Thời sự Thứ bảy, 19/09/2026 - 14:49

Bên trong di tích thành lập Tỉnh ủy Chợ Lớn đầu tiên ở Tây Ninh

(Dân trí) - Nhà Long Hiệp ở xã Mỹ Yên (Tây Ninh) là nơi ghi dấu sự kiện thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn. Ngôi nhà mang kiến trúc truyền thống, được phục nguyên và xếp hạng Di tích quốc gia năm 2025.

Nhà Long Hiệp nằm sâu trong khu dân cư ở xã Mỹ Yên, tỉnh Tây Ninh, được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống 3 gian, 2 chái. Căn nhà ghi dấu sự ra đời của Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn vào tháng 11/1930.

Trước đây, ngôi nhà do ông Nguyễn Văn Triều (Cai tổng Chèo) xây dựng vào giữa thế kỷ XIX. Sau khi ông Triều qua đời, ông Nguyễn Tấn Tảo (Xã Tảo) thừa kế ngôi nhà. Nhà Long Hiệp là kiểu nhà tiêu biểu cho kiến trúc nhà dân dụng của tầng lớp khá giả ở nông thôn tỉnh Chợ Lớn lúc bấy giờ.

Tháng 11/1930, căn nhà của ông Tảo được Xứ ủy Nam Kỳ chọn làm địa điểm tổ chức hội nghị thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn. Ông Ung Văn Khiêm thay mặt Xứ ủy chủ trì hội nghị. Tại đây, 5 người được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Chợ Lớn, ông Lê Quang Sung làm Bí thư.

Năm 2021, địa phương đầu tư kinh phí phục nguyên Nhà Long Hiệp theo kết cấu, kiến trúc và diện tích của ngôi nhà xưa. Nội thất, các chi tiết trang trí được phục dựng tương đồng với nguyên bản. Công trình hoàn thành năm 2022.

Bộ liễn và các khung gỗ trong nhà được chạm khắc tinh xảo với nhiều hoa văn cầu kỳ. Ngôi nhà vừa được trùng tu nên kết cấu còn mới, vững chắc.

Chiếc đèn dầu treo tường là một trong những vật dụng cổ được lưu giữ nguyên bản trong Nhà Long Hiệp. Sau khi trùng tu, những đồ vật này góp phần giữ lại nét sinh hoạt xưa của ngôi nhà.

Căn nhà được lát bằng gạch tàu lục giác nung từ đất sét theo phương pháp truyền thống. Loại vật liệu này từng được sử dụng phổ biến để lát nền các công trình kiến trúc truyền thống, nhà điền chủ, dinh thự từ hàng chục đến hàng trăm năm trước.

Mái Nhà Long Hiệp được lợp bằng ngói âm dương, loại ngói truyền thống làm từ đất sét nung, gồm viên âm và viên dương xếp đan xen. Kiểu ngói này tạo nên nét đặc trưng cho kiến trúc nhà truyền thống, từng được sử dụng phổ biến trong các công trình xưa.

Ngày 15/5/2025, địa điểm thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn (tháng 11/1930) - Nhà Long Hiệp, nay thuộc xã Mỹ Yên, tỉnh Tây Ninh, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích quốc gia.

Việc thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn được xem là một trong những sự kiện quan trọng, góp phần thống nhất tổ chức Đảng từ tỉnh đến cơ sở, thúc đẩy phong trào cách mạng ở tỉnh Chợ Lớn và Nam Kỳ phát triển, tiến tới thắng lợi trong công cuộc giải phóng dân tộc.

Tấm bia ghi lại lịch sử hình thành ngôi nhà và quá trình thành lập Tỉnh ủy đầu tiên tỉnh Chợ Lớn được đặt trước sân khu di tích. Nhà Long Hiệp trở thành một trong những công trình lịch sử - văn hóa trọng điểm của tỉnh, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng và phục vụ nhu cầu tham quan, du lịch.