Không để "bộ máy mới cách làm cũ", giảm đầu mối lại thêm khâu trung gian

Những yêu cầu này được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặt ra trong cuộc làm việc với Văn phòng Quốc hội chiều 18/5, về việc triển khai các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ.

Theo Chủ tịch Quốc hội, trong điều kiện khối lượng công việc rất lớn, nhiều nhiệm vụ mới, khó, có việc chưa từng có tiền lệ, Văn phòng Quốc hội đã cơ bản bảo đảm tốt công tác tham mưu, tổng hợp và phục vụ hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lãnh đạo Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội.

Nêu rõ nhiệm kỳ mới đặt ra yêu cầu mới, tiêu chuẩn mới và áp lực mới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức vận hành và quy trình công tác; không thể tiếp tục làm việc theo tư duy cũ, cách làm cũ, quy trình cũ.

Chỉ rõ yêu cầu phải xử lý ngay những điểm nghẽn trong cơ chế vận hành, Chủ tịch Quốc hội cho rằng khó khăn lớn nhất hiện nay không còn là vướng mắc riêng lẻ ở từng đơn vị, mà chủ yếu xuất phát từ cơ chế vận hành tổng thể của bộ máy. Đó là tình trạng giao thoa chức năng, quy trình còn nhiều tầng nấc, phối hợp chưa liên thông, phân cấp chưa đủ.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo tinh thần việc thuộc thẩm quyền phải được xử lý ngay, không lấy thêm ý kiến không cần thiết của các đơn vị khác, không đẩy lên cấp trên, tránh làm chậm tiến độ và ảnh hưởng đến thời hạn thực hiện nhiệm vụ.

“Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình và cơ chế hậu kiểm. Khi giao quyền phải bảo đảm rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ sản phẩm đầu ra”, Chủ tịch Quốc hội quán triệt.

Trong các lĩnh vực trọng yếu như tài chính, mua sắm, đấu thầu, quản lý tài sản…, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần chuyển mạnh từ cơ chế nặng về tiền kiểm, chuyển từ xin ý kiến qua nhiều tầng nấc sang cơ chế quản lý, kiểm soát bằng tiêu chuẩn, quy trình, dữ liệu, công khai, minh bạch, kết quả đầu ra và hậu kiểm.

Quan tâm tới vấn đề kiện toàn bộ máy, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh tinh thần “tinh gọn nhưng phải mạnh”.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý không để xảy ra tình trạng bộ máy đã được sắp xếp nhưng cách làm vẫn cũ; giảm đầu mối về hình thức nhưng lại phát sinh thêm khâu trung gian; phân công nhiệm vụ nhưng không xác định rõ trách nhiệm.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội phải chuyển mạnh từ “vận hành hành chính truyền thống” sang “quản trị hiện đại”, lấy kết quả đầu ra làm thước đo. Quản trị hiện đại, theo Chủ tịch Quốc hội, phải đo được, giám sát được, truy trách nhiệm được, không để tình trạng “không ai sai mà công việc vẫn chậm”.

Về đẩy nhanh Quốc hội số, AI, dữ liệu dùng chung, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là mua phần mềm hay số hóa mang tính hình thức. Chuyển đổi số là thay đổi quy trình, thay đổi cách làm, thay đổi phương thức quản trị dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ của Văn phòng Quốc hội theo hướng đánh giá bằng sản phẩm, bố trí theo năng lực, đào tạo theo vị trí việc làm, sử dụng cán bộ thực chất, hiệu quả và kỷ luật theo trách nhiệm.

Theo định hướng của Chủ tịch Quốc hội, Văn phòng Quốc hội phải trở thành bộ máy tinh gọn nhưng mạnh; chuyên nghiệp nhưng linh hoạt; hiện đại nhưng kỷ cương; phục vụ tận tụy nhưng tham mưu sắc bén; điều phối thống nhất nhưng phát huy trách nhiệm từng đơn vị, từng cá nhân.