Cuộc “hôn nhân” thời hội nhập: Gai hoa hồng mang lại những nỗi đau

Dân trí Điều hành phiên thảo luận tại Diễn đàn kinh tế mùa thu 2015 chiều 27/8, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Vũ Tiến Lộc khái quát về bối cảnh hội nhập của DN Việt Nam thời gian qua bằng hình tượng một cuộc hôn nhân mang lại nhiều nỗi đau…
>>Doanh nghiệp hội nhập như...đi trên cầu khỉ
>>“Việt Nam cần phải cao hơn bên cạnh người bạn Trung Quốc to béo”

Đội thuyền thúng tả tơi sau 10 năm “ra biển lớn”

vu-tien-loc-1-9b595
Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc.

Theo đó, hội nhập là cuộc hôn nhân giữa cô gái thôn quê xinh đẹp, trong sáng là kinh tế tư nhân với 1 chàng trai thành thị là kinh tế FDI. FDI mang theo những bông hồng đẹp nhưng nhiều gai để tặng hôn thê là các FTA (hiệp định thương mại tự do). Tuy nhiên, cuộc hôn nhân của kinh tế tư nhân và kinh tế FDI chưa cho ra kết quả là những đứa con xinh đẹp. Chàng trai FDI vẫn là những ốc đảo, chưa lan toả sức sống được cho vợ con mình.

Ông Lộc chốt lại: “Hương thơm của hoa hồng FTA chưa mang lại hạnh phúc cho cô gái mà chính gai hoa hồng mang đến những nỗi đau”. Từ đó, Chủ tịch VCCI cho rằng, bông hoa cần nhất nhà nước phải tạo cho cô con gái rượu “kinh tế tư nhân” của mình là môi trường lành mạnh để cạnh tranh, phát triển vì hội nhập là cuộc chơi của các tập đoàn lớn, xuyên quốc gia, DN vừa và nhỏ luôn là đối tượng chịu tổn thương trong mối quan hệ này. Nhà nước phải gợi ý cho DN biết phải làm gì trong bối cảnh hội nhập mới.

“Tung hứng” một cách đầy trào lộng với ông Lộc, TS.Trần Đình Thiên – Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam tỏ vẻ nghi hoặc: “Tôi không biết cô gái kinh tế tư nhân mà anh Lộc nói có đẹp hay không nhưng tôi đồ là cô ấy rất gày gò, còm cõi, rõ ràng có vấn đề nghiêm trọng cả về thể lực và trí lực nên đang bị bạt vía trước gió hội nhập”.

Ông Thiên phân tích, đầu tư nước ngoài đúng là mang lại những nguồn vốn lớn nhưng năng lực tiếp nhận của nền kinh tế đất nước còn yếu kém, không theo kịp, không hấp thu được.

Trở lại với nhận định của các chuyên gia phát triển trước đó, ông Thiên “gật đầu” với nhận định, Việt Nam thực hiện đàm phán hội nhập rất  thì tốt nhưng hội nhập lại rất tệ, gần như dậm chân. Nguyên Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển cũng từng than, người đàm phán cứ đàm phán, người ở nhà thì vẫn cứ ở nhà, không làm gì cả, rất chua chát.

TS.Thiên mổ xẻ, có những bài học hội nhập của chính Việt Nam đã trải qua mà đến nay vẫn không tận dụng được. Bài học thành công là ở lần mở cửa, đổi mới, người nông dân Việt Nam đã thực sự can đảm, xông xáo khi không còn đường lùi nữa. Lần thứ 2 Việt Nam thành công là khi thất bại ở ngưỡng cửa WTO, nhà nước đã chuyển sang quyết liệt để ký hiệp định thương mại với Mỹ (vấn đề quá mới mẻ, nhạy cảm lúc đó), đã giúp mở ra cánh cửa, cơ hội khác cho đất nước dấn bước.

Còn bài học thất bại chính là khi chính thức bước chân vào WTO, không gian hội nhập rộng lớn mà chưa chuẩn bị đủ nên cơ hội cũng biến thành thách thức, nhà nước không đỡ được “đòn” ngoại tệ chảy vào nhiều quá dẫn đến lạm phát khiến nhà nước phải can thiệp quá nhiều vào việc xử lý các tình huống khiến thị trường méo mó. Mục tiêu đặt ra là 2018 Việt Nam được công nhận cơ bản là nền kinh tế thị trường đầy đủ thì đến nay, xu hướng đáng buồn lại là cơ chế hành chính hoá nền kinh tế lại tăng lên.

