Vịnh Ba Tư "dậy sóng" khi Mỹ - Iran leo thang căng thẳng

Dân trí Iran đã quyết định không theo đuổi chính sách “kiên nhẫn chiến lược” như nước này đã từng thực hiện trước đây sau hàng loạt động thái cứng rắn của Mỹ tại vịnh Ba Tư.
>>6 “cánh tay nối dài” giúp Iran phá vòng vây của Mỹ khi xung đột
>>Nguy cơ sa lầy của quân đội Mỹ nếu “động binh” với Iran
>>Tổng thống Trump: “Nếu chống lại Mỹ, Iran sẽ bị đáp trả mạnh bằng vũ lực”

Vịnh Ba Tư dậy sóng khi Mỹ - Iran leo thang căng thẳng - 1

Các máy bay được Mỹ triển khai tới biển Ả rập gần Iran hôm 18/5. (Ảnh: Reuters)

Tại vịnh Ba Tư, sự hiện diện của tàu sân bay Hải quân Mỹ USS Abraham Lincoln ở ngoài khơi bờ biển Iran đã phát đi một tín hiệu cứng rắn. Tại Levant, chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng bắt đầu xem xét phiên bản của Washington về một kế hoạch hòa bình đang được chờ đợi dành cho Israel và Palestine.

Theo CNN, trong cùng một thời điểm, Mỹ dường như vừa “khua chiêng múa trống” kích động chiến tranh vừa chìa “cành ô liu” kêu gọi hòa bình ở hai khu vực cách nhau vài trăm dặm.

Tuy vậy, những sự kiện tại vùng Levant và vịnh Ba Tư có thể là hai mặt của một đồng xu. Cả hai đều nhắm tới mục tiêu buộc các bên được trang bị vũ trang mạnh mẽ trong khu vực chấp thuận các yêu cầu cứng rắn của Mỹ và các đồng minh. Cả hai cũng đều tiềm ẩn nguy cơ đẩy những căng thẳng kéo dài suốt nhiều thập niên trong khu vực sang một chương mới bạo lực hơn.

Theo nhận định của các chuyên gia kỳ cựu, những sự kiện xảy ra gần đây tại vịnh Ba Tư đã đẩy khu vực này lún sâu vào nguy hiểm. Sự leo thang căng thẳng giữa Iran và Mỹ, cũng như các đồng minh của Washington, có thể dễ dàng vượt tầm kiểm soát. Tuy vậy, Tổng thống Trump vẫn đẩy mạnh nỗ lực đưa Iran vào bàn đàm phán.

Khi Tổng thống Trump lần đầu tiên tuyên bố rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử với Iran vào năm 2018, ông đã chỉ trích đây là một “thỏa thuận tồi” và bóp nghẹt nền kinh tế của Iran bằng hàng loạt lệnh trừng phạt. Chính quyền Iran đã phản ứng theo cách mà các chuyên gia gọi là “sự kiên nhẫn chiến lược”.

Các nhà ngoại giao Iran đã cố gắng lôi kéo sự ủng hộ của châu Âu để giữ cho thỏa thuận hạt nhân không bị tan vỡ. Trong khi đó, Iran cũng bằng mọi cách tuân thủ thỏa thuận. Tuy vậy vào ngày 8/5, đúng một năm sau khi ông Trump rút khỏi thỏa thuận, mọi chuyện đã thay đổi.

Vào tháng 4 năm nay, ông Trump tăng cường gây sức ép lên Iran khi xóa bỏ quyền miễn trừ nhập khẩu dầu từ Iran. Đây vốn được xem là “phao cứu sinh” cho một đất nước đang vật lộn với các lệnh trừng phạt như Iran. Ngoài ra, ông Trump cũng thông báo kế hoạch triển khai tàu sân bay USS Abraham Lincoln tới khu vực. Tàu sân bay này bắt đầu khởi hành tới vịnh Ba Tư vào ngày 5/5.

