Đề nghị nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế với hộ kinh doanh lên 3 tỷ đồng

Đó là lý do đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau) đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng với hộ kinh doanh, khi thảo luận tại Quốc hội sáng 23/4 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng (VAT), Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Nên quy định ngưỡng tối thiểu và tối đa trong luật

Dự thảo lần này không quy định ngưỡng chịu thuế cụ thể trong luật mà giao Chính phủ quy định chi tiết để chủ động, linh hoạt trong điều hành, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau đánh giá đây là bước điều chỉnh theo tính linh hoạt trong quản lý thuế.

Thực tiễn, ông cho biết rất nhiều hộ kinh doanh có ý kiến về ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng phải chịu thuế như quy định hiện hành. Với định hướng sửa đổi lần này, vị đại biểu ghi nhận ưu điểm tăng tính chủ động điều hành, phù hợp với thực tiễn khi quy mô hộ kinh doanh rất đa dạng.

"Cùng là hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống nhưng doanh thu có thể chênh lệch rất lớn giữa các quán nhỏ trong khu vực dân cư và chuỗi cửa hàng tại đô thị lớn. Nếu quy định cứng trong luật sẽ khó phản ánh kịp thời biến động giá lạm phát hoặc thay đổi hành vi tiêu dùng", ông Thanh phân tích.

Tuy nhiên, theo ông, dự thảo luật và tờ trình của Chính phủ chưa làm rõ được phương án điều chỉnh.

Trước đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính (cơ quan thẩm tra) đề nghị ngưỡng doanh thu chịu thuế với hộ kinh doanh tối thiểu là 2 tỷ đồng/năm, còn về phía quan điểm cá nhân, Nguyễn Duy Thanh đề nghị nâng ngưỡng này lên mức 3 tỷ đồng.

"3 tỷ đồng chia đều cho 12 tháng thì doanh thu một tháng khoảng 250 triệu đồng. Trừ tất cả chi phí thuê mặt bằng, lãi suất, thuê nhân công thì hộ đó còn lại lợi nhuận khoảng 10%, tức là lãi 20-25 triệu đồng. Trong khi hộ đó có hai vợ chồng và hai đứa con thì chia ra bốn người, mức thu nhập như vậy là thấp", vị đại biểu phân tích.

Dù ủng hộ giao cho Chính phủ quy định mức chi tiếu, song ông Thanh cho rằng nếu thiếu khung định hướng có thể dẫn tới tâm lý thiếu ổn định về chính sách đối với người nộp thuế, đặc biệt là hộ kinh doanh nhỏ vốn rất nhạy cảm với nghĩa vụ nộp thuế.

Vì thế, ông đề xuất quy định khung cứng trong luật, ví dụ doanh thu tối thiểu và doanh thu tối đa, để đảm bảo tính ổn định hoặc ít nhất phải xác lập nguyên tắc rõ ràng như gắn với thu nhập bình quân đầu người, mức sống dân cư hoặc chỉ số giá tiêu dùng để Chính phủ có cơ sở điều chỉnh minh bạch, có thể dự báo trước.

Siết chặt cơ chế kiểm soát để tránh chia nhỏ dòng tiền

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) tán thành việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu nhưng đề nghị làm rõ hơn cơ chế kiểm soát việc thực hiện.

Dự thảo mới đã bổ sung nguyên tắc Chính phủ quy định mức doanh thu năm căn cứ bối cảnh kinh tế xã hội trong từng thời kỳ.

Cho rằng đây là nội dung tiếp thu cần thiết, song theo bà Nga, vấn đề không chỉ là giao cho ai quy định, mà là quy định xong kiểm soát bằng cách nào.

“Nếu ngưỡng doanh thu là căn cứ để không phải nộp thuế thu nhập cá nhân hoặc không chịu thuế giá trị gia tăng, thì rất dễ phát sinh tình trạng chia nhỏ hộ kinh doanh, chia nhỏ dòng tiền, chia nhỏ điểm bán hoặc đứng tên nhiều người để nằm dưới ngưỡng”, nữ đại biểu lưu ý.

Bà đề nghị trong văn bản quy định chi tiết, Chính phủ cần thiết kế các nguyên tắc chống chia tách giả tạo doanh thu; đồng thời có cơ chế báo cáo định kỳ để bảo đảm việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu thực sự đúng mục tiêu hỗ trợ, không trở thành kẽ hở làm thất thu ngân sách.

Ủng hộ mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, tạo động lực cho hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, song đại biểu TP Hải Phòng đề nghị cân nhắc kỹ quy định “thu nhập của doanh nghiệp, tổ chức có tổng doanh thu năm dưới mức quy định của Chính phủ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp”.

Thuế thu nhập doanh nghiệp, theo đại biểu Nga, về bản chất là thuế đánh vào thu nhập, còn dự thảo lại dùng doanh thu làm căn cứ miễn thuế. Cơ quan thẩm tra đã ghi nhận có ý kiến cho rằng cách thiết kế này chưa thật đúng bản chất của sắc thuế, vì có doanh nghiệp doanh thu nhỏ nhưng lợi nhuận rất cao, trong khi có doanh nghiệp doanh thu lớn nhưng lãi rất thấp.

Đáng chú ý hơn, Bộ Tư pháp trong báo cáo thẩm định cũng đã cảnh báo nguy cơ phát sinh khoảng cách lớn về nghĩa vụ tài chính giữa doanh nghiệp ngay dưới ngưỡng và doanh nghiệp bằng hoặc vượt ngưỡng, từ đó có thể dẫn đến tình trạng che giấu doanh thu, thao túng thời điểm ghi nhận doanh thu, thậm chí chia nhỏ doanh nghiệp để hưởng ưu đãi.

Vì vậy, nếu quy định nội dung này trong luật, bà Nga đề nghị Chính phủ giải trình rõ cơ chế kiểm soát chống lợi dụng chính sách và lý do vì sao chọn doanh thu mà không phải tiêu chí khác phản ánh sát hơn năng lực tài chính thực của doanh nghiệp.