Thanh Hóa:

Độc đáo phong tục đón Tết của người Thái ở xứ Thanh

Dân trí Cũng giống như quan niệm của đa phần các dân tộc khác ở Việt Nam, đối với người dân tộc Thái, Tết Nguyên đán là Tết lớn nhất trong năm. Tuy nhiên, người Thái có những phong tục tập quán đón Tết mang màu sắc độc đáo và rất riêng.

Đón Tết bằng bánh chưng đen

Ở Thanh Hóa, người Thái sinh sống chủ yếu ở các huyện miền núi như Thường Xuân, Như Xuân, Như Thanh, Quan Hóa, Bá Thước, Quan Sơn, Mường Lát. Người Thái được chia thành 2 hệ: Thái trắng và Thái đen. Họ khác biệt nhau về giọng nói, trang phục của nữ và một số phong tục, tập quán.

Những ngày giáp Tết, không khí ở các bản làng người Thái ở miền núi xứ Thanh lại rộn ràng, hối hả. Mọi công việc đồng áng, nương rẫy được gác lại để chuẩn bị cho ngày lễ quan trọng nhất trong năm. Từ ngày 25 Tết, bà con bắt đầu đi chợ để sắm đồ Tết.

51479882_550769368763355_8758844252613509120_n.jpg

Để làm được bánh chưng đen, người Thái phải trộn gạo nếp với tro cây vừng làm sao cho hạt gạo trở thành màu đen óng ánh.

Đây là dịp hiếm hoi để những người phụ nữ vốn quanh năm chỉ làm bạn với ruộng nương được đi ra phố. Nhà có điều kiện thì đi xe máy còn nhà nào không có thì đi bộ. Họ mang gùi trên lưng để đựng hàng hóa mang về. Những món đồ ấy đủ thứ, từ thức ăn, mắm muối cho đến quần áo mới cho trẻ con.

Phụ nữ người Thái vô cùng khéo léo, họ làm nhiều thứ bánh độc đáo mà chỉ dành riêng cho dịp Tết.

51357621_1219591428210160_8928836768971620352_n.jpg

Sau đó thì dùng thịt và đậu làm nhân.

Đặc biệt, Tết của người Thái không thể thiếu bánh chưng đen. Gạo nếp được trộn đều với tro cây vừng làm sao cho từng hạt gạo trở thành một màu đen óng ánh. Bánh chưng của người Thái trắng được gói thành hình vuông, nhỏ bằng nắm tay, nhân bánh được làm từ đậu xanh và thịt ba chỉ.

Mỗi gia đình thường gói vài chục cái bánh chưng, không những để cúng gia tiên mà còn làm quà biếu tặng cho người thân và khách quý. Trong quan niệm của họ, nếu ai đó bóc trúng chiếc bánh chưng đen đầu tiên thì người đó sẽ được may mắn cả năm.

51308494_412454322828586_8407599396195139584_n.jpg

Quan niệm của người Thái nếu ai bóc được chiếc bánh chưng đen đầu tiên sẽ may mắn cả năm.

Đối với các gia đình nuôi gia súc, vào sáng mùng 1 Tết, họ thường mang đôi bánh chưng đen treo vào sừng con trâu với quan niệm tỏ lòng biết ơn con vật đã đồng hành và vất vả cùng việc nông của gia đình.

Những phong tục độc đáo trong ngày Tết

Từ sáng sớm mùng 1 Tết, người đàn ông trụ cột của gia đình sẽ làm lễ cúng gọi tổ tiên về ăn Tết. Bài cúng thường rất dài, với nội dung kể về tình hình làm ăn sinh sống của gia đình, dòng họ trong năm qua, bày tỏ lòng biết ơn đối với tổ tiên và mời linh hồn tổ tiên về ăn bữa cơm sum họp. Đồng thời, xin được phù hộ sức khỏe và mùa màng cho gia đình trong năm mới.