“Chúng ta đang làm theo những phương thức rất kỳ lạ. Sao không chứng minh mình là một nền kinh tế thị trường mà lại đi xin các nước công nhận mình là thị trường. Cơ chế xin - cho được đẩy lên cấp rất cao, toàn người chức to đi xin như vậy. Tại sao xu hướng xin – cho, phân tán quyền lực lại tăng lên như thế này. Đó là bài học cơ bản từ WTO mà ta không rút ra được cho hiện tại về việc chạy theo những áp lực ngắn hạn” – ông Thiên bức xúc.

tran-dinh-thien-e3d9b
TS.Trần Đình Thiên hiện là Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam.

Một lần nữa sử dụng hình tượng, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đặt câu hỏi: “Đội thuyền thúng lùa ra khơi của chúng ta năm 2007 (năm Việt Nam gia nhập WTO) đến giờ đã thành gì rồi? Đội thuyền ấy chính là của cô gái kinh tế tư nhân mà tôi lo rằng giờ trông đoàn quân ấy còn tệ hơn chứ không được như lúc khí thế bắt đầu ra khơi nữa”.

Cảnh báo cho ngưỡng cửa mới khi hàng loạt các hiệp định thương mại tự do sẽ có hiệu lực vào cuối năm nay, đầu năm tới, ông Thiên nhận định, triển vọng để DN Việt Nam gặt hái được các cơ hội khá thấp, hoàn toàn không phải là một khúc ca hào hùng lên. Ông Thiên kêu gọi nhìn thực tế, không tiếp tục vuốt ve, ôm hôn nhau thắm thiết để đến lúc khó khăn lại quay qua… “quại” nhau.

“Sợ hội nhập không khác gì sợ… ma”

Đặt vấn đề Việt Nam có hội nhập “hăng hái” quá, nhanh quá không, có nguy cơ rơi vào bẫy tự do hoá thương mại, TS.Trần Du Lịch lật lại, tư tưởng hội nhập được xác định từ Đại hội Đảng lần thứ 7 với 4 từ “chủ động, tích cực”.

Từ chủ trương đó, sau khi gia nhập WTO, Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động hoành tráng khiến bạn bè quốc tế đều rất… nể. Tuy nhiên, hành động triển khai sau đó thì không đáng bao nhiêu, không đi theo mục tiêu đề ra.

Ông Lịch đồng ý với hướng lập luận, hội nhập không làm giảm vai trò của nhà nước mà là thay đổi vai trò nhà nước  mà là thay đổi chức năng của nhà nước, từ nhà nước chỉ huy sang nhà nước can thiệp và rồi thành nhà nước điều tiết (nhà nước kiến tạo phát triển). Theo đó, để cải thiện năng lực cạnh tranh quốc gia, vai trò của nhà nước càng lớn hơn khi đã xác định 3 khâu đột phá chiến lược là thể chế, nguồn nhân lực và kết cấu hạ tầng.

Lý thuyết thì vậy nhưng thực tế triển khai, ông Lịch day dứt, nguồn nhân lực qua 5 năm thực hiện đột phá chiến lược rồi, nay cũng không rõ “đột được gì, phá được gì”.

Chính vì thế nhiều DN, thậm chí nhiều cán bộ, quan chức nhà nước “sợ hội nhập không khác gì người ta sợ ma vì không biết ma là thế nào”. Theo ông Lịch, điểm cần gỡ là “mô tả… ma”, vẽ ra cụ thể những vấn đề cần phải đối mặt.

Đại biểu cho rằng, vấn đề nâng sức cạnh tranh quốc gia là phải xem xét thay đổi tư duy, bộ máy, con người như thế nào vì nếu tư duy không chuyển thì có làm ra hàng trăm văn bản, nghị định, thể chế mới cũng không mấy ý nghĩa.

Dẫn chiếu với chủ trương giảm thuế trực thu, tăng thuế gián thu, ông Lịch cho rằng, thực tế điều hành lại đi ngược lại khi nhà nước vẫn đẩy tăng trưởng bằng việc tăng cường khai thác dầu, thu thuế dầu. Các hàng rào phi thuế quan để bảo vệ sản xuất trong nước lại im ắng.

Ông Lịch cảnh báo, không có chuyện thế giới phẳng ra, tự do thương mại, bỏ thuế là thả sức xâm chiếm vì mọi chuyện đều bắt đầu từ vấn đề lợi ích quốc gia, các hiệp định tự do tiến tới gỡ bỏ hàng rào thuế quan nhưng sẽ tăng hơn những hàng rào bảo vệ phi thuế quan, “chiến trường” mà Việt Nam đang bỏ ngỏ.

