TPHCM sắp nhận 2 đòn bẩy về thể chế để tăng trưởng 2 con số

Chiều 1/4, Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM triệu tập hội nghị lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025-2030. Hội nghị có nội dung chính về thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội TPHCM, chương trình hành động của Thành ủy liên quan tới việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 19 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang chủ trì hội nghị. Buổi làm việc còn có sự tham dự của lãnh đạo Thành ủy, HĐND, UBND TPHCM và các sở, ngành, địa phương.

Phát biểu tại hội nghị, TS Trương Minh Huy Vũ, Viện Trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM, cho biết, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động khó lường, mục tiêu tăng trưởng 2 con số cho năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 đang đặt ra yêu cầu rất cao đối với TPHCM. Những tín hiệu từ quý I năm nay cho thấy nền kinh tế đã có khởi đầu tích cực, song để đạt mục tiêu đề ra, cần những giải pháp đồng bộ, đặc biệt là phát huy vai trò của các động lực thể chế mới.

"Các doanh nghiệp tại TPHCM tuy có cú sốc từ bên ngoài nhưng không còn quá lạ lẫm. Độ mở của nền kinh tế đã mang lại cho thành phố rất nhiều kinh nghiệm để ứng phó. Giới chuyên gia thường nói trong nguy có cơ, thành phố ứng biến rất linh động", TS Trương Minh Huy Vũ nói.

Viện Trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM thông tin thêm, thành phố dự kiến tăng trưởng trên 8% trong quý I, kết quả này cao hơn so với 2 năm gần nhất. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, TPHCM cần đạt mức tăng trưởng 11,5-12,5% trong quý II và thời gian còn lại của năm.

Với tầm nhìn rộng hơn cho giai đoạn 2026-2030, TS Trương Minh Huy Vũ cho rằng, ngoài các động lực truyền thống đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu thì động lực thể chế đóng vai trò rất quan trọng đối với TPHCM để đạt tăng trưởng 2 con số. Thời gian tới, TPHCM có 2 đòn bẩy thể chế rất lớn là Luật Đô thị đặc biệt và quy hoạch tổng thể thành phố.

Theo vị chuyên gia, hiện tại, các nhóm tư vấn quy hoạch TPHCM đã thảo luận, so sánh thành phố và Hà Nội cùng các đô thị lớn trên thế giới có quy mô, diện tích, vai trò chiến lược tương tự. Qua đó, thành phố cần có triết lý phát triển giai đoạn mới với 3 vùng, đặc khu và hành lang động lực.

"Thành phố cần cấu trúc đa cực, đa trung tâm, đa hành lang, đa vành đai và đa động lực phát triển. TPHCM cần mở rộng theo nhiều hướng khác nhau để phục vụ tăng trưởng kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh. Tương tự Hà Nội, TPHCM sẽ có mô hình nhiều chiều với không gian ngầm, mặt đất và không gian tầm thấp", TS Trương Minh Huy Vũ thông tin.

Cuối cùng là xem văn hóa, quy hoạch của TPHCM cần xem chất lượng cuộc sống người dân là nội dung quan trọng nhất để định hướng phát triển.

Liên quan Luật Đô thị đặc biệt cho TPHCM, ban soạn thảo, tổ soạn thảo đã nhận được nghiên cứu đầu vào của các nhóm chuyên gia trên thế giới, Đại học Quốc gia, tham khảo Luật Thủ đô. Các chuyên gia cho rằng TPHCM cần được phân cấp, phân quyền từ tài chính đến tổ chức bộ máy tương đương Luật Thủ đô hoặc ở mức cao hơn.

Luật Đô thị đặc biệt cũng cần tập trung đến khai thác dư địa phát triển từ quỹ đất thông qua các công cụ tài chính đô thị như phát triển mô hình TOD (phát triển đô thị theo trục giao thông), khai thác không gian tầm thấp. Địa phương cũng cần hình thành các khu vực thử nghiệm thế chế như đặc khu Côn Đảo, khu công nghệ cao, khu công nghệ tập trung, chuyển mô hình tăng trưởng sang khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tài chính xanh, kinh tế biển...