Trong quan niệm của người Thái trắng ở Thanh Hóa, người đầu tiên xông nhà vào ngày mùng 1 Tết chính là người quyết định sự may rủi, vận mệnh của gia chủ trong năm. Chính vì vậy, họ rất e dè và kiêng lên nhà người khác vào ngày mùng 1. Trẻ con cũng được dặn dò cẩn thận không được đến nhà ai chơi nếu nhà đó chưa có người xông nhà.

51068885_1607036309429005_8062704039038550016_n.jpg

Món cá nướng là món ăn không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết của người Thái ở xứ Thanh.

 

Con gái Thái đã đi lấy chồng dịp Tết phải mang cỗ xôi, gà luộc đến cúng tổ tiên vào ngày mùng 2 Tết để tỏ lòng hiếu kính với cha mẹ và tổ tiên.

Đến với đồng bào những ngày giáp Tết, dễ dàng bắt gặp cảnh các gia đình tháo ao để bắt cá và mổ lợn, mổ trâu.

Sau khi cá được bắt lên, họ sẽ mổ sạch rồi đốt những bếp than thật lớn để nướng cá. Người Thái chuộng cá nướng, và đây cũng là món ăn không thể thiếu trong mâm cơm đãi khách vào ngày Tết. Gia đình nào có nhiều cá nướng và nhiều thịt lợn, thịt trâu để gác bếp ấy là nhà ăn tết to.

Mâm cúng là linh hồn trong ngày Tết của người Thái. Những món quan trọng không thể thiếu trong mâm cúng là gà luộc, thịt lợn luộc, cá nướng và các loại bánh như bánh chưng, bánh rán, bánh mật…

Nhảy sạp, ném còn, đánh cồng chiêng và hát khặp là các trò chơi truyền thống mang linh hồn của người Thái. Xã Luận Khê, huyện Thường Xuân (Thanh Hóa) là nơi còn lưu giữ đậm nét bản sắc văn hóa của người Thái.

Từ trước Tết, thanh niên các bản đã vào rừng chặt cây mắc khẻn để làm sạp. Chỉ có cây sạp từ loại cây này mới có cho tiếng sạp được âm thanh vang xa khắp bản làng. Từ sáng mùng 1 Tết, sau bữa cơm gia đình, nam thanh nữ tú đã tự tập trung lại cùng nhau vui chơi.

Tiếng sạp, tiếng chiêng trống kêu vang rộn ràng như mời gọi, khiến những tâm hồn dù già hay trẻ đều trở nên náo nức và hối hả. Từ những buổi chơi xuân với tiếng sạp, với quả còn hay tiếng khặp Thái à ơi, da diết này mà nhiều đôi trai gái đã phải lòng, nên duyên vợ chồng.

Bình Minh

 

MỚI NHẤT
Đón Tết ở đơn vị trực chiến
Đón Tết ở đơn vị trực chiến

(Dân trí) - Cùng với không khí đón Xuân mới Kỷ Hợi 2019 đang tràn về trên khắp đất nước cũng như ở các đơn vị trong toàn quân, những ngày này, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 324, Quân khu 4 đang vui xuân, đồng thời trực sẵn sàng chiến đấu.

Thứ ba, 05/02/2019 - 07:15

Chạy “thục mạng” xin “lửa Thánh” đêm Giao thừa
Chạy “thục mạng” xin “lửa Thánh” đêm Giao thừa

(Dân trí) - Cứ vào đêm Giao thừa hàng năm, người dân xã Yên Tiến, huyện Ý Yên lại kéo nhau về đình làng để xin “lửa thánh”. Sau khi xin được “lửa thánh” những người này sẽ chạy thật nhanh về nhà để cầu sự may mắn trong năm mới.

Thứ ba, 05/02/2019 - 06:40

Pháo hoa rực sáng bầu trời hồ Gươm trong đêm giao thừa
Pháo hoa rực sáng bầu trời hồ Gươm trong đêm giao thừa

(Dân trí) - Không gian lắng đọng, mặt hồ Gươm in bóng tháp rùa, cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, cùng màn pháo hoa rực sáng bầu trời đã giúp nhiều gia đình có một đêm đón giao thừa bên Hồ Gươm đầy ý nghĩa.

