Dấu ấn Tito Vilanova trong lối chơi Barcelona

Nhiệm vụ của tân HLV Tito Vilanova hoàn toàn khác biệt so với hầu hết những tân HLV tại các đội bóng khác. Không thể buộc chiến lược gia trẻ tuổi này làm nên một cuộc cách mạng nhân sự triệt để tại Nou Camp dẫu cho Barcelona trải qua mùa 2011/12 không mấy thành công kèm theo sự ra đi của Pep Guardiola. Dàn cầu thủ mà Vilanova có trong tay thực sự rất xuất sắc đến độ khó có thể tìm kiếm những phương án thay thế, lối chơi tiki-taka vẫn là thách thức cho mọi đội bóng.

Chính vì vậy, Tito Vilanova cần “kế thừa và phát triển” những gì Barca đang có sau 4 năm đầy ắp vinh quang dưới triều đại Pep Guardiola. Tính kế thừa giữa Tito team và Pep Team là điều dễ dàng nhận thấy trong những trận đấu mở màn mùa giải của Barcelona. Bằng chứng là Barca thi đấu vẫn dựa trên nền tảng lối chơi tiki-taka trứ danh với khả năng kiểm soát bóng, gây áp lực liên tục lên cầu thủ đối phương trong cả tấn công lẫn phòng ngự, thi đấu cởi mở và thay đổi đội hình từ tấn công sang phong ngự hoặc ngược lại một cách nhanh chóng.

Bên cạnh đó, những thất bại tại La Liga và Champions League mùa giải năm ngoái đã giúp Tito Vilanova rút ra được một bài học rằng các đối thủ (đặc biệt là Real Madrid hoặc Chelsea) ngày càng nắm rõ được cơ chế vận hành của tiki-taka. Họ sẵn sàng chơi với một đội hình cực rất với tầng tầng lớp lớp những tuyến phòng ngự, áp sát và sẵn sàng phạm lỗi rất nhanh để hạn chế khả năng khai thác tấn công của Barcelona. Câu châm ngôn “thích nghi hoặc là chết” đang rất đúng cho trường hợp của Barcelona và tiki-taka vào thời điểm hiện tại.

Còn với Tito, còn quá sớm để khẳng định tân HLV của Barca thành công hay thất bại nhưng chắc chắn một điều ông đang dần làm mới lối chơi của Barcelona, dần đặt những dấu ấn riêng của mình từ gia tài đồ sộ mà Pep Guardiola để lại. Dưới đây chính là những bằng chứng cho dấu ấn mà Tito Vilanova đang nỗ lực tạo ra trong lối chơi của Barcelona:

Tích cực dứt điểm từ xa: Dĩ nhiên những pha dứt điểm đó được thực hiện không phải là vì Barcelona tỏ ra mất kiên nhẫn vì bất lực trong việc xuyên phá hàng thủ dày đặc của đối phương. Không chỉ có Xavi, Pedro và Pique đã không ít lần tung ra những cú nã đại bác tầm xa khi có khoảng trống thay vì phối hợp cùng đồng đội, điều luôn luôn xảy ra dưới thời Pep Guardiola. Những cú sút xa đó đem tới một kết quả khá tích cực, luôn khiến thủ môn đối phương vất vả cản phá và chứng minh rằng không chỉ có những đường chuyền mới đi đến mành lưới đối phương.

Những đường chuyền vượt tuyến từ hàng thủ: Bất cứ khi nào có thể, Barcelona luôn cố gắng thực hiện những pha bật nhả, đi bóng hoặc chọc khe để xuyên thủng hàng thủ đối phương. Nhưng đối thủ của họ thừa biết điều đó nên luôn cử người kèm sát những cầu thủ sáng tạo của Barca như hình với bóng, gây ra không ít khó khăn trong các pha tấn công.

Chính vì vậy, hai trung vệ Mascherano và Pique, những cầu thủ có khả năng chuyền xa cực tốt được khuyến khích thực hiện những đường chuyền dài vượt tuyến, bàn thắng cân bằng tỉ số 1-1 trong trận đấu với Real Madrid là ví dụ điển hình. Sự luân phiên giữa hai phương án tấn công là bật nhả như thường lệ và những đường chuyền vượt tuyến chắc chắn sẽ khiến hàng thủ đối phương gặp nhiều khó khăn hơn trong việc chống đỡ.

Các trung vệ thường xuyên dâng cao tấn công: Trận đấu với Real Madrid thì bất cứ ai cũng nhận ra sự khác biệt lớn trong lối chơi giữa Tito Team và Pep Team là việc Pique thường xuyên dâng cao tấn công không chỉ ở những tình huống cố định. Puyol và Mascherano cũng không ít lần chứng minh dâng cao tấn công như vậy. Dĩ nhiên trong những tình huống đó, tất cả đều biết rằng Busquets sẽ lùi sâu hơn để đảm bảo khả năng phòng ngự.

Tăng cường hỗ trợ càn quét cho Busquets: Sergio Busquets không bao giờ thi đấu cố định ở một vị trí, anh luôn hoạt động ở một phạm vi rất rộng, anh cũng thường xuyên dâng cao tham gia tấn công khi cần thiết, đặc biệt là trong trận đấu với Real Madrid. Với tầm phạm vi hoạt động như vậy, Busquets cần phải nhận được sự hỗ trợ đắc lực từ các đồng đội, đặc biệt là Pique và Xavi, những cầu thủ thi đấu ở vị trí gần với tiền vệ trụ này nhất. Sự hiện diện của Song, mẫu cầu thủ hoạt động rất rộng cũng là minh chứng cho việc Tito Vilanova muốn sử dụng đội hình có khả năng hoán đổi vị trí liên tục.

Dani Alves và Jordi Alba không phải lúc nào cũng ra sân ngay từ đầu: Barcelona đang sở hữu hai hậu vệ biên có khả năng tấn công cực kỳ tốt là Dani Alves và Jordi Alba, tuy nhiên không phải lúc nào cả hai cũng được sử dụng cùng nhau. Trong trận đấu với Real Madrid, Tito đã sử dụng Adriano, cầu thủ có khả năng tranh chấp tốt hơn và cho Alba nghỉ ngơi. Dani Alves cũng được xoay tua sử dụng. Đội bóng cần đảm bảo sự cân bằng trong lối chơi do đó việc sử dụng cả Alves lẫn Alba, những cầu thủ sẵn sàng có mặt bên phần sân đối phương bất cứ lúc nào có thể đem tới sự rủi ro cao.

Messi không phải là người xuyên phá duy nhất: Messi lĩnh trách nhiệm là cầu thủ thường xuyên kết nối các pha bật nhả để xuyên phá hàng thủ đối phương, nhưng điều đó cũng khiến lối chơi của Barcelona dễ bị bắt bài. Chính vì vậy, từ tuyến hai, Xavi và Dani Alves không ít lần trở thành người kết nối các pha bật nhả trung lộ rồi xộc thẳng vào cấm địa để tung ra cú dứt điểm.

Thay đổi cách phối hợp đá phạt góc: Trong một vài mùa giải trở lại đây, mỗi khi được hưởng những quả đá phạt góc thì gần như chắc chắn Barcelona không treo bóng thẳng vào trong vòng cấm địa mà tận dụng khả năng phối hợp để áp sát khung thành đối phương. Tuy nhiên, dưới thời Tito, Barca đang nỗ lực tận dụng triệt để khả năng không chiến của Pique hay Puyol.

Ngọc Trung