Vai trò của TPHCM đối với cả vùng trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt

Sáng 10/6, UBND TPHCM tổ chức hội nghị lấy ý kiến góp ý của các tỉnh, thành miền Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long đối với dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt.

Hội nghị do Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM Nguyễn Thị Hồng Hạnh và Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM Trương Minh Huy Vũ chủ trì. Hội nghị còn có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Đoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM, HĐND TPHCM và các tỉnh, thành, địa phương.

Phát biểu khai mạc buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, sự hiện diện của các đại biểu thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự đồng hành đối với quá trình phát triển chung của khu vực Nam Bộ.

Lãnh đạo UBND TPHCM cho biết, thành phố là đô thị đặc biệt, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học và công nghệ, đồng thời là đầu tàu tăng trưởng của cả nước. Tuy nhiên, vai trò này chỉ được phát huy đầy đủ khi thành phố gắn kết chặt chẽ với các địa phương trong không gian phát triển chung.

Theo lãnh đạo UBND TPHCM, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ nhằm tạo lập hành lang pháp lý cho địa phương mà còn hướng tới hình thành mô hình quản trị và liên kết vùng trong giai đoạn mới. Vì vậy, hội nghị được tổ chức để tiếp thu ý kiến, đề xuất từ các địa phương có quan hệ phát triển mật thiết với TPHCM.

Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương, 46 điều, quy định về vị trí, vai trò, cơ chế, chính sách, thẩm quyền và trách nhiệm trong xây dựng, quản lý, phát triển đô thị đặc biệt. Dự thảo xác định đô thị đặc biệt là đô thị tầm quốc tế, có năng lực cạnh tranh toàn cầu, phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm, sở hữu hạ tầng và hệ thống quản trị thông minh, hiện đại.

Đáng chú ý, đô thị đặc biệt được xác định là trung tâm điều phối mô hình quản trị, hạt nhân của vùng đô thị đặc biệt và cực đổi mới sáng tạo, hội nhập của cả nước. Theo lãnh đạo TPHCM, đây là cách tiếp cận mới, đặt thành phố trong vai trò kết nối và dẫn dắt phát triển vùng.

Trong đó, lần đầu tiên, khái niệm "Vùng Đô thị đặc biệt" được đề xuất, gồm TPHCM và các tỉnh, thành có địa giới hành chính liền kề.

Trên cơ sở đó, dự thảo Luật quy định mục tiêu, nguyên tắc liên kết; cơ chế đầu tư, quản lý các dự án liên vùng; đồng thời đề cập các giải pháp bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu trong phạm vi toàn vùng.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM nhận định nhiều thách thức hiện nay mang tính liên vùng, vượt quá khả năng giải quyết của từng địa phương riêng lẻ. Những vấn đề này bao gồm hạ tầng giao thông kết nối, các tuyến vành đai, cao tốc, đường sắt đô thị, hệ thống cảng biển, logistics, quản lý lưu vực sông, thoát nước, xử lý ô nhiễm và thích ứng biến đổi khí hậu.

Việc thiếu cơ chế điều phối đủ mạnh và chủ thể có thẩm quyền dẫn dắt là một trong những nguyên nhân khiến nhiều dự án trọng điểm triển khai chậm, thiếu đồng bộ và chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng.

“Việc xây dựng cơ chế liên kết vùng trong Luật Đô thị đặc biệt nhằm tạo lập một cơ chế phối hợp minh bạch, hiệu quả, trên nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi và cùng phát triển. TPHCM phát triển mạnh mẽ sẽ là động lực kéo theo sự phát triển của cả vùng, một vùng phát triển đồng bộ, kết nối chặt chẽ sẽ là không gian, là bệ đỡ để thành phố vươn tầm khu vực và quốc tế”, Phó Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh.