Gạo ST25 bị pha trộn tràn lan, người tiêu dùng hoang mang

Không chỉ nhà sản xuất, nhiều người tiêu dùng cũng phản ánh tình trạng “mua nhầm” gạo ST25 pha trộn đang xuất hiện phổ biến trên thị trường.

Gạo ST25 “trộn” giá chỉ hơn 20.000 đồng/kg

Chị Nguyễn Thị Nhung (ngụ phường Tam Bình, TPHCM), cho biết cuối tuần trước chị mua được hai túi gạo 5kg trên kênh bán online của một siêu thị với giá khoảng 120.000 đồng/túi. Thấy bao bì ghi ST25 nên chị nghĩ mua được hàng giá tốt.

Tuy nhiên, khi nấu cơm, cả gia đình đều nhận thấy chất lượng khác hẳn loại ST25 chị thường mua trước đây. Cơm khô, cứng, nở không đều và gần như không có mùi thơm đặc trưng.

Sau khi kiểm tra kỹ thành phần ghi trên bao bì, chị mới phát hiện sản phẩm là gạo pha trộn từ nhiều giống khác nhau, trong đó ST25 chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ.

“Tôi cứ nghĩ là ST25 thật vì ngoài bao bì ghi rất lớn, đến lúc nấu mới biết chất lượng không giống”, chị nói.

Nhiều người tiêu dùng khác cũng bày tỏ bức xúc khi trên bao bì sản phẩm in nổi bật chữ ST25 nhưng phần thành phần lại ghi “kết hợp nhiều loại gạo đặc sản” hoặc chỉ ghi chung chung kiểu “ST25+”.

Chị Nguyễn Thị Phương Anh (ngụ Thuận An, TPHCM) cũng chia sẻ, chị từng thắc mắc vì sao gạo ST25 chính hãng thường có giá khoảng 40.000-50.000 đồng/kg, trong khi một số sản phẩm bán tại siêu thị chỉ khoảng 120.000 đồng cho túi 5kg.

“Khi đọc kỹ thành phần thì mới hiểu vì sao giá rẻ, trên bao bì chỉ nhấn mạnh chữ ST25 rất lớn nên người mua rất dễ nhầm nhưng chính xác có bao nhiêu phần là ST25 thì nhà sản xuất không ghi rõ”, chị nói.

Ông Hồ Quang Trí - Giám đốc Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) Hồ Quang Trí, đại diện đơn vị sản xuất và kinh doanh thương hiệu “Gạo Ông Cua”, cho biết tình trạng gạo trộn trên thị trường hiện nay diễn ra khá phổ biến.

ST25 là giống gạo được nghiên cứu bởi Anh hùng Lao động, kỹ sư Hồ Quang Cua và đã ba lần đạt giải “Gạo ngon nhất thế giới” vào các năm 2019, 2023 và 2025.

Theo ông Trí, hiện nay, trên thị trường cũng có nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh gạo ST25, tuy nhiên điều đáng lo ngại là không ít sản phẩm được pha trộn từ nhiều giống lúa khác nhau nhưng vẫn gắn tên ST25 khiến người mua dễ hiểu lầm.

“Nếu gạo được trộn từ nhiều giống khác nhau thì nên đặt tên khác đi, không nên để người tiêu dùng nghĩ rằng đó là sản phẩm ST25 nguyên chất”, ông Trí nói.

Đặc tính của gạo ST25 là khi nấu cần rất ít nước, hạt cơm chín đều, mềm và có hương thơm tự nhiên. Nếu trộn thêm các loại gạo khác, cơm sẽ dễ bị khô cứng, nở không đều và giảm chất lượng rõ rệt.

Cần mạnh tay bảo vệ thương hiệu gạo ngon

Theo giới kinh doanh gạo, tình trạng pha trộn các giống gạo không phải là mới. Tuy nhiên, việc sử dụng tên ST25 như một yếu tố chính trên bao bì trong khi tỷ lệ gạo ST25 thực tế không rõ ràng đang khiến thị trường trở nên thiếu minh bạch hơn.

Việc pha trộn tùy tiện không chỉ ảnh hưởng đến trải nghiệm của người tiêu dùng mà còn làm giảm giá trị thương hiệu của giống gạo đã được xây dựng trong nhiều năm.

“Ngay từ quá trình nghiên cứu giống, nhà chọn tạo cũng không trộn với giống khác để thử nghiệm. Giống như thương lái mua lúa, nếu ruộng lúa bị lẫn tạp thì thường sẽ bị ép giá hoặc không mua”, ông Trí nói.

Đại diện DNTN Hồ Quang Trí cũng khuyến cáo người tiêu dùng nên kiểm tra kỹ thông tin trên bao bì, đặc biệt là địa chỉ doanh nghiệp, thành phần sản phẩm và dấu hiệu nhận diện thương hiệu trước khi mua hàng.

Riêng về đặc điểm nhận dạng, gạo ST25 nguyên chất có thể nhận diện khá nhanh thông qua đặc điểm hạt gạo đều, thon dài, ít gãy vỡ, có mùi thơm tự nhiên từ lúc mở bao cho đến khi nấu.

Đặc biệt, khi nấu chín cơm mềm, dẻo và vẫn giữ được độ ngon ngay cả khi để nguội. Những đặc tính này đã góp phần giúp đưa tên tuổi ngành lúa gạo Việt Nam vươn xa trên thị trường quốc tế.

Nhiều ý kiến cho rằng các hệ thống bán lẻ cũng cần siết chặt kiểm soát chất lượng và thông tin hàng hóa, tránh để những sản phẩm gây hiểu nhầm tiếp tục bày bán rộng rãi. Hiện nay nhiều hệ thống siêu thị lớn cũng đang phân phối các sản phẩm gạo trộn, gạo nhái khiến người tiêu dùng dễ nhầm lẫn.

Từ một giống lúa được nghiên cứu tại Sóc Trăng, đến nay ST25 đã được gieo trồng trên hơn 200.000 ha tại nhiều địa phương trên cả nước, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân và nâng tầm thương hiệu gạo Việt trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia và doanh nghiệp, để bảo vệ giá trị thương hiệu này, thị trường cần sớm được siết chặt quản lý về ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc và sở hữu trí tuệ, tránh để tình trạng “vàng thau lẫn lộn” làm ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng.

TS Nguyễn Thị Hồng Minh - Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm minh bạch (AFT) - thừa nhận, dù có sản phẩm gạo ngon nhưng việc xây dựng thương hiệu hiện vẫn chưa được chú trọng.

Đặc biệt, khâu quản lý của doanh nghiệp chưa tốt, đồng thời thiếu các hoạt động quảng bá chuyên nghiệp như xây dựng trang web hay hệ thống cung cấp thông tin đồng bộ để thị trường quốc tế nhận diện rõ chất lượng sản phẩm.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp cạnh tranh bằng giá để giành khách thay vì liên kết nâng cao chất lượng chung. Theo bà Minh, cần có sự đồng hành vì mục tiêu chung về thương hiệu và chất lượng quốc gia.

Tuy nhiên, các hiệp hội ngành hàng hiện cũng còn lúng túng nên Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần có chính sách hỗ trợ, đào tạo để nâng cao năng lực trong việc xây dựng và bảo vệ thương hiệu quốc gia.