Thứ ba, 05/02/2019 - 03:50

Sắc xuân ngập tràn trên Quần đảo Trường Sa
Sắc xuân ngập tràn trên Quần đảo Trường Sa

(Dân trí) - Cách đất liền hàng trăm hải lý, các chiến sĩ trên Quần đảo Trường Sa của Việt Nam quây quần gói bánh chưng xanh, hào hứng tham gia các trò chơi truyền thống để đón cái Tết ấm áp nơi "đầu sóng ngọn gió"...

Thứ ba, 05/02/2019 - 12:45

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chúc Tết Xuân Kỷ Hợi 2019
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chúc Tết Xuân Kỷ Hợi 2019

(Dân trí) - Nhân dịp năm mới 2019 và đón Tết cổ truyền Kỷ Hợi, ngày 4/2/2019 (30 Tết), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng thân ái gửi tới toàn thể đồng bào, đồng chí và chiến sĩ cả nước, đồng bào ta ở nước ngoài, các bạn nước ngoài đang sinh sống, làm việc, học tập tại Việt Nam lời chúc tốt đẹp nhất.

Thứ ba, 05/02/2019 - 12:45

Người dân chặt đào Tết về làm củi
Người dân chặt đào Tết về làm củi

(Dân trí) - Tại một số điểm bán hoa, cây cảnh phục vụ nhu cầu chơi Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019 trên địa bàn thành phố Thanh Hóa còn vương vãi nhiều cây, cành đào Tết không bán hết, thương lái chặt bỏ lại, người dân lấy về làm củi.

Thứ hai, 04/02/2019 - 08:50

Tết ấm lòng của người già neo đơn và trẻ mồ côi
Tết ấm lòng của người già neo đơn và trẻ mồ côi

(Dân trí) - Với những đứa trẻ mồ côi không cha mẹ, những cụ già không người thân chăm sóc, Tết ở trung tâm bảo trợ xã hội thật cô đơn và thiếu thốn. Nhưng mấy năm gần đây, nhờ sự chung tay của toàn xã hội mà họ có được không khí Tết đầy đủ và ấm cúng hơn.

Thứ hai, 04/02/2019 - 08:25

Tấp nập mua đào, quất giá rẻ chiều 30 Tết
Tấp nập mua đào, quất giá rẻ chiều 30 Tết

(Dân trí) - Chiều 30 Tết, nhiều người dân Hà Nội lựa chọn thời điểm này để mua đào, quất giá rẻ. Theo ghi nhận đến chiều tối 30 Tết nhiều chủ quầy bán cây cảnh tết đã giảm một nửa mong bán nốt hàng để về nhà.

Thứ hai, 04/02/2019 - 08:15

Pháo hoa rực sáng bầu trời, chào đón năm mới Kỷ Hợi
Pháo hoa rực sáng bầu trời, chào đón năm mới Kỷ Hợi

(Dân trí) - Đúng thời khắc giao thừa, pháo hoa rực rỡ trên bầu trời nhiều tỉnh thành cả nước. Người dân nao nức, phấn chấn trong màn pháo hoa chào đón năm mới Kỷ Hợi 2019...

Thứ hai, 04/02/2019 - 08:15

Tết này đồng bào vùng biên giới Quảng Nam đã có điện
Tết này đồng bào vùng biên giới Quảng Nam đã có điện

(Dân trí) - Có điện lưới quốc gia là một niềm mong mỏi của bà con dân tộc vùng biên giới huyện Tây Giang, Quảng Nam. Những ngày cuối cùng của tháng Chạp này, hơn 700 hộ đồng bào Cơtu vùng biên giới này đã đón cái tết phấn khởi hơn vì điện lưới quốc gia đã kéo đến nhà.

