“Chào bác/anh/chị, tôi là Nghĩa, Phó trưởng Công an xã Tân An”, lời mở đầu trong các clip tuyên truyền pháp luật trên Facebook cá nhân đã trở thành thương hiệu của Đại úy Nguyễn Kim Nghĩa.

Hơn nửa năm trở lại đây, clip tuyên truyền, phổ biến pháp luật thông qua các tình huống thực tế ở địa phương của vị Phó trưởng Công an xã Tân An, Nghệ An đã lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội. Nhiều clip của anh đạt mốc hàng triệu view, hàng nghìn lượt chia sẻ. Đại úy Nguyễn Kim Nghĩa trở thành “hiện tượng mạng” khi tài khoản cá nhân đạt hơn 150.000 lượt theo dõi trên nền tảng Facebook và gần 50.000 lượt trên nền tảng TikTok.

Thậm chí các clip bắt trend “em anh Nghĩa” đã trở thành trào lưu và lan sang cộng đồng người Việt Nam ở một số quốc gia.

“Tôi không nghĩ mình làm để được nổi tiếng. Tôi chỉ là đại diện của công an xã để thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền phổ biến pháp luật đến nhân dân. Mục tiêu của chúng tôi là giúp người dân hiểu luật, từ đó chấp hành tốt hơn các quy định của pháp luật, góp phần đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn”, Đại úy Nghĩa thông tin.

Kỷ lục về lượt xem và tương tác trên tài khoản Facebook của Đại úy Nguyễn Kim Nghĩa là một clip đạt hơn 15 triệu lượt xem, gần 250.000 lượt cảm xúc, hơn 8.000 lượt bình luận và gần 4.000 lượt chia sẻ. Clip ghi lại tình huống phát sinh trong quá trình tổ công tác Công an xã Tân An thực hiện tuần tra vũ trang bảo vệ an ninh trật tự theo kế hoạch trên địa bàn lúc 22h.

Tổ tuần tra phát hiện một nhóm thanh thiếu niên tụ tập bên đường, đầu chúi vào chiếc điện thoại “quay ngang” (chơi điện tử). Thấy công an, những cậu trai mới lớn tản ra nhưng Đại úy Nguyễn Kim Nghĩa gọi lại, hỏi tên, tuổi, học lớp mấy. Đám trẻ lần lượt trả lời, có em đang đi học, có em học xong rồi, cũng có trường hợp nghỉ học giữa chừng.

“Lớp 10, lớp 12, giờ này không ở nhà học, lại tụ tập ra đây chơi điện tử, bố mẹ các cháu có biết không?. Anh lớn rồi, không học nữa phải bày cho các em học, chứ không phải rủ nhau ra đây “quay ngang” điện thoại nhé. Thế bây giờ có muốn chú gọi bố mẹ ra đây đưa về không?”, vị Phó trưởng Công an xã nghiêm mặt hỏi.

Nhóm thanh thiếu niên vội trình bày và xin phép về để học bài. “Hứa với chú nhé. Phải lo học hành đi, không học sau này khổ lắm. Cố gắng về học bài đi. Còn em, lớn rồi, về ngủ để mai còn dậy sớm đi làm. Nào, hành quân!”, Phó trưởng Công an xã nói. Đám trẻ lục tục đứng dậy đi về nhà.

Người dùng Facebook Nguyễn Thị Nga bình luận: “Nói nhẹ mà thấm thía các cháu lại nghe hơn khi bố mẹ mắng”. Nhận định của chị Nga nhận được hơn 3.600 lượt cảm xúc, thể hiện sự đồng tình.

Trong một clip khác, Đại úy Nghĩa nhắc nhở một phụ nữ bày bán tủ hàng ăn vặt lấn chiếm hành lang an toàn giao thông. Anh cũng hỏi về nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, cung cấp các quy định an toàn vệ sinh thực phẩm cho người bán.

Phó trưởng Công an xã đề nghị người kinh doanh nhanh chóng phối hợp cơ quan chức năng tìm kiếm vị trí mới để không ảnh hưởng hay cản trở giao thông, khuyến cáo chị buôn bán hàng hóa rõ nguồn gốc, xuất xứ, đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng. Clip đạt 4,5 triệu lượt xem, thu hút gần 5.000 lượt bình luận, phần lớn ủng hộ, đồng tình với cách xử lý của Đại úy Nghĩa.

“Cử chỉ rất thân thiện và tuyên truyền phổ biến kiến thức rất ôn tồn với người dân. Ở đâu cũng như thế này thì xã hội sẽ văn minh trật tự. Tôn trọng pháp luật để cuộc sống đi vào nề nếp”, bình luận của người dùng mạng xã hội nhận 1.400 lượt cảm xúc.

Tài khoản Facebook Lê Chí đồng tình với nhận định trên và viết: “Ai cũng như đồng chí Nghĩa thì người dân rất khâm phục và chấp hành một cách tự giác, nghiêm túc”.

