Chủ tịch Quốc hội: “Cắt giảm tối đa thủ tục trong nghiên cứu khoa học”

Sáng 25/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026-2031.

Triển khai công tác từ đầu năm 2026 đến nay, Ủy ban đã tham gia thẩm tra 29 dự án luật, nghị quyết, báo cáo phục vụ kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI; góp ý hồ sơ chính sách 4 dự án luật…

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý nhiệm vụ năm 2026 và cả nhiệm kỳ khóa XVI sẽ nặng hơn, phức tạp hơn khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới với yêu cầu tăng trưởng hai con số.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường xác định rõ những công việc trọng tâm, trọng điểm, nhất là trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. 

Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Ủy ban phải có tư duy đi tắt đón đầu, không chỉ ban hành chính sách, mà còn phải giám sát xem chính sách đó được thực hiện như thế nào, có trúng, đúng và hiệu quả không.

Một nhiệm vụ quan trọng khác được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là hoàn thiện thể chế khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp luật. Trong đó, pháp luật phải quy định cơ chế bảo vệ cán bộ, nhà khoa học dám nghĩ, dám làm, dám đột phá công nghệ.

Song song với nhiệm vụ này, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cắt giảm tối đa các thủ tục xét duyệt, nghiệm thu mang tính hành chính, quan liêu trong nghiên cứu khoa học.

Đối với lĩnh vực năng lượng, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu hoàn thiện thể chế năng lượng mới, năng lượng xanh; thiết lập hành lang pháp lý để thu hút dòng vốn tư nhân đầu tư vào hạ tầng truyền tải điện, lưu trữ năng lượng và phát triển các nguồn năng lượng xanh, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, 7 dự án luật do Ủy ban chủ trì thẩm tra trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai đều là các luật quan trọng, như: Luật Điện lực, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo sửa đổi.

Do đó, Ủy ban cần chuyển mạnh từ “thẩm tra hồ sơ” sang “thẩm tra chính sách, tham mưu chiến lược”, báo cáo thẩm tra phải dựa trên phân tích chính sách, dữ liệu, đánh giá tác động và dự báo rủi ro; giảm mô tả, tăng phân tích; giảm kể việc, tăng kiến nghị chính sách với mục tiêu cuối cùng là tháo gỡ điểm nghẽn.

Về công tác giám sát, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu giám sát đối với các dự án phát triển hạ tầng chiến lược.

Để phát triển đất nước, Việt Nam phải phát triển đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, đường sắt kết nối các vùng. Nhưng phát triển theo định mức nào, tiêu chuẩn nào, công nghệ gì, thì Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phải thực hiện chức năng giám sát.

“Ủy ban không làm thay công việc của Chính phủ, nhưng phải giám sát để bảo đảm các chủ trương, chính sách được thực hiện đúng hướng, hiệu quả”, Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm.

Về chuyển đổi số trong nghiệp vụ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị quán triệt yêu cầu chuyển đổi số phải đi vào thực chất, thiết thực, tránh hình thức, phong trào. Ủy ban phải là mô hình mẫu mực của một “cơ quan Quốc hội số” hiện đại, không giấy tờ, xử lý công việc dựa trên dữ liệu.