Thứ hai, 04/02/2019 - 07:35

Những con đường “nát bét” tại Huế đã hoàn trả mặt bằng sát Giao thừa
Những con đường “nát bét” tại Huế đã hoàn trả mặt bằng sát Giao thừa

(Dân trí) - Sau bài phản ánh của Dân trí, những ngày vừa qua các nhà thầu thi công đã khẩn trương dồn lực để sửa chữa, hoàn trả mặt bằng các con đường “nát bét” cho người dân đi lại dịp Tết.

Thứ hai, 04/02/2019 - 06:55

Chợ hoa 30 Tết: Hoa nở rộ mà lòng người bán hoa thì héo
Chợ hoa 30 Tết: Hoa nở rộ mà lòng người bán hoa thì héo

(Dân trí) - Trưa chiều 4/2 (30 Tết), chợ hoa cây cảnh ở khu vực Quảng trường 2/9, Đà Nẵng vẫn còn bạt ngàn hoa mai, hoa cúc, hoa ly… Một chủ hàng hoa không kìm nổi tiếng than: “Hoa nở rộ mà lòng người thì héo”.

Thứ hai, 04/02/2019 - 06:45

ĐÁNG QUAN TÂM
Cần Thơ: Hoàn tất công đoạn cuối cho màn bắn pháo hoa đêm Giao thừa
Cần Thơ: Hoàn tất công đoạn cuối cho màn bắn pháo hoa đêm Giao thừa

(Dân trí) - Chỉ còn vài tiếng nữa là đến thời khắc giao thừa. Năm nay, Cần Thơ tổ chức bắn pháo hoa 6 điểm. Nhà hàng Hoa Sứ (Bến Ninh Kiều), quận Ninh Kiều sẽ bắn pháo hoa tầm cao. Đến thời điểm hiện tại, các cán bộ, chiến sĩ thuộc Bộ chỉ huy quân sự TP Cần Thơ đang hoàn tất các công đoạn cuối cùng.

Thứ hai, 04/02/2019 - 05:45

Mục sở thị trận địa bắn pháo hoa “độc nhất vô nhị” ở Sóc Trăng
Mục sở thị trận địa bắn pháo hoa “độc nhất vô nhị” ở Sóc Trăng

(Dân trí) - Một trận địa bắn pháo hoa giao thừa năm mới Kỷ Hợi 2019 ở tỉnh Sóc Trăng được thực hiện trên sà lan nổi cạnh khu vực khán đài đua ghe Ngo truyền thống của tỉnh này.

Thứ hai, 04/02/2019 - 05:30

Không để hành khách, người dân lỡ chuyến, kịp về đón Tết cùng gia đình
Không để hành khách, người dân lỡ chuyến, kịp về đón Tết cùng gia đình

(Dân trí) - Đó là phát biểu dặn dò của Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Nhật kiểm tra vận tải khách và ATGT phục vụ Tết tại Nghệ An dịp cuối năm.

Thứ hai, 04/02/2019 - 05:23

Sau mùa cà phê “buồn”, dân “tưới chạy” để kịp đón giao thừa
Sau mùa cà phê “buồn”, dân “tưới chạy” để kịp đón giao thừa

(Dân trí) - Trên mảnh đất Gia Lai năm nay, người dân đang đón một cái tết buồn khi “cà mất mùa, tiêu chết trắng”. Không những thế, những ngày cận tết, những người nông dân vẫn đang phải thức “trắng đêm” để tưới cà phê, tiêu cho kịp xong việc đón giao thừa.

Thứ hai, 04/02/2019 - 04:55

Đào ế ẩm, nhiều tiểu thương "mất" Tết!
Đào ế ẩm, nhiều tiểu thương "mất" Tết!

(Dân trí) - Do thời tiết nắng nóng khiến cây đào đá bung hoa sớm, cộng thêm tâm lý của nhiều người dân chờ tới thời điểm cận kề để đi mua sắm nhằm ép giá khiến nhiều tiểu thương lo mất tết vì không bán được hàng trong khi thời khắc bước sang năm mới đã cận kề.