Sử dụng các nền tảng mạng xã hội để tuyên truyền phổ biến pháp luật được công an các địa phương sử dụng lâu nay và đạt được những kết quả bước đầu khá tích cực. Tuy nhiên, sử dụng tình huống cụ thể để “mềm hóa” quy định của pháp luật như cách làm của Đại úy Nguyễn Kim Nghĩa còn khá mới mẻ.

Theo Đại úy Nghĩa, thực tế cho thấy, với hơn 200 bộ luật cùng nghị định, thông tư, hướng dẫn, việc để người dân hiểu, nắm bắt từ đó chấp hành đúng là thử thách không nhỏ đối với lực lượng chức năng. Hàng năm, công an và chính quyền địa phương đều tổ chức tuyên truyền tập trung, tổ chức ký cam kết đối với tổ chức, cá nhân liên quan đến các lĩnh vực. Mặc dù các hộ dân đã ký cam kết nhưng quá trình công an thực hiện kiểm tra, xử lý vi phạm, họ vẫn đưa ra lý do “chưa biết quy định”, “vi phạm lần đầu” để mong được bỏ qua.

Sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, Đại úy Nghĩa tổ chức khảo sát thực tế về tình trạng lấn chiếm hành lang giao thông trên các tuyến đường, đặc biệt là những khu vực buôn bán, kinh doanh, đánh giá khả năng phát sinh điểm vi phạm hay tình huống có thể xảy ra.

Clip đầu tiên được ghi hình anh kiểm tra một cơ sở kinh doanh vật liệu xây dựng khi đăng tải nhận được tương tác lớn với hơn 1.000 lượt thích, 50.000 lượt xem. Tình huống cũng tạo sự tranh luận sôi nổi của người dân về nguy cơ mất an toàn giao thông và ô nhiễm môi trường liên quan đến hoạt động của cơ sở này.

Từ thành công bước đầu, anh nhận thấy thay vì đọc luật cho người dân thì “đơn giản hóa” các thuật ngữ đó thông qua phân tích, gắn với từng tình huống cụ thể, người dân dễ nắm bắt hơn, hiệu quả tuyên truyền vì thế cũng được phát huy tốt hơn.

“Bên cạnh mục đích tuyên truyền, phổ biến quy định của pháp luật, clip còn là một hình thức cam kết bằng mạng xã hội và dùng dư luận xã hội để uốn nắn hành vi của người vi phạm. Một mình công an nói có thể người dân chưa cảm nhận được mình sai. Khi cả một cộng đồng nói người dân sẽ nhận thức được hành vi của mình, từ đó sẽ chấp hành quy định của pháp luật tốt hơn.

Trong trường hợp người dân vẫn tiếp diễn hành vi thì clip đăng tải trên mạng xã hội trở thành căn cứ xem xét việc tái phạm và sẽ bị chúng tôi xử lý nghiêm, đảm bảo tính răn đe của pháp luật”, Đại úy Nghĩa thông tin.

Bà Trương Thị Diệu Mỹ (xóm Tân Mỹ, xã Tân An) có cửa hàng kinh doanh 2 mặt tiền tại ngã tư trục chính đường giao thông của xã. Mặc dù hàng hóa nhiều nhưng được bà bày gọn gàng, sát vào tường, không cản trở, gây khó khăn cho người tham gia giao thông.

“Nói thật trước đây nhà tôi bày hàng lấn ra đường, ai cũng vậy nên mình làm vậy thôi. Công an xã nhắc nhở, tuyên truyền, rồi xem video trên Facebook chú Nghĩa, tôi thấy mình làm thế là chưa đúng. Bày hàng vào phía trong cũng ít người biết hơn nhưng mình phải chấp hành quy định”, bà Mỹ bộc bạch.

Xã Tân An được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 xã Tân An, Hương Sơn và Nghĩa Phúc, thuộc huyện Tân Kỳ cũ. Xã có địa hình rộng, dân số đông, đồng bào dân tộc Kinh, Thái, Thổ chung sống, nhận thức pháp luật của người dân chưa đồng đều. Đây là thách thức không nhỏ đối với công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội.

Xác định đảm bảo an ninh trật tự, làm tốt công tác phòng ngừa tội phạm, sớm phát hiện và ngăn chặn phát sinh điểm nóng, góp phần ổn định chính trị, tạo động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương, chính quyền xã Tân An chỉ đạo Công an xã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

“Lực lượng công an xã thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm với quyết tâm cao, nhiều cách làm hay, sáng tạo, trong đó không thể không nhắc tới các clip tuyên truyền của Đại úy Nguyễn Kim Nghĩa, Phó trưởng Công an xã.

