Nhiều đại án quy mô chưa từng có, ngành thi hành án đối diện áp lực lớn

Theo thông tin từ Cục Quản lý Thi hành án dân sự (Bộ Tư pháp), năm nay chỉ tiêu nhiệm vụ của ngành được Quốc hội giao là thi hành xong 83,90% về việc và 51,90% về tiền. Đến nay, kết quả thực hiện đều đã vượt chỉ tiêu.

Cụ thể, hệ thống thi hành án dân sự đã thi hành xong trên 577.000 việc (vượt 0,35% chỉ tiêu được giao) và thi hành xong trên 150.000 tỷ đồng (vượt 4,23% chỉ tiêu). Đây là kết quả rất đáng ghi nhận đối với ngành tư pháp trong bối cảnh áp lực công việc đặc biệt lớn, số lượng vụ việc thụ lý tăng cao so với năm 2024.

Năm nay phát sinh nhiều đại án quy mô lớn chưa từng có, điển hình nhất là vụ Trương Mỹ Lan (Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vạn Thịnh Phát) cùng đồng phạm với trên 43.000 người bị hại, giá trị thi hành án hơn 50.000 tỷ đồng và hàng nghìn bất động sản phải xử lý trên phạm vi cả nước.

Trong khi đó, gần 1.000 chấp hành viên đã được giải quyết chế độ nghỉ việc theo Nghị định số 178/2024 của Chính phủ, gây thiếu hụt nghiêm trọng về nhân lực.

“Việc hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu đề ra cho thấy nỗ lực vượt bậc của hệ thống thi hành án dân sự cả nước. Thành tích này không chỉ mang ý nghĩa hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao, mà còn góp phần thu hồi hiệu quả tài sản cho Nhà nước và người dân, củng cố niềm tin vào tính nghiêm minh của pháp luật”, Cục trưởng Cục Quản lý thi hành án dân sự Nguyễn Thắng Lợi nhận định.

Trước yêu cầu đổi mới từ 1/7, Bộ Tư pháp đã kịp thời kiện toàn tổ chức, bổ nhiệm lãnh đạo tại 34 Thi hành án dân sự tỉnh/thành phố; đồng thời giải quyết chế độ, chính sách cho đội ngũ công chức, người lao động dôi dư, bảo đảm ổn định bộ máy.

Cục Quản lý Thi hành án dân sự cũng chủ động điều hành, giám sát chặt chẽ các chỉ số toàn hệ thống hàng ngày; thành lập các đoàn công tác trực tiếp hỗ trợ các địa phương tháo gỡ khó khăn.

Mỗi chấp hành viên phải thi hành 342 việc, tương ứng 235 tỷ đồng

Hơn một thập kỷ qua, khối lượng công việc thi hành án dân sự tăng với tốc độ chóng mặt. So với năm 2015, năm 2025 số việc phải thi hành tăng hơn 33,3%, số tiền phải thi hành tăng tới 477%, trong khi toàn hệ thống tinh giảm 1.400 biên chế.

Bình quân mỗi chấp hành viên phải xử lý 123 việc với gần 85 tỷ đồng mỗi năm, gấp nhiều lần so với trước đây. Trong bối cảnh đó, chỉ trong 2 tháng (7-8/2025), Bộ Tư pháp đã giải quyết chế độ nghỉ việc cho gần 1.000 chấp hành viên.

Hệ quả, đến cuối tháng 9 vừa qua, thống kê cho thấy mỗi chấp hành viên trên cả nước phải đảm nhiệm trung bình 342 việc thi hành án, tương ứng số tiền phải thi hành hơn 235 tỷ đồng.

“Áp lực công việc nặng nề đó cho thấy nếu không kịp thời bổ sung nhân lực, nhất là đội ngũ chấp hành viên và đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, điều hành thì việc hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ năm 2026 sẽ là thách thức hết sức lớn”, đại diện Cục Quản lý Thi hành án dân sự nhìn nhận.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh mới đây chỉ đạo quyết liệt triển khai nhiệm vụ ngay từ những ngày đầu năm 2026, không để xảy ra tư tưởng “nghỉ xả hơi” sau khi kết thúc năm công tác 2025 (theo thống kê của ngành).

Ông Ninh yêu cầu tuyển dụng công chức, thi tuyển chấp hành viên nhằm bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện hoạt động thi hành án.

Song song với đó phải hoàn thiện thể chế, trọng tâm xây dựng dự án Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10, khóa XV với nhiều đổi mới về quy trình, thủ tục, rút ngắn thời gian, giảm thiểu chi phí tổ chức thi hành án.

Dự luật cũng hướng tới đẩy mạnh thực hiện chủ trương xã hội hóa hoạt động thi hành án với những quy định mở rộng về phạm vi, nhiệm vụ, thẩm quyền của Thừa phát lại, Thừa hành viên được kỳ vọng sẽ giảm tải cho cơ quan thi hành án dân sự…