Thứ hai, 04/02/2019 - 04:37

Người đàn ông nhảy cầu Rạch Miễu tự vẫn chiều 30 tết
Người đàn ông nhảy cầu Rạch Miễu tự vẫn chiều 30 tết

(Dân trí) - Người đàn ông chưa rõ tên tuổi, điều khiển xe lên cầu Rạch Miễu rồi bất ngờ dừng lại, gieo mình xuống sông Tiền tự tử trước sự ngỡ ngàng của nhiều người đi đường.

Thứ hai, 04/02/2019 - 04:30

Hoa kiểng Cần Thơ vừa đủ bán, không dư, không phải chặt bỏ
Hoa kiểng Cần Thơ vừa đủ bán, không dư, không phải chặt bỏ

(Dân trí) - Ghi nhận của PV Dân trí đến khoảng 14h30 ngày 30 Tết, nhiều tuyến đường bán hoa kiểng ở chợ hoa xuân TP Cần Thơ không còn chộn rộn nữa. Nhiều chủ hoa kiểng cho biết, năm nay bán được, hoa kiểng không dư nhiều đến nổi phải chặt, phá bỏ.

Thứ hai, 04/02/2019 - 04:08

Cấm xe ô tô trên 16 chỗ lên đèo Prenn từ mùng 3-6 Tết
Cấm xe ô tô trên 16 chỗ lên đèo Prenn từ mùng 3-6 Tết

(Dân trí) - Sở Giao thông vận tải Lâm Đồng vừa thống nhất thực hiện phân luồng, tuyến tổ chức giao thông tạm thời trên đèo Prenn và đèo Mimosa (2 tuyến đường gần như song song và là các cửa ngõ chính ra vào TP Đà Lạt) từ ngày 7/2 (mồng 3 Tết) đến hết ngày 10/2 (mồng 6 Tết Kỷ Hợi).

Thứ hai, 04/02/2019 - 03:30

Mai "nhà" mất mùa, mai rừng ùn ùn xuống phố “hút khách”
Mai "nhà" mất mùa, mai rừng ùn ùn xuống phố “hút khách”

(Dân trí) - Do thời tết năm nay rét khiến những cây mai cảnh bị thối nụ hoặc nở sớm. Chính vì vậy, người dân đã chuyển sang chơi mai rừng. Tuy mai rừng không đẹp bằng mai kiểng nhưng nụ tươi và giá thành “vừa túi” trong dịp tết.

Thứ hai, 04/02/2019 - 03:20

Sau va chạm với container, tài xế mô tô Ducati thoát chết ngoạn mục
Sau va chạm với container, tài xế mô tô Ducati thoát chết ngoạn mục

(Dân trí) - Điều khiển chiếc mô tô hiệu Ducati lưu thông với tốc độ cao, nam thanh niên không làm chủ tốc độ nên đã đâm vào xe container lưu thông cùng chiều.

Thứ hai, 04/02/2019 - 03:12

Cháy lớn trưa 30 Tết, thiêu rụi 5 xe tải
Cháy lớn trưa 30 Tết, thiêu rụi 5 xe tải

(Dân trí) - Khoảng 13h chiều nay 4/2 (30 Tết), một vụ cháy lớn đã xảy ra tại bãi đậu xe nằm gần khu vực ngã tư Bà Điểm (phường Tân Thới Nhất, quận 12, TPHCM) và thiêu rụi hàng loạt xe tải.

Thứ hai, 04/02/2019 - 03:10

Những sắc màu cuộc sống ngày cuối năm bận tíu tít
Những sắc màu cuộc sống ngày cuối năm bận tíu tít

(Dân trí) - Ngày cuối cùng của năm bận rộn song tinh thần ai hứng khởi khi chỉ còn ít giờ nữa sẽ bước sang một năm mới với nhiều hy vọng. Trong nhịp sống tất bật, Hà Nội cũ kỹ hiện ra với đa sắc màu, vừa toát lên vẻ truyền thống, vừa thức thời đa dạng.

Thứ hai, 04/02/2019 - 02:59