Siết quản lý, ngăn gạo ST25 giả trà trộn thị trường

Hơn 22 tấn gạo không rõ nguồn gốc bị “hô biến” thành ST25

Những ngày qua, nhiều người tiêu dùng bất ngờ trước thông tin Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang ra quyết định khởi tố vụ án Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, để tiếp tục điều tra, xử lý đối với 2 hộ kinh doanh có hành vi biến gạo không rõ nguồn gốc, gạo trôi nổi trên thị trường thành “gạo ST25”.

Trước đó, ngày 30/7, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh An Giang phối hợp Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang kiểm tra hộ kinh doanh Tân Gia Minh (do ông P.T.M.T. làm chủ) và hộ kinh doanh Chí Cường (do bà H.T.A. làm chủ).

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện nhân viên tại cả hai cơ sở đang sang chiết, đóng gói gạo không rõ nguồn gốc vào bao bì mang nhãn hiệu gạo ST25 của Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) Hồ Quang Trí ở TP Cần Thơ.

Tang vật bị tạm giữ gồm hơn 22 tấn gạo mang nhãn hiệu ST25, trị giá hơn 440 triệu đồng, cùng nhiều tài liệu liên quan.

Làm việc với cơ quan công an, hai chủ hộ kinh doanh thừa nhận không có văn bản ủy quyền hoặc bất kỳ tài liệu nào chứng minh được phép sử dụng nhãn hiệu này.

Cơ quan công an đang tiếp tục thu thập tài liệu, chứng cứ để làm rõ vai trò, hành vi của các cá nhân liên quan. Nếu đủ căn cứ, các cá nhân vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Trước thực trạng gạo giả nhãn hiệu ST25, ông Nguyễn Trung Tiến, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh An Giang, cho biết đơn vị sẽ tiếp tục kiến nghị cấp có thẩm quyền siết chặt công tác quản lý.

Thời gian tới, lực lượng quản lý thị trường sẽ tăng cường phối hợp liên ngành, kiểm tra đột xuất tại các địa bàn trọng điểm, tuyến giáp ranh, chợ đầu mối và trung tâm thương mại trên toàn tỉnh.

“Ngoài ra, bên cạnh việc khuyến khích người dân chủ động cung cấp thông tin kịp thời khi phát hiện các hành vi vi phạm, chúng tôi sẽ yêu cầu các cơ sở đăng ký nhãn hiệu cung cấp thêm đặc điểm nhận dạng riêng về gạo ST25”, ông Tiến khẳng định.

Gạo ST25 bán giá “không tưởng”, người tiêu dùng khó phân biệt thật - giả

Yêu cầu bổ sung các đặc điểm nhận dạng là cần thiết, trong bối cảnh trên thị trường hiện xuất hiện nhiều loại gạo được bán rời hoặc đóng gói và quảng cáo là “gạo ST25 chính hiệu”.

Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, tại một số điểm bán gạo ở khu vực chợ thuộc phường Cái Răng (TP Cần Thơ), gạo ST25 được bán lẻ với giá chỉ khoảng 20.000-22.000 đồng/kg. Một số loại đóng túi 5kg có giá khoảng 120.000 đồng.

Giải thích về mức giá này, một người bán cho rằng gạo ST25 lúa - tôm, được canh tác theo quy trình hữu cơ, có giá cao; trong khi ST25 canh tác theo phương thức truyền thống thì giá rẻ hơn.

Tại một cửa hàng khác, khi phóng viên hỏi mua gạo ST25, người bán cầm túi gạo 5kg và khẳng định đây là “hàng công ty”, đồng thời quảng cáo là loại gạo “ngon nhất thế giới”.

“Nếu mua ăn thử thì có thể mua lẻ, muốn bao nhiêu cũng được”, người này nói.

Người bán còn cho biết gạo ST25 vừa có mẫu mới, loại cũ “xốp khô”, trong khi loại mới “dẻo mềm”, với giá đồng nhất 22.000 đồng/kg.