Sự việc, tình huống cụ thể được ghi lại một cách chân thực, nội dung tuyên truyền dễ hiểu. Mô hình đã mang lại hiệu quả thiết thực, tạo chuyển biến rõ nét trong ý thức chấp hành pháp luật của người dân trong xã, được lãnh đạo địa phương và nhân dân đồng tình, ủng hộ”, ông Nguyễn Việt Đức, Chủ tịch UBND xã Tân An, đánh giá.

Vừa thực hiện nhiệm vụ chuyên môn theo phân công của Trưởng Công an xã, vừa đảm bảo nội dung tuyên truyền trên không gian mạng buộc Đại úy Nghĩa phải nỗ lực nhiều hơn, áp lực vì thế cũng cao hơn.

Anh cho rằng, dùng dư luận giám sát người dân, chính bản thân mình cũng chịu sự giám sát của cộng đồng mạng xã hội.

“Đăng tải clip lên mạng xã hội, chính tôi cũng đang “đưa thân mình cho người ta nói”. Nếu sợ đánh giá, sợ dư luận tôi đã không làm. Tôi nghĩ dư luận cũng là thước đo để đánh giá năng lực, đạo đức công vụ của mình. Bởi vậy, tự bản thân tôi cũng phải chuẩn chỉ từ tác phong, lời nói, cử chỉ cũng như chuẩn bị kỹ càng về kiến thức pháp luật”, Đại úy Nghĩa chia sẻ.

Việc lựa chọn vụ việc nào để đưa lên mạng xã hội cũng được anh cân nhắc. Phần lớn clip được đăng tải đều là những tình huống bám sát thực tiễn tình hình an ninh trật tự, các vi phạm được lặp đi lặp lại trong đời sống.

Theo Đại úy Nghĩa, việc tuyên truyền phải phù hợp với địa bàn, phù hợp với nhận thức của người dân, sinh động, dễ hiểu, gần gũi, trực quan. Thực tiễn cho thấy hình thức tuyên truyền trực quan thông quan các tình huống cụ thể trên địa bàn đã có đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, khi trình độ nhận thức pháp luật của người dân cao dần lên, hình thức này sẽ không còn phù hợp, cần phải điều chỉnh hoặc lựa chọn phương thức khác.

Không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của ngành, của lãnh đạo đơn vị giao, vừa thực hiện tuyên truyền phổ biến pháp luật trên không gian mạng, Đại úy Nghĩa trở thành một “nhà tư vấn pháp luật online bất đắc dĩ”. Mỗi ngày, anh nhận được rất nhiều tin nhắn của người dân trong xã, trong tỉnh, tỉnh bạn, thậm chí là cả người Việt Nam ở nước ngoài liên quan đến những vướng mắc ở nhiều lĩnh vực khác nhau.

Với anh, đây là một bước chuyển quan trọng trong thực hiện phong trào thi đua 3 nhất (kỷ luật nhất, trung thành nhất, gần dân nhất) của Bộ Công an. Sự gần dân nhất của anh không chỉ thể hiện trên địa bàn công tác mà đã mở rộng trên phạm vi rộng lớn hơn, nhiều tỉnh, thành hơn thông qua nền tảng số.

“Tôi nhiều việc hơn nhưng vui vì được người dân tin tưởng và đã giúp được người dân bằng việc làm thiết thực nhất. Tranh thủ buổi tối tôi dành thời gian nghiên cứu, cập nhật thêm tài liệu, quy định, văn bản pháp luật để đưa ra câu trả lời, hướng dẫn đúng, cụ thể, giúp người dân tiết kiệm công sức, thời gian hoặc đến đúng địa điểm giải quyết vấn đề của mình”, Đại úy Nguyễn Kim Nghĩa chia sẻ.

Vợ và 2 con nhỏ của Đại úy Nghĩa đang sống tại phường Thành Vinh, cách nơi anh công tác gần 100km, trong khi đó bố mẹ sống ở quê, xã Thuần Trung (Nghệ An). Công việc nhiều lên, đồng nghĩa thời gian dành cho gia đình ít đi. Gần như cả tuần anh ở đơn vị, cuối tuần nếu không có lịch trực mới có thể về thăm vợ con, bố mẹ.

Đại úy Nghĩa chia sẻ trước mắt việc tuyên truyền bằng clip trên trang Facebook cá nhân vẫn tiếp tục triển khai, tuy nhiên sẽ được chọn lọc và cân nhắc kỹ hơn đối với mỗi tình huống vi phạm. Anh tiếp nhận tất cả lời khen, chê của mọi người để tự điều chỉnh tốt hơn mỗi ngày.

“Tôi may mắn luôn nhận được sự chỉ đạo sát sao, khích lệ của chỉ huy đơn vị cũng như sự ủng hộ từ chính quyền địa phương và sự cảm thông, động viên của “hậu phương”. Đặc biệt, chính sự tin tưởng, ủng hộ từ nhân dân là động lực để tôi tiếp tục thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ của mình”, vị Phó trưởng Công an xã tâm sự.

Nội dung: Hoàng Lam

Thiết kế: Tuấn Huy