P.Thảo

MỚI NHẤT
“Soi” nguyên nhân làm tăng tai nạn chết người trên cầu Quang Trung
“Soi” nguyên nhân làm tăng tai nạn chết người trên cầu Quang Trung

(Dân trí) - Theo cơ quan chức năng, từ năm 2014 đến nay, trên cầu Quang Trung – cây cầu được xem là cửa ngõ vào nội ô TP Cần Thơ, đã xảy ra 13 vụ tai nạn giao thông, khiến 3 người thiệt mạng. Trong đó, riêng tháng 8/2015 đã xảy ra 2 vụ tai nạn nghiêm trọng, chết người.

Thứ sáu, 28/08/2015 - 04:30

Xử lý hơn 450 trường hợp dán logo “xe vua”
Xử lý hơn 450 trường hợp dán logo “xe vua”

(Dân trí) - Chỉ trong 1 tháng lập chuyên đề, Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt (PC67) - Công an TPHCM đã kiểm tra, xử lý được hơn 450 trường hợp dán logo “xe vua” vi phạm các lỗi.

Thứ sáu, 28/08/2015 - 12:00

Xe chở hành lý đâm rách cánh máy bay tại sân bay Tân Sơn Nhất
Xe chở hành lý đâm rách cánh máy bay tại sân bay Tân Sơn Nhất

(Dân trí) - Theo nguồn tin riêng của Dân trí, vụ đâm va khá mạnh đã tạo ra vết lõm sâu 20cm và kéo dài hơn 1m trên thân máy bay Airbus 330 - 300 của hãng China Airlines.

Thứ năm, 27/08/2015 - 11:34

Bị xe tải cuốn vào gầm, một thiếu nữ chết thảm
Bị xe tải cuốn vào gầm, một thiếu nữ chết thảm

(Dân trí) - Vụ tai nạn thương tâm xảy ra vào tối 27/8 tại khu vực ngã 3 giao giữa đường Nguyễn Ái Quốc với 30/4 và Phạm Văn Thuận (thuộc phường Trung Dũng, TP Biên Hòa, Đồng Nai).

Thứ năm, 27/08/2015 - 10:37

Giới trẻ rủ nhau lên chùa dâng hương ngày lễ Vu Lan
Giới trẻ rủ nhau lên chùa dâng hương ngày lễ Vu Lan

(Dân trí) - Tối 27/8, cơn mưa đầu buổi vẫn không ngăn được dòng người đổ về các chùa trên địa bàn TP Đà Nẵng để dâng hương ngày lễ Vu Lan, bày tỏ lòng biết ơn đối với đấng sinh thành.

Thứ năm, 27/08/2015 - 09:53

Cụ ông 73 tuổi dìu vợ trèo lan can lầu 3 thoát khỏi đám cháy
Cụ ông 73 tuổi dìu vợ trèo lan can lầu 3 thoát khỏi đám cháy

(Dân trí) - Thấy khói bốc lên nghi ngút từ tầng trệt căn nhà 4 tầng, hai ông bà ở độ tuổi 70, đã dìu nhau trèo qua lan can lầu 3 của nhà hàng xóm để thoát thân.

Thứ năm, 27/08/2015 - 09:30

15 ngư dân thâu đêm tát nước, cứu tàu khỏi chìm, chờ ứng cứu
15 ngư dân thâu đêm tát nước, cứu tàu khỏi chìm, chờ ứng cứu

(Dân trí) - 15 ngư dân tỉnh Quảng Ngãi vừa trải qua giây phút kinh hoàng trên biển, khi tàu cá bị phá nước.. Khi bị rơi vào tình trạng phải đối mặt với nguy cơ bị chìm giữa biển, các ngư dân đã thức xuyên đêm tát nước cứu tàu khỏi chìm, chờ được ứng cứu.

Thứ năm, 27/08/2015 - 09:23

“Nóng” tranh luận về mũ bảo hiểm dành riêng cho phụ nữ người dân tộc
“Nóng” tranh luận về mũ bảo hiểm dành riêng cho phụ nữ người dân tộc

(Dân trí) - Phong tục phụ nữ người dân tộc phải búi tóc trên đầu (tằng cẩu) đã khiến mũ bảo hiểm trở nên “vô tác dụng” khi tham gia giao thông. Ủy ban ATGT Quốc gia cho biết cần có mũ bảo hiểm dành riêng cho phụ nữ người dân tộc, nhưng Bộ Khoa học và Công nghệ lại cho rằng không cần thiết.

