Oan của dân là cái sai của cơ quan công quyền

Đừng nghĩ dân không hiểu pháp luật

Đại biểu Phạm Thế Duyệt, tỉnh Hải Dương, thừa nhận: “dân chúng ta cũng ít hiểu biết pháp luật, nhưng xin báo cáo với đồng chí Chủ tịch Quốc hội và các đồng chí trong Quốc hội cán bộ lãnh đạo cũng ít hiểu pháp luật, đừng nghĩ dân không hiểu pháp luật.

Nhiều cấp chính quyền không hiểu, ngay tên gọi của một cơ quan cũng không hiểu, chúng ta đừng chủ quan cho rằng chỉ có dân không hiểu, còn cán bộ thì đã thông thạo. Cán bộ thì bầu đi bầu lại liên tục, thay đổi, cho nên việc này kể cả về phía dân, kể cả về phía các cơ quan chính quyền, cơ quan Nhà nước trong hệ thống chính trị đều phải quan tâm đến vấn đề pháp luật, phải hiểu biết pháp luật.

Đứng trước những vấn đề đó, tôi đề nghị các cơ quan tư pháp có cách như thế nào, phối hợp như thế nào, Mặt trận Tổ quốc chúng tôi sẵn sàng xin tham gia làm thành viên để giải quyết những vấn đề, để kết luận cho nó có lý, có tình. Trên cơ sở đó giải quyết đúng về pháp luật, đồng thời cũng giải thích rõ những vấn đề nếu như dân không đúng, nhưng cũng kiên quyết sửa sai nếu như vấn đề về pháp luật ta xử lý không đúng, như thế mới tạo được lòng tin của dân”.

Oan sai - sự xuống cấp đạo đức của một số cán bộ tư pháp

 “Trong các vụ án như vụ 35 Thuốc Bắc hay vụ con trâu ở Yên Bái, Tòa án nhân dân tối cao rất nhiều lần trả lời công dân, trả lời đại biểu Quốc hội rằng, kiến nghị của công dân là không có căn cứ. Nhưng khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao cho Ủy ban Pháp luật vào cuộc điều tra thì đều thấy những vụ án này thật sự có oan sai”, đại biểu Nguyễn Thanh Bình (Bắc Ninh) cho biết.

Ông Bình đặt câu hỏi: vậy những vụ án khiếu kiện kéo dài của công dân được Quốc hội giám sát thì phát hiện ra oan sai, còn những vụ án kiến nghị lại các bản án đã có hiệu lực pháp luật thì sẽ là bao nhiêu? Khi mà không được Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và Uỷ ban Pháp luật xem xét thì có bao nhiêu vụ án mà đã được Toà án nhân dân tối cao trả lời là không có kháng nghị nhưng trên thực tế là có oan sai.

Ông Bình đề nghị trong thời gian tới Toà án nhân dân tối cao nên quan tâm đến công tác giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo của công dân đối với những bản án giám đốc thẩm và tái thẩm của Toà án và bố trí các cán bộ có năng lực, có trách nhiệm, xử lý nghiêm đối với những cán bộ lơ là công tác này. “Đó là sự xuống cấp về phẩm chất đạo đức của một số cán bộ tư pháp trong việc xét xử, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Có lẽ đây là một trong những nguyên nhân làm cho việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực tư pháp chưa cao và gây khiếu kiện kéo dài”, ông Bình khẳng định.

Nếu Bao Công xử sai thì chém đầu Bao Công

Đó là ý kiến của đại biểu Nguyễn Mạnh Đức - Tỉnh Yên Bái. Ông phân tích, trước đây các đế chế vua quan có quy định là những vụ trọng án thì cứ để Bao Công xử, nhà vua không được xem bản án này và nếu sai thì chém đầu Bao Công. Nếu có một bàn tay khác can thiệp thì từ vụ này nó sẽ lây lan sang vụ khác. Cho nên, phải để cơ quan tư pháp độc lập tương đối.

Trong cơ chế của chúng ta cũng có vấn đề. Tôi nghĩ rằng cũng còn có nơi này, nơi khác can thiệp vào rất sâu, để những vụ án dây dưa kéo dài, to bằng con voi, cuối cùng bé bằng con chuột, rất khó.

Đồng quan điểm trên, đại biểu Nguyễn Khánh Toàn (Quảng Trị) đề nghị: Quốc hội nên xem xét và giao đầy đủ quyền cho các cơ quan hoạt động tư pháp và những người này phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Hiện nay, chúng ta đứng trước một thực trạng là cơ quan tư pháp hoạt động vẫn có chỉ đạo. Những người đó không có chức danh trong hoạt động tố tụng. Thủ trưởng cơ quan điều tra phải là người chịu trách nhiệm trước pháp luật về những hành vi và việc làm của mình đối với hoạt động điều tra, hoạt động tố tụng.

Tôi đề nghị, đề cao trách nhiệm và giao đầy đủ trách nhiệm, yêu cầu cơ quan tư pháp phải chịu trách nhiệm trước việc làm của mình, trước pháp luật thì mới có thể tổ chức cuộc đấu tranh này có kết quả.

Còn ông Trịnh Thanh Vân, đại biểu Thành phố Hà Nội bức xúc: “Đơn, thư khiếu kiện của dân tại sao vẫn không giảm, ngoài một số đơn thư có động cơ xấu, gây nhiễu, cái đó ta phải đấu tranh xử lý. Nhưng phải nói phần lớn đơn thư của người dân do quá bức xúc nên phải làm. Oan của dân chính là cái sai của cơ quan công quyền, bởi những người có chức có quyền làm sai, các cơ quan chức năng không ngăn chặn hoặc bao che cho nhau, dân phải đi tố cáo khiếu kiện vượt cấp, từ địa phương lên đến trung ương.

Chẳng hạn việc chiếm đất ở đảo Phú Quốc, ở thị xã Đồ Sơn, đặc biệt gần đây báo chí phanh phui rất nhiều địa phương từ cán bộ đầu tỉnh, đầu huyện đều chiếm đất, trong khi đó người nông dân, người lao động không có đất  để lao động cho cuộc sống, mà phải đi làm thuê cho những người chiếm đất.

Theo quan điểm của tôi, Nhà nước ta cũng như trong dự luật phòng, chống tham nhũng Quốc hội vừa mới thảo luận, phòng là chính và chống là quan trọng. Về phòng thì phải phòng từ đâu, tôi nghĩ trước hết phải phòng từ các cơ quan công quyền của Nhà nước, từ Trung ương đến cơ sở.

Đức Hoà - Hồng Hạnh