Vịnh Ba Tư “dậy sóng”

Vịnh Ba Tư dậy sóng khi Mỹ - Iran leo thang căng thẳng - 2

Dàn máy bay trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln tại biển Ả rập (Ảnh: Reuters)

Thay vì chấp nhận các động thái của Mỹ, Iran lần này đã phản kháng. Tehran thông báo dừng một phần cam kết trong thỏa thuận hạt nhân, đồng thời tuyên bố sẽ tăng cường làm giàu uranium - một bước đi quan trọng để chế tạo vũ khí hạt nhân. Một loạt những “điểm nóng” trong khu vực cũng bắt đầu tăng nhiệt.

“Mục đích chính của chiến dịch gây sức ép tối đa là cưỡng ép về kinh tế. Bằng việc áp đặt gần 1.000 tiêu chí trừng phạt, gắn mác “tổ chức khủng bố nước ngoài” đối với Lực lượng Vệ binh Cách mạng (quân đội Iran) và cắt nguồn xuất khẩu dầu mỏ của Iran… Mỹ hy vọng rằng Iran có thể quay trở lại bàn đàm phán”, Naysan Rafati, nhà phân tích Iran tại tổ chức Crisis Group, nhận định.

“Tuy nhiên những gì chúng ta thấy là phản ứng của Iran trên mặt trận hạt nhân và nguy cơ rủi ro luôn hiện hữu nếu Iran phản ứng. Dường như Iran muốn nói rằng “các ông có thể gây sức ép mạnh mẽ với chúng tôi về kinh tế, nhưng chúng tôi cũng có những quân bài để chơi””, nhà phân tích Ratafi cho biết.

Hiện chưa rõ Iran đã kích hoạt mạng lưới các nhóm vũ trang do nước này hậu thuẫn trong khu vực để thay mặt Tehran hành động hay chưa. Tuy nhiên, Các Tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất gần đây đã thông báo về một vụ tấn công nhằm vào 4 tàu chở dầu của nước này ở ngoài khơi thành phố cảng chiến lược Fujairah. Iran đã lên tiếng phủ nhận không liên quan tới vụ việc này.

Tại Yemen, các tay súng nổi dậy do Iran hậu thuẫn đã tiến hành một cuộc tấn công đầu tiên vào đường ống dẫn dầu của Ả rập Xê út. Trong khi đó, một tên lửa đã được phóng tới Vùng Xanh ở thủ đô Baghdad, Iraq - nơi Mỹ đặt đại sứ quán.

“Chúng tôi chắc chắn có một chuỗi leo thang. Rõ ràng, sự kiên nhẫn chiến lược của Iran đã nhường chỗ cho sự mất kiên nhẫn chiến lược”, nhà phân tích Rafati nói thêm.

Hiện chưa rõ viễn cảnh kết thúc cho tình hình căng thẳng hiện nay. Iran đã khước từ đề xuất đàm phán của Tổng thống Trump. Nền kinh tế đang bị bóp nghẹt bởi các lệnh trừng phạt, trong khi bất đồng chính trị ngày càng gia tăng, buộc Tehran phải hành động.

Chính phủ Iran cảnh báo rằng Mỹ không nên thử thách họ và Tehran không muốn chiến tranh. Về phần mình, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố Washington cũng không muốn chiến tranh, nhưng Tổng thống Trump vẫn cảnh báo “cái kết chính thức cho Iran” trong trường hợp xảy ra xung đột.

“Ngay cả khi mục đích của Mỹ không nhằm kích động một cuộc xung đột vũ trang, nhưng căng thẳng càng leo thang thì càng có nhiều cơ hội mắc sai lầm, và nếu có chuyện gì đó xảy ra, mọi thứ có thể vượt ngoài tầm kiểm soát rất nhanh”, cựu Bộ trưởng Hải quân và đại sứ Mỹ tại Ả rập Xê út Ray Mabus nhận định.

