Việc miễn trách nhiệm hình sự sẽ quy định trong Bộ Luật Hình sự sửa đổi

Sáng 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Quy định chặt chẽ để tránh lợi dụng, không hợp thức hóa các sai phạm

Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết đa số các ý kiến tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết. Tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát các nội dung của nghị quyết để thể hiện rõ định hướng vừa giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, vừa kiến tạo phát triển.

Theo ông Quang, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ đưa các nội dung của dự thảo nghị quyết này vào hồ sơ dự án Bộ Luật Hình sự (sửa đổi) và tại hồ sơ dự án Bộ Luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), Viện kiểm sát nhân dân Tối cao đã bổ sung các quy định để bảo đảm tương ứng với các quy định của nghị quyết này, ví dụ như chế định về trình tự, thủ tục tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, các thủ tục miễn trách nhiệm hình sự...

Ngoài ra, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát các quy định chặt chẽ để bảo đảm tránh lợi dụng, không hợp thức hóa các sai phạm, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý Nhà nước.

Về ý kiến đề nghị xác định rõ cơ quan, người có thẩm quyền đánh giá tiêu chí "vì lợi ích chung", hiệu quả kinh tế, xã hội..., theo Bộ trưởng Bộ Công an, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát và thấy rằng khoản 2 Điều 13 dự thảo Nghị quyết quy định người đứng đầu Chính phủ, các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, cấp tỉnh sẽ có trách nhiệm đánh giá về hiệu quả kinh tế, xã hội.

Bên cạnh đó, ông Quang cho hay Chính phủ đã có báo cáo gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc hướng dẫn đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của dự án, công trình... trong đó, hệ thống pháp luật hiện hành đã có các quy định về đánh giá hiệu quả về kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Liên quan đến phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, một số ý kiến đề nghị chỉnh lý tên gọi và mở rộng phạm vi điều chỉnh của nghị quyết.

Tiếp thu ý kiến đại biểu, ông Quang cho biết tên, phạm vi điều chỉnh của nghị quyết đã đáp ứng đúng yêu cầu của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Nghị quyết số 04-NQ/TW về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới. Do đó, cơ quan chủ trì soạn thảo xin giữ nguyên tên gọi và nội dung điều chỉnh tại Điều 1.

Tháo gỡ tâm lý e ngại, né tránh, khuyến khích đổi mới, sáng tạo

Đại diện cơ quan thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Đoàn Thị Thanh Mai cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu. Qua đó đã chỉnh lý dự thảo theo hướng vừa giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vừa tạo cơ chế xử lý phù hợp đối với trường hợp có sai sót, rủi ro nhưng không vụ lợi, vì lợi ích chung.

Theo bà Mai, đây là định hướng cần thiết để tháo gỡ tâm lý e ngại, né tránh, khơi thông nguồn lực, khuyến khích đổi mới, sáng tạo nhưng không tạo khoảng trống để hợp thức hóa vi phạm.

Đối với quan điểm cần đổi mới cách tiếp cận trong chính sách hình sự, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản tán thành với việc tiếp thu, giải trình của Chính phủ.

Cơ quan thẩm tra cũng cho rằng đây là vấn đề có tính căn cơ, cần tiếp tục rà soát các quy định về hành vi bị nghiêm cấm, dấu hiệu cấu thành tội phạm và trách nhiệm pháp lý có liên quan.

Đồng thời cần nghiên cứu thể chế hóa các chính sách đã được thực tiễn kiểm nghiệm vào Bộ Luật Hình sự (sửa đổi) và pháp luật có liên, qua đó từng bước hình thành cách tiếp cận ổn định, lâu dài, phù hợp với yêu cầu phát triển trong tình hình mới, theo cơ quan thẩm tra.

Cùng với đó, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về chính sách hình sự, các thủ tục tố tụng hình sự theo hướng phân định rõ bản chất, điều kiện, căn cứ, thẩm quyền và hệ quả pháp lý của từng cơ chế xử lý trách nhiệm hình sự, bảo đảm phù hợp và xác định rõ mối quan hệ với Bộ Luật Hình sự, Bộ Luật Tố tụng hình sự và pháp luật về thi hành án hình sự.