Trâu chọi Hải Lựu được huấn luyện công phu, rèn 4 thế đánh

Lễ hội chọi trâu Hải Lựu (tỉnh Phú Thọ) năm nay diễn ra vào ngày 4-5/3 (tức ngày 16-17 tháng Giêng âm lịch). Người dân Hải Lựu gọi trâu chọi là “ông Cầu”, coi đó là biểu tượng, đại diện cho tâm tư, nguyện vọng và niềm tin tín ngưỡng của cộng đồng.

Những “ông Cầu” thắng trận được dâng tế Thành hoàng làng, gửi gắm niềm tin, ước vọng cầu cho quốc gia hưng thịnh, xã tắc bình yên, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, nhân dân ấm no, hạnh phúc.

Chăm sóc công phu, tỉ mỉ, thuần thục một thế đánh

Gần 10 năm kinh nghiệm nuôi trâu chọi, ông Đỗ Duy Mộc (thôn Hòa Bình, xã Hải Lựu) nói việc chăm sóc các “ông Cầu” đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phu không khác gì chăm sóc một thành viên trong gia đình.

Chế độ dinh dưỡng cho trâu được người nuôi dưỡng xây dựng kỹ lưỡng. Trâu chọi được bổ sung dinh dưỡng từ thân mía thái nhỏ và mật mía để tăng sức bền, giúp da láng bóng, thân hình khỏe mạnh. Cỏ voi trộn với cám sẽ đảm bảo giúp trâu có thể lực sung mãn, cơ bắp săn chắc.

Người chăm sóc các “ông Cầu” ở Hải Lựu không bao giờ sử dụng cám công nghiệp vì lo ngại ảnh hưởng đến chất lượng thịt cũng như phong độ thi đấu.

Nhưng vất vả nhất chính là huấn luyện tinh thần chiến đấu mạnh mẽ, sẵn sàng “tử thương” với đối thủ. Người huấn luyện giỏi phải nhận diện được ưu thế của từng con trâu để có phương pháp rèn luyện, phát huy thế đánh.

Theo ông Trần Kiên, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Hải Lựu, hàng năm lễ hội chọi trâu ở đây thu hút hàng vạn du khách trong, ngoài tỉnh cũng như du khách quốc tế tới tham quan, cổ vũ.

Nằm trong số những lễ hội có lịch sử lâu đời ở Việt Nam, Lễ hội chọi trâu Hải Lựu mang đậm giá trị văn hóa tâm linh và bản sắc truyền thống của cộng đồng. Các “ông Cầu” được các xóm, thôn, làng, họ tộc… tuyển chọn, nuôi dưỡng và huấn luyện công phu.

Để chuẩn bị cho lễ hội, mỗi năm các thôn, làng đều cử người tới các tỉnh phía Bắc như Tuyên Quang, Lai Châu, Điện Biên… “tuyển trâu”.

Người vinh dự được giao nhiệm vụ tìm và nuôi dưỡng “ông Cầu” phải có uy tín, kinh nghiệm, gia đình thuận hòa, con cháu hiếu thảo.

Quá trình chăm sóc, huấn luyện được thực hiện công phu, nghiêm ngặt từ vệ sinh chuồng trại đến chế độ dinh dưỡng và luyện tập, nhằm giúp trâu chọi thuần thục một trong bốn thế đánh đặc trưng: bổ đao (bổ sừng từ trên xuống), hổ lao (lao thẳng vào đối thủ), móc mắt/lấy cáng (móc sừng vào điểm yếu) và quay sừng/đỡ đòn (phản công linh hoạt).

Sau khi sáp nhập với các xã Đôn Nhân, Nhân Đạo, Phương Khoan, xã Hải Lựu hiện nay có không gian phát triển mở rộng nhưng lễ hội chọi trâu năm 2026 vẫn duy trì 20 cặp trâu tham gia thi đấu. Các chủ trâu đã ký cam kết với chính quyền địa phương nuôi dưỡng, chăm sóc, huấn luyện đúng quy định.

UBND xã Hải Lựu đã thành lập ban tổ chức và 4 tiểu ban giúp việc, phối hợp các lực lượng chức năng nhằm bảo đảm an ninh trật tự, an toàn sới chọi. Địa phương cũng tăng cường đảm bảo an ninh, kiên quyết ngăn chặn mê tín dị đoan, cờ bạc và các hành vi vi phạm pháp luật.

Không được tăng giá thịt trâu bất hợp lý

Đại diện xã Hải Lựu cho biết phần lễ sẽ được tổ chức trang nghiêm với các nghi lễ chính như Lễ giỗ thành hoàng làng, lễ dâng hương tại Đền Hùng, lễ tế thành hoàng (Tiết Nguyên tiêu), lễ yết cáo và lễ khai mạc.

Đối với phần hội, các trận đấu sẽ diễn ra theo lịch đã bốc thăm. Sáng ngày 5/3 (tức 17 tháng Giêng âm lịch) sẽ diễn ra các trận đấu của vòng tứ kết, bán kết, chung kết, trao giải và bế mạc lễ hội.

Xã Hải Lựu cùng các đơn vị liên quan đã tổ chức vệ sinh môi trường toàn bộ sân bãi, thu gom rác thải, san gạt mặt bằng, tạo cảnh quan sạch đẹp, thông thoáng. Hệ thống cọc rào hai vòng bao quanh sới chọi đã được gia cố nhằm đảm bảo chắc chắn, an toàn tuyệt đối trong suốt quá trình tổ chức lễ hội.

Ông Đỗ Huy Chiến, Chủ tịch UBND xã Hải Lựu (trưởng ban tổ chức lễ hội), vừa yêu cầu các chủ trâu chấp hành nghiêm quy định khi đưa “ông Cầu” vào sới chọi, đảm bảo đúng thời gian, quy trình và tuân thủ điều hành của ban tổ chức.

Việc đăng ký giết mổ, kinh doanh thịt trâu chọi phải thực hiện đúng quy định, đúng vị trí được bố trí.

Lãnh đạo xã Hải Lựu nghiêm cấm các hành vi làm ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu lễ hội.