“Tôi nghĩ chúng ta đang ở gần hơn rất nhiều (với kịch bản chiến tranh), hơn hẳn so với thời điểm chúng ta đàm phán hiệp ước hạt nhân khi mọi thứ còn đang hoạt động hiệu quả. Bây giờ chúng ta có một vị tổng thống đã rút ra khỏi thỏa thuận và tuyên bố “Tôi có thể đưa ra một thỏa thuận tốt hơn”. Nhưng ông ấy chưa làm được điều đó. Thực tế, ông ấy càng làm cho mọi chuyện tồi tệ hơn”, cựu đại sứ Mabus nói.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Tổng thống Trump dự quốc yến cùng Nhật hoàng Naruhito
Tổng thống Trump dự quốc yến cùng Nhật hoàng Naruhito

(Dân trí) - Nhật hoàng Naruhito và Hoàng hậu Masako đã chủ trì quốc yến chiêu đãi Tổng thống Donald Trump và phu nhân Melania tại Cung điện Hoàng gia.

Thứ hai, 27/05/2019 - 10:43

Ông Trump: Triều Tiên có tiềm năng lớn, ông Kim Jong-un nên nắm bắt cơ hội
Ông Trump: Triều Tiên có tiềm năng lớn, ông Kim Jong-un nên nắm bắt cơ hội

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump hối thúc nhà lãnh đạo Kim Jong-un nắm bắt cơ hội để đưa Triều Tiên phát triển thông qua việc phi hạt nhân hóa.

Thứ hai, 27/05/2019 - 09:25

Nga bác phán quyết của tòa quốc tế về việc thả thủy thủ Ukraine
Nga bác phán quyết của tòa quốc tế về việc thả thủy thủ Ukraine

(Dân trí) - Điện Kremlin đã phản bác phán quyết của tòa án quốc tế về việc trả tự do cho 24 thủy thủ Ukraine bị Nga bắt giữ trong vụ đụng độ tại eo biển Kerch năm ngoái.

Thứ hai, 27/05/2019 - 08:17

Sức mạnh đáng gờm của lực lượng tàu ngầm Iran
Sức mạnh đáng gờm của lực lượng tàu ngầm Iran

Iran là một trong những nước có lực lượng tàu ngầm hùng hậu về số lượng và đáng gờm về sức mạnh.

Thứ hai, 27/05/2019 - 07:18

Trung Quốc nổi giận đùng đùng vì Mỹ - Đài Loan họp an ninh
Trung Quốc nổi giận đùng đùng vì Mỹ - Đài Loan họp an ninh

Trung Quốc hôm 27-5 phản ứng kịch liệt về cuộc họp hiếm hoi giữa các quan chức an ninh Mỹ và Đài Loan.

Thứ hai, 27/05/2019 - 07:13

Ông Kim Jong-un vắng bóng bí ẩn sau các vụ phóng tên lửa
Ông Kim Jong-un vắng bóng bí ẩn sau các vụ phóng tên lửa

(Dân trí) - Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã vắng bóng bí ẩn trên truyền thông suốt hơn 2 tuần qua sau khi giám sát một loạt các vụ thử tên lửa hồi tháng này.

Thứ hai, 27/05/2019 - 07:09

Tổng thống Trump nói lý do Mỹ chưa sẵn sàng ký thỏa thuận thương mại với Trung Quốc
Tổng thống Trump nói lý do Mỹ chưa sẵn sàng ký thỏa thuận thương mại với Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Trung Quốc đã tìm cách thương lượng lại một thỏa thuận mà hai bên nhất trí trước đó, vì vậy Washington chưa thể ký kết thỏa thuận này.

Thứ hai, 27/05/2019 - 06:05

Ông Trump nói Mỹ không thay đổi chế độ hay gây tổn hại cho Iran
Ông Trump nói Mỹ không thay đổi chế độ hay gây tổn hại cho Iran

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ không tìm cách thay đổi chế độ tại Iran, thay vào đó mục tiêu mà Washington hướng tới là vũ khí hạt nhân của Tehran.