Tuy nhiên, qua quan sát, trên bao bì túi gạo được quảng cáo là ST25 này chỉ thể hiện một số thông tin đơn giản như “Đặc sản Sóc Trăng, hãy ăn và cảm nhận”. Đáng chú ý, bao bì có dòng chữ “Đạt giải gạo ngon nhất thế giới năm 2019 tại Manila”, nhưng không thể hiện đầy đủ những thông tin về nguồn gốc, ngày sản xuất, hạn sử dụng, mã vạch như các sản phẩm gạo ST25 được đóng gói, lưu thông trên thị trường một cách bài bản.

Để tìm hiểu thêm về giá gạo ST25, phóng viên liên hệ chị Hiền, chủ một cửa hàng đặc sản tại TP Cần Thơ. Chị Hiền cho biết giá gạo ST25 tại cửa hàng không dưới 30.000 đồng/kg. Riêng loại ST25 lúa - tôm có giá trên 50.000 đồng/kg, thường được đóng trong túi 2kg hoặc 5kg.

“Tôi không biết vì sao gạo ST25 ngoài chợ lại rẻ đến thế. Bởi lẽ, đại lý hoặc công ty giao cho cửa hàng cũng không bao giờ có giá dưới 30.000 đồng/kg”, chị Hiền nói.

Theo tìm hiểu, trên thị trường hiện có nhiều sản phẩm gạo mang thương hiệu ST25 như Gạo Ông Cua, gạo Long Châu 66 lúa tôm ST25, Gạo ông Du - ST25 hữu cơ,... Các sản phẩm này đều được đóng bao bì và niêm yết thông tin tương đối đầy đủ, với giá bán không dưới 30.000 đồng/kg.

Không chỉ tại các điểm bán trực tiếp, hoạt động kinh doanh các sản phẩm mang tên ST25 trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử cũng khá nhộn nhịp.

Tại một số gian hàng trên Shopee, TikTok Shop,... phóng viên ghi nhận những sản phẩm được quảng cáo là gạo ST25 có mức giá thấp bất thường. Có cửa hàng livestream bán túi gạo 10kg với giá chỉ khoảng 205.000 đồng, người mua còn được áp dụng thêm mã giảm phí vận chuyển.

Những mức giá và cách thức quảng cáo này đặt ra câu hỏi về nguồn gốc, chất lượng cũng như khả năng bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng đối với các sản phẩm được gắn tên ST25.

Ngày 13/8, ông Nguyễn Ngọc Hiền, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP Cần Thơ, cho biết sau khi tiếp nhận phản ánh từ đại diện DNTN Hồ Quang Trí - đơn vị sản xuất và kinh doanh thương hiệu “Gạo Ông Cua” - chi cục đã phối hợp với công an xác minh 4 vụ việc.

Trong đó, 2 vụ có dấu hiệu hình sự đã được chuyển cơ quan điều tra. Các vụ việc đang chờ cơ quan công an làm rõ, kết luận có đủ yếu tố cấu thành tội phạm hay không.

Cũng trong ngày 13/8, một lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cho biết sở đang phối hợp với lực lượng công an và các cơ quan chức năng kiểm tra chất lượng gạo ST25 được bán trên thị trường thành phố.

ST25 là giống gạo thơm đặc sản có nguồn gốc từ tỉnh Sóc Trăng cũ (nay là TP Cần Thơ), được Anh hùng lao động, kỹ sư Hồ Quang Cua cùng các cộng sự nghiên cứu, lai tạo trong gần 30 năm.

Giống gạo này đã 3 lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” tại các cuộc thi quốc tế vào các năm 2019, 2023 và 2025.

Việc thương hiệu ST25 ngày càng được người tiêu dùng biết đến cũng khiến sản phẩm này trở thành mục tiêu bị lợi dụng để kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc. Do đó, cùng với việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, việc tăng cường kiểm soát nguồn gốc, chất lượng và nhận diện sản phẩm là cần thiết để bảo vệ thương hiệu gạo Việt cũng như quyền lợi người tiêu dùng.