013 - 09:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Tăng thu ngân sách cũng không được “tuồn” mua xe công
Tăng thu ngân sách cũng không được “tuồn” mua xe công

(Dân trí) - Hướng dẫn mua sắm tài sản từ ngân sách năm 2013, Bộ Tài chính nhấn mạnh yêu cầu triệt để tiết kiệm, không bổ sung thêm kinh phí, kể cả nguồn tăng thu để mua xe công.

Thứ năm, 28/02/2013 - 08:23

Một phụ nữ rơi từ chung cư, tử vong
Một phụ nữ rơi từ chung cư, tử vong

(Dân trí) - Khoảng 19h tối 27/2, một phụ nữ đã rơi từ chung cư 727 Trần Hưng Đạo, quận 5, TPHCM xuống đất, chết tại chỗ.

Thứ năm, 28/02/2013 - 08:20

Chuyện đời ông “Phương khói lửa”
Chuyện đời ông “Phương khói lửa”

(Dân trí) - Sau vụ cháy nổ kinh hoàng làm 11 người chết, xuất hiện nhiều lời thương cảm lẫn trách móc ông Phương “khói lửa”. Nhưng dù thế nào, trong mắt nhiều người, ông vẫn là “gã tử tế”, yêu nghề đến độ si mê.

Thứ năm, 28/02/2013 - 08:18

Thuốc nổ thu từ nhà ông Phương phát nổ tại kho công an
Thuốc nổ thu từ nhà ông Phương phát nổ tại kho công an

(Dân trí) - Chiều tối 27/2, một vụ nổ đã xảy ra tại một căn phòng thuộc Phòng Khoa học kỹ thuật hình sự - Công an TPHCM. Nguyên nhân vụ nổ được xác định là do các bọc chứa thuốc nổ thu được tại hai căn nhà của ông Phương “khói lửa” tự phát nổ.

Thứ năm, 28/02/2013 - 08:12

Vietinbank thu hồi những quả địa cầu in hình bản đồ xuyên tạc
Vietinbank thu hồi những quả địa cầu in hình bản đồ xuyên tạc

(Dân trí) - Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Ninh Bình đã ra thông báo thu hồi lại những quả địa cầu in hình bản đồ thế giới với những thông tin xuyên tạc chủ quyền lãnh thổ Việt Nam.

Thứ năm, 28/02/2013 - 06:29

Miền Bắc duy trì nắng ấm
Miền Bắc duy trì nắng ấm

(Dân trí) - Các địa phương miền Bắc tiếp tục tăng nhiệt từ nay đến hết tuần. Hà Nội duy trì trạng thái thời tiết ngày nắng ấm, đêm và sáng sớm se lạnh.

Thứ năm, 28/02/2013 - 06:26

Bài cuối: Thưởng nóng và “chìa khóa” phúc lợi
Bài cuối: Thưởng nóng và “chìa khóa” phúc lợi

Năm nay ý tưởng thu hút CN trở lại làm việc bằng hình thức quay thưởng được nhiều CĐCS triển khai hiệu quả, tạo không khí phấn khởi, hăng say làm việc ngay từ ngày đầu năm mới.

Thứ năm, 28/02/2013 - 05:15

Đồng Tháp từ chối tổ chức Festival lúa gạo 2014
Đồng Tháp từ chối tổ chức Festival lúa gạo 2014

(Dân trí) - Căn cứ ngân sách địa phương khó khăn và tinh thần chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc tiết kiệm trong các hoạt động lễ hội, ngày 26/2, UBND tỉnh Đồng Tháp đã gửi công văn đến BTC về việc từ chối tổ chức Festival lúa gạo 2014.

Thứ năm, 28/02/2013 - 12:05

Gần 7.000 vụ tai nạn lao động trong năm 2012
Gần 7.000 vụ tai nạn lao động trong năm 2012

(Dân trí) - Năm 2012 đã xảy ra gần 7 nghìn vụ tai nạn lao động, làm 606 người chết, hơn 6.300 người bị thương, gây thiệt hại về tài sản lên tới 11 tỷ đồng.

Thứ tư, 27/02/2013 - 10:46

Loại bỏ 21 thủy điện khỏi quy hoạch
Loại bỏ 21 thủy điện khỏi quy hoạch

(Dân trí) - Ngày 27/2, UBND tỉnh Kon Tum cho biết vừa ban hành quyết định số 19 về loại bỏ 21 vị trí thủy điện ra khỏi quy hoạch thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh.

Thứ tư, 27/02/2013 - 08:01

Lời kể của nạn nhân sống sót sau vụ nổ tàu kinh hoàng
Lời kể của nạn nhân sống sót sau vụ nổ tàu kinh hoàng

(Dân trí) - Ngay trong chuyến ra khơi đầu tiên của năm mới, con tàu của anh Phạm Văn Hoài đã gặp nạn. Sau vụ nổ kinh hoàng, 4 người mất tích trong đó xác định 2 người đã chết, 5 người bị thương nặng đang điều trị tại BV huyện Tĩnh Gia vẫn chưa hết hoảng loạn.

Thứ tư, 27/02/2013 - 07:51

Hà Tĩnh: Bắt được cá lạ rất hung dữ
Hà Tĩnh: Bắt được cá lạ rất hung dữ

(Dân trí )- “Hai anh em tôi thấy cá trườn trên rãnh nước cạn, cạnh Vực Miệu thuộc Phân thủy Sông Tiêm dưới chân núi Giăng Màn Thác Vũ Môn. Khi người vật lộn để bắt, cá tỏ ra rất hung dữ”.

Thứ tư, 27/02/2013 - 07:32