Thứ năm, 27/08/2015 - 08:35

Mưa mới 15 phút, nhiều đường trung tâm TP Huế đã thành sông!
Mưa mới 15 phút, nhiều đường trung tâm TP Huế đã thành sông!

(Dân trí) - Trận mưa lớn bắt đầu từ 17h chiều nay (27/8), mới kéo dài chỉ khoảng 15 phút nhưng nhiều con đường lớn tại trung tâm TP Huế đã biến thành sông.

Thứ năm, 27/08/2015 - 08:27

Bị cấm bay vì cố tình không nộp phạt
Bị cấm bay vì cố tình không nộp phạt

(Dân trí) - Sau khi nhà chức trách ra quyết định xử phạt vì vi phạm an toàn hàng không, một số hành khách đã cố tình không chịu nộp phạt, vì vậy Cục Hàng không Việt Nam vừa ra quyết định cấm bay và kiểm tra trực quan bắt buộc có thời hạn trong vòng 6 tháng tới.

Thứ năm, 27/08/2015 - 08:08

Phát hiện 1 xác phụ nữ trôi trên Hồ Xuân Hương
Phát hiện 1 xác phụ nữ trôi trên Hồ Xuân Hương

(Dân trí) - Ngày 27/8, một số người câu cá tại khu vực Hồ Xuân Hương trước cổng khách sạn Công Đoàn đường Yersin, đã phát hiện một xác người nổi trên mặt hồ, dạt vào bờ nên đã gọi báo cho Công an TP Đà Lạt.

Thứ năm, 27/08/2015 - 07:59

42,5% người bệnh không hài lòng về thái độ của y bác sĩ
42,5% người bệnh không hài lòng về thái độ của y bác sĩ

(Dân trí) - Sáng 27/8, tại Đà Nẵng đã diễn ra hội thảo khảo sát mức độ hài lòng của tổ chức và công dân nhằm cung ứng dịch vụ công tại Việt Nam.

Thứ năm, 27/08/2015 - 07:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Hà Nội: Bọc “giáp sắt” bảo vệ sưa đỏ trên đường Giảng Võ
Hà Nội: Bọc “giáp sắt” bảo vệ sưa đỏ trên đường Giảng Võ

(Dân trí) - Những cây sưa đỏ nằm trên vỉa hè đường Giảng Võ (Đống Đa, Hà Nội) từ nhiều tháng nay được bao bọc bằng những thanh sắt cao quá đầu người, để đối phó với những kẻ trộm sưa.

Thứ năm, 27/08/2015 - 05:20

Sở Giao thông vận tải đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất
Sở Giao thông vận tải đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

(Dân trí) - Ngày 27/8, Sở Giao thông vận tải (GTVT) tỉnh Quảng Bình đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm ngày thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.

Thứ năm, 27/08/2015 - 05:00

Người dân than “phát điên” vì tiến độ dự án đường sắt trên cao
Người dân than “phát điên” vì tiến độ dự án đường sắt trên cao

(Dân trí) - Bộ GTVT vừa chốt lại tiến độ của dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông đến ngày 30/6/2016. So với hợp đồng ban đầu, dự án đang đang chậm tiến độ 19 tháng.

Thứ năm, 27/08/2015 - 04:36

Mẹ già bật khóc hồi nhớ quãng đời nhịn ăn nuôi 8 con khôn lớn
Mẹ già bật khóc hồi nhớ quãng đời nhịn ăn nuôi 8 con khôn lớn

(Dân trí) - 8 lần sinh nở, chỉ mỗi việc mang thai, sinh hạ con thôi cũng đã lấy hết sức lực của người mẹ. Cơ cực có lúc bà tưởng như quỵ ngã không thể tiếp tục đi tiếp cuộc đời, có lúc bà tưởng đàn con nhỏ sẽ bơ vơ vì mất mẹ, nhưng sức chịu đựng phi thường, tình mẫu tử thiêng liêng lớn lao của người mẹ đã giúp bà vượt qua tất cả.