Thứ hai, 27/05/2019 - 04:54

Người Trung Quốc “lo sốt vó” về tác động của chiến tranh thương mại với Mỹ
Người Trung Quốc “lo sốt vó” về tác động của chiến tranh thương mại với Mỹ

(Dân trí) - Giữa lúc chiến tranh thương mại với Mỹ đang tiếp diễn, giới thượng lưu ở Trung Quốc được dự đoán có thể sẽ tìm cách bảo đảm khối tài sản bằng cách quy đổi ra vàng và ngoại tệ, hoặc chuyển tài sản ra nước ngoài.

Thứ hai, 27/05/2019 - 03:56

Tổng thống Trump: Ông Kim Jong-un thông minh, biết nên từ bỏ vũ khí hạt nhân
Tổng thống Trump: Ông Kim Jong-un thông minh, biết nên từ bỏ vũ khí hạt nhân

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump nhận định nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un là người “rất thông minh” và hiểu rằng nên từ bỏ vũ khí hạt nhân để phát triển đất nước.

Thứ hai, 27/05/2019 - 03:06

Tân Nhật hoàng đón tiếp Tổng thống Trump trong cuộc gặp lịch sử
Tân Nhật hoàng đón tiếp Tổng thống Trump trong cuộc gặp lịch sử

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trở thành lãnh đạo nước ngoài đầu tiên gặp Nhật hoàng Naruhito kể từ khi Nhật hoàng đăng quang hồi đầu tháng này.

Thứ hai, 27/05/2019 - 11:58

Giới chức an ninh Mỹ, Đài Loan tổ chức cuộc gặp hiếm hoi sau 40 năm
Giới chức an ninh Mỹ, Đài Loan tổ chức cuộc gặp hiếm hoi sau 40 năm

(Dân trí) - Các quan chức an ninh cấp cao giữa Mỹ và Đài Loan đã gặp nhau để tăng cường hợp tác, cuộc gặp đầu tiên như vậy trong 4 thập niên qua, giữa lúc căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc.

Thứ hai, 27/05/2019 - 11:39

ĐÁNG QUAN TÂM
Tiết lộ thói quen của Tổng thống Trump trên chuyên cơ Không Lực Một
Tiết lộ thói quen của Tổng thống Trump trên chuyên cơ Không Lực Một

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là không bao giờ ngủ khi di chuyển trên chuyên cơ Không Lực Một. Ông thường họp và bàn luận với các trợ lý cũng như gọi điện trò chuyện với bạn bè cho tới khi máy bay hạ cánh.

Thứ hai, 27/05/2019 - 10:44

Tình báo Mỹ "phát hoảng" vì lệnh giải mật của ông Trump
Tình báo Mỹ "phát hoảng" vì lệnh giải mật của ông Trump

Một cựu luật sư cao cấp cho biết lệnh giải mật đe dọa sẽ tiết lộ các nguồn tin tình báo Mỹ và có thể “bóp méo” vai trò của các cơ quan tình báo và an ninh trong cuộc điều tra Nga.

Thứ hai, 27/05/2019 - 10:38

Iran mời láng giềng vùng Vịnh ký hiệp ước không tấn công lẫn nhau
Iran mời láng giềng vùng Vịnh ký hiệp ước không tấn công lẫn nhau

(Dân trí) - Iran đã đề xuất các nước láng giềng thuộc vùng Vịnh về việc ký một hiệp ước về việc không tấn công lẫn nhau. Tehran cũng khẳng định họ sẵn sàng đàm phán với mọi nước trong vùng Vịnh nhưng khước từ thương lượng trực tiếp hay gián tiếp với Mỹ.

Thứ hai, 27/05/2019 - 10:08

Nhà sáng lập Huawei phản đối Trung Quốc trả đũa Apple
Nhà sáng lập Huawei phản đối Trung Quốc trả đũa Apple

(Dân trí) - Nhà sáng lập Huawei cho biết ông sẽ là người đầu tiên phản đối nếu Trung Quốc trả đũa Apple - hãng công nghệ khổng lồ của Mỹ, bất chấp việc Washington từng “mạnh tay” với Huawei.

