Đề nghị bỏ xác nhận tình trạng hôn nhân khi đăng ký hộ tịch

Giấy khai sinh, khai tử quan trọng đến mức nào mà không thể ủy quyền?

Sáng 11/4, tiếp tục Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận về dự thảo Luật Hộ tịch sửa đổi, đại biểu Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) cho biết, Điều 7, Khoản 2 quy định chủ tịch UBND xã có quyền ký giấy tờ hộ tịch. Căn cứ vào thực tế, chủ tịch UBND xã ủy quyền để ký các giấy tờ hộ tịch trừ giấy khai sinh, giấy khai tử, chứng nhận kết hôn.

Đại biểu băn khoăn những giấy tờ như giấy khai sinh, giấy khai tử, chứng nhận kết hôn "quan trọng đến mức nào mà không thể ủy quyền?".

Đặc biệt với giấy chứng tử, đại biểu Nguyễn Trường Giang phân tích, một người mất đi rất cần có giấy chứng tử để làm thủ tục an táng. Việc không cho chủ tịch UBND xã ủy quyền mà người này bận đi họp thì xử lý thế nào?

Đại biểu nói thêm giấy khai sinh có thể chờ được, nhưng giấy tờ khác thì đều phải cần ngay. Vì vậy, đại biểu đề nghị linh hoạt quy định trên để tạo điều kiện cho người dân.

Về đăng ký khai tử, đại biểu Trần Nhật Minh (Nghệ An) cho biết, dự thảo quy định nội dung đăng ký khai tử thêm loại giấy tờ chứng minh thông tin về sự kiện chết (thời gian chết; nơi chết; nguyên nhân chết (nếu có); giấy tờ chứng minh sự kiện chết) còn thiếu rõ ràng, chung chung, không nêu rõ được tính pháp lý của loại giấy tờ này do cơ quan có thẩm quyền nào cấp.

Hơn nữa, quy định này nếu có thì liệu có phù hợp với trường hợp người chết ở nhà do bệnh tật, già yếu... mà không cần hoặc không có cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ quy định này để tránh người dân phải cung cấp giấy tờ không cần thiết, gây khó khăn phiền hà cho cơ sở và người dân khi thực hiện đăng ký khai tử. Do đó, cơ quan soạn thảo cần sửa đổi theo hướng mở với quy định này.

Kiến nghị không bổ sung tình trạng hôn nhân vào đăng ký hộ tịch

Cũng góp ý về thủ tục hành chính liên quan đến hộ tịch, đại biểu Trần Nhật Minh (Nghệ An) nhắc lại tại phiên thảo luận tổ, ông đã góp ý về nội dung bổ sung tình trạng hôn nhân vào đăng ký hộ tịch quy định tại điểm e, khoản 1, Điều 3 về nội dung đăng ký hộ tịch.

Đại biểu đề nghị không quy định nội dung này vì tình trạng hôn nhân của cá nhân về cơ bản đã được ghi nhận và tích hợp vào cơ sở dữ liệu hộ tịch, thống nhất sử dụng trên toàn quốc. Đây cũng là ý kiến được nêu trong báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội.

Theo giải trình của cơ quan soạn thảo, bản chất của việc xác nhận tình trạng hôn nhân là việc cơ quan đăng ký hộ tịch thực hiện xác nhận hôn nhân của một cá nhân để cấp văn bản xác nhận theo yêu cầu.

Tuy nhiên, trong thực tiễn hiện nay đây là một loại giấy tờ nhằm cung cấp những thông tin về cá nhân để đảm bảo việc thực hiện một số giao dịch dân sự có đăng ký hộ tịch. 

Theo Nghị định số 123/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân chỉ có thời hạn sử dụng trong 6 tháng kể từ ngày cấp, chỉ có một mục đích sử dụng đã ghi trong giấy xác nhận.

Do vậy về mặt pháp lý sẽ không có giá trị là sự xác định tình trạng nhân thân và không có giá trị sử dụng lâu dài, thậm chí đi theo cá nhân suốt cả cuộc đời như các loại giấy tờ hộ tịch khác như giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn hay văn bản xác định về nhân thân khác.

Những thông tin về tình trạng hôn nhân như kết hôn, ly hôn có thể khai thác qua hệ thống cơ sở dữ liệu về hộ tịch theo quy định tại Điều 8 dự thảo luật về nguyên tắc đăng ký hộ tịch, khai thác, chia sẻ dữ liệu hộ tịch.

Cơ quan soạn thảo cũng cho rằng, đối với tình trạng hôn nhân thực tế, cơ quan đăng ký hộ tịch phải kiểm tra, xác minh để khẳng định người yêu cầu xác nhận tình trạng hôn nhân thuộc trường hợp hôn nhân thực tế theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình. Trường hợp này không có thông tin trong cơ sở dữ liệu để cấp văn bản xác nhận.

Theo đại biểu, ý kiến giải trình này chưa phù hợp với quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Do đó việc xác nhận tình trạng hôn nhân để áp dụng với trường hợp sống chung như vợ chồng cũng không phù hợp với quy định.

Từ đó, đại biểu đề nghị không quy định nội dung đăng ký hộ tịch về thông tin tình trạng hôn nhân tại dự thảo luật để đảm bảo tính thống nhất của pháp luật và cắt giảm thủ tục hành chính trong đăng ký hộ tịch, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong các giao dịch dân sự, giảm áp lực công việc cho cán bộ cơ sở.