Thứ năm, 27/08/2015 - 04:10

“Việt Nam cần phải cao hơn bên cạnh người bạn Trung Quốc to béo”
“Việt Nam cần phải cao hơn bên cạnh người bạn Trung Quốc to béo”

(Dân trí) - Hình ảnh này được Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Vũ Tiến Lộc dùng để ngụ ý về yêu cầu xây dựng định hướng phát triển khác biệt, thoát sự lệ thuộc vào Trung Quốc của nền kinh tế Việt Nam. Thách thức này càng rõ ràng qua sự kiện tỷ giá gần đây.

Thứ năm, 27/08/2015 - 04:00

Cảnh cáo tổng thầu Trung Quốc, thay chỉ huy công trường đường sắt Cát Linh - Hà Đông
Cảnh cáo tổng thầu Trung Quốc, thay chỉ huy công trường đường sắt Cát Linh - Hà Đông

(Dân trí) - Ban Quản lý Dự án đường sắt (Bộ GTVT) vừa cảnh cáo Cục 6 đường sắt Trung Quốc (Tổng thầu EPC) và yêu cầu đơn vị này có biện pháp xử lý nhà thầu phụ để rơi thanh sắt tại Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông, cho thôi việc và thay thế các cá nhân, chỉ huy công trường.

Thứ năm, 27/08/2015 - 03:36

Xe siêu trường siêu trọng bị phạt 30 triệu đồng, tước bằng lái tài xế
Xe siêu trường siêu trọng bị phạt 30 triệu đồng, tước bằng lái tài xế

(Dân trí) - Tổng cục Đường bộ Việt Nam cho biết, cơ quan chức năng TP Hải Phòng vừa ra quyết định xử phạt hành chính 30 triệu đồng đối với chủ xe chở hàng siêu trường siêu trọng và không có giấy phép lưu hành, tài xế bị tước giấy phép lái xe 2 tháng.

Thứ năm, 27/08/2015 - 03:09

Cháu bé bị dao đâm xuyên hộp sọ được xuất viện đúng ngày đầy tháng
Cháu bé bị dao đâm xuyên hộp sọ được xuất viện đúng ngày đầy tháng

(Dân trí) - Sau 19 ngày điều trị, bé trai bị dao đâm thấu hộp sọ đã bình phục rất tốt. Dự kiến, sáng mai bệnh viện sẽ hỗ trợ phương tiện đưa cháu về với gia đình. Hiện các chỉ số sinh hiệu của bé đã hồi phục như trẻ bình thường.

Thứ năm, 27/08/2015 - 03:00

Hai cây gỗ hương quý bị lâm tặc đốn hạ tại VQG Yok Đôn
Hai cây gỗ hương quý bị lâm tặc đốn hạ tại VQG Yok Đôn

(Dân trí) - Hai cây gỗ giáng hương thuộc loại gỗ quý nhóm IIA, có đường kính thân khoảng trên 50cm, đã bị lâm tặc đốn hạ ngay tại Vườn quốc gia Yok Đôn.

Thứ năm, 27/08/2015 - 02:52

Bộ trưởng KHCN Nguyễn Quân nói về tàu ngầm, máy bay “made in Việt Nam”
Bộ trưởng KHCN Nguyễn Quân nói về tàu ngầm, máy bay “made in Việt Nam”

(Dân trí) - Trong buổi trao đổi trực tuyến với bạn đọc Dân trí chiều 26/8, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân thẳng thắn thừa nhận: “Trong thời gian vừa qua có một số cá nhân nghiên cứu chế tạo tàu ngầm, máy bay nhưng chưa nhận được sự hỗ trợ cần thiết của cơ quan chức năng”

Thứ năm, 27/08/2015 - 11:30

Sóng đánh sập chòi canh trên biển, 2 người trôi dạt suốt đêm
Sóng đánh sập chòi canh trên biển, 2 người trôi dạt suốt đêm

(Dân trí) - Tin từ UBND huyện Ngọc Hiển (Cà Mau) cho biết, ngành chức năng địa phương vừa tiếp nhận chăm sóc hai người dân được cứu vớt khi đang trôi dạt trên biển.

Thứ năm, 27/08/2015 - 10:58

Ngư dân trúng đậm cá ngừ sọc dưa trên biển Trường Sa
Ngư dân trúng đậm cá ngừ sọc dưa trên biển Trường Sa

(Dân trí) - Mấy ngày qua, ngư dân các tỉnh Nam Trung Bộ như Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa… đã trúng đậm cá ngừ sọc dưa ở Trường Sa. Đây được xem là cao điểm mùa đánh bắt cá ngừ sọc dưa hàng năm.

Thứ năm, 27/08/2015 - 10:30