Thứ hai, 27/05/2019 - 08:39

Video F-16 Mỹ “cải trang” thành Su-57 Nga lần đầu cất cánh
Video F-16 Mỹ “cải trang” thành Su-57 Nga lần đầu cất cánh

(Dân trí) - Quân đội Mỹ đã đăng tải video ghi lại chuyến bay lần đầu tiên của máy bay chiến đấu F-16 trong diện mạo như máy bay Su-57 do Moscow chế tạo.

Thứ hai, 27/05/2019 - 08:16

Quan chức Nhà Trắng gây tranh cãi khi nói về điểm chung giữa ông Trump và ông Kim
Quan chức Nhà Trắng gây tranh cãi khi nói về điểm chung giữa ông Trump và ông Kim

(Dân trí) - Thư ký báo chí Nhà Trắng Sarah Huckabee Sanders đã gây tranh cãi trên mạng xã hội Twitter khi tuyên bố rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un có chung quan điểm về cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden là một người có chỉ số IQ thấp.

Thứ hai, 27/05/2019 - 08:04

Trung Quốc lo thiệt hại lớn vì chiến tranh thương mại, buộc phải tính lại chi tiêu cho Hải quân
Trung Quốc lo thiệt hại lớn vì chiến tranh thương mại, buộc phải tính lại chi tiêu cho Hải quân

(Dân trí) - Hải quân Trung Quốc buộc phải xem xét lại các kế hoạch đóng tàu trong bối cảnh đối mặt với các thách thức kinh tế, chiến lược và kỹ thuật ở cả trong và ngoài nước. Và các nhà quan sát cho rằng, dù hiện đại hóa nhanh chóng nhưng quân đội Trung Quốc vẫn chưa thể sánh kịp Mỹ.

Thứ hai, 27/05/2019 - 07:50

Thủ lĩnh đối lập Venezuela bác tin đàm phán, đòi Tổng thống Maduro từ chức
Thủ lĩnh đối lập Venezuela bác tin đàm phán, đòi Tổng thống Maduro từ chức

(Dân trí) - Thủ lĩnh đối lập Venezuela cho biết cuộc gặp với phái đoàn chính quyền Tổng thống Nicolas Maduro thực chất diễn ra theo sự dàn xếp của Na Uy và không phải là các cuộc đối thoại trực tiếp.

Thứ hai, 27/05/2019 - 07:09

Nga thử nghiệm hơn 100 loại vũ khí mới ở Syria
Nga thử nghiệm hơn 100 loại vũ khí mới ở Syria

Bộ Quốc phòng Nga đang tiếp tục thử nghiệm các loại vũ khí hiện đại ở Syria và các tỉnh Hama, Idlib là những nơi thử nghiệm vũ khí mới nhất của Nga - theo báo Ad-Diyar (Lebanon).

Chủ nhật, 26/05/2019 - 10:01

NATO đòi Nga thả tàu và thủy thủ Ukraine ngay lập tức
NATO đòi Nga thả tàu và thủy thủ Ukraine ngay lập tức

(Dân trí) - NATO yêu cầu Nga thả các tàu và trả tự do cho các thủy thủ Ukraine bị Moscow bắt giữ trong vụ đụng độ tại eo biển Kerch năm ngoái.

Chủ nhật, 26/05/2019 - 08:47

3 rào cản khiến Mỹ, Iran không thể đối thoại
3 rào cản khiến Mỹ, Iran không thể đối thoại

Theo hãng tin Sputnik, đại diện thường trực của Iran tại Liên Hiệp Quốc cho biết nước ông nhìn thấy thiện ý của Mỹ trong việc tham gia đối thoại, nhưng cho biết có ba trở ngại lớn ngăn chặn con đường dẫn đến một giải pháp ngoại giao của cuộc khủng hoảng hiện nay.

Chủ nhật, 26/05/2019 - 08:32

Cháu nội ông Lý Quang Diệu kết hôn với bạn trai đồng giới
Cháu nội ông Lý Quang Diệu kết hôn với bạn trai đồng giới

(Dân trí) - Lý Hoàn Vũ, cháu nội cố Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu, đã kết hôn với bạn trai đồng giới tại Nam Phi sau nhiều năm yêu nhau.

Chủ nhật, 26/05/2019 - 06:52