“Trung Quốc vi phạm luật quốc tế khi xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam”

Dân trí Phó Giáo sư, Tiến sĩ Kentaro Nishimoto tại Đại học Tohoku (Nhật Bản) cho rằng việc tàu Hải Dương 8 của Trung Quốc tiến hành các hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam là sự vi phạm rõ ràng các quy định của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
>>Giáo sư Mỹ vạch trần tham vọng của Trung Quốc tại Biển Đông
>>Học giả quốc tế khẳng định Trung Quốc vi phạm chủ quyền của Việt Nam trên Biển Đông
>>Mỹ lên án hành động khiêu khích của Trung Quốc tại Biển Đông

“Trung Quốc vi phạm luật quốc tế khi xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam” - 1

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Kentaro Nishimoto (Ảnh: Thành Đạt)

Ông Kentaro Nishimoto, Phó Giáo sư, Tiến sĩ ngành luật quốc tế thuộc Đại học Tohoku, đã có cuộc trao đổi với phóng viên Dân Trí liên quan tới vụ việc Trung Quốc xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam.

Trung Quốc trong tháng này đã đưa tàu khảo sát Hải Dương 8 và các tàu hải cảnh xâm phạm Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam. Ông đánh giá như thế nào về các hành động phi pháp của Trung Quốc? Các hành động này sẽ tác động ra sao tới tình hình Biển Đông?

Việc tàu Hải Dương 8 của Trung Quốc tiến hành các hoạt động trong vùng EEZ của Việt Nam là sự vi phạm rõ ràng các quy định của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Những hành động như vậy nên bị lên án như một sự vi phạm trắng trợn quy tắc rất cơ bản của luật pháp quốc tế. Những hành động bất hợp pháp này sẽ chỉ càng làm gia tăng căng thẳng, vốn đã dâng cao, tại Biển Đông.

Theo ông, Trung Quốc có mục đích gì khi tiến hành các hoạt động như vậy tại khu vực phía nam Biển Đông, xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam?

Tôi tin rằng động cơ phía sau các hành động của Trung Quốc vẫn chưa rõ ràng ở thời điểm hiện tại. Đây có thể không hẳn là hành động mang động cơ chính trị nhằm thể hiện yêu sách chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông. Đó có thể là hành động mang định hướng thương mại, đi cùng với ý đồ của chính phủ Trung Quốc nhằm bảo vệ cái mà họ xem là lợi ích của họ.

Ông có cho rằng hành động của Trung Quốc gần đây sẽ dẫn tới việc trì hoãn đàm phán về Bộ Quy tắc Ứng xử của các bên trên Biển Đông (COC) giữa Trung Quốc và ASEAN hay không?

Mặc dù tình hình hiện nay liên quan tới tàu khảo sát của Trung Quốc là rất nghiêm trọng, nhưng tôi không nghĩ điều đó sẽ có ảnh hưởng lớn tới việc đàm phán COC, bởi vì các cuộc đàm phán lâu nay vẫn diễn ra bất chấp tình hình khó khăn chung tại Biển Đông. Tuy nhiên, tôi nghĩ các sự việc gần đây là bằng chứng rõ ràng cho thấy, việc xây dựng bộ quy tắc ứng xử sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu không đảm bảo một cam kết từ phía Trung Quốc về việc tuân thủ các quy tắc cơ bản của luật pháp quốc tế.

Theo ông, Việt Nam nên làm gì để đối phó với Trung Quốc trong trường hợp này? Vai trò của cộng đồng quốc tế và ASEAN trong vấn đề này như thế nào?

Việt Nam nên tiếp tục thể hiện rõ với Trung Quốc, thông qua công hàm ngoại giao phản đối cũng như nỗ lực để ngăn chặn các hoạt động trên biển, rằng những hành động vi phạm quyền chủ quyền của Việt Nam như vậy là không thể chấp nhận được. Cộng đồng quốc tế cũng nên thể hiện rõ rằng, đây là hành động vi phạm luật pháp quốc tế.

Vai trò của ASEAN là quan trọng nhất trong trường hợp này. ASEAN nên đi đến thống nhất một lập trường rất cơ bản rằng, luật pháp quốc tế nên được tôn trọng và ASEAN sẽ không chấp nhận bất kỳ hành động nào đi ngược lại với lập trường đó.

Việt Nam có thể sử dụng luật pháp quốc tế để phản đối và ngăn chặn các hành vi trái phép của Trung Quốc hay không thưa ông, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc không chấp nhận phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế hồi năm 2016, trong đó tòa bác bỏ yêu sách "đường chín đoạn" gây tranh cãi của Bắc Kinh trên Biển Đông?

Mặc dù Trung Quốc không chấp nhận giải quyết tranh chấp dựa trên luật pháp quốc tế, nhưng tôi nghĩ luật quốc tế vẫn có vai trò nhất định. Chẳng hạn, nhờ phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế năm 2016, chúng ta có thể xác định các hành động hiện tại của Trung Quốc được tiến hành dựa trên yêu sách vô giá trị theo luật pháp quốc tế, và xâm phạm rõ ràng quyền chủ quyền của Việt Nam.

Việt Nam có thể sử dụng luật pháp quốc tế bằng việc tuyên bố với cộng đồng quốc tế rằng, đây không chỉ là vấn đề tranh chấp song phương giữa hai nước, mà còn liên quan tới hành vi không tôn trọng luật pháp quốc tế của một nước lớn, và đó là điều mà tất cả các nước cần quan ngại.

Đưa vấn đề này ra luật pháp quốc tế cũng giúp các nước bên ngoài khu vực dễ dàng hơn trong việc thể hiện lập trường của họ, ngược lại với trường hợp chỉ đóng khung trong tranh chấp song phương và xem đây là tranh chấp về lợi ích dầu khí trong bối cảnh chính trị khu vực diễn biến phức tạp.

Việt Nam có thể tiếp bước Philippines và khởi kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế hay không, thưa ông?

Việc triển khai hành động pháp lý bằng cách sử dụng cơ chế giải quyết tranh chấp theo UNCLOS là một phương án cho Việt Nam. Việt Nam có thể đề nghị Tòa trọng tài quốc tế tuyên bố rằng các hành động của Trung Quốc là hành vi vi phạm UNCLOS và nhiều khả năng Việt Nam sẽ nhận được phán quyết ủng hộ từ tòa.

Việt Nam cũng có thể đề nghị Tòa trọng tài quốc tế đưa ra giải pháp tạm thời, yêu cầu Trung Quốc dừng các hành động phi pháp trên Biển Đông. Những biện pháp như vậy sẽ gia tăng thêm sức ép chính trị đối với Trung Quốc.

Tuy nhiên, như những gì chúng ta đã thấy với trường hợp của Philippines, việc gia tăng sức ép với Trung Quốc chỉ là điều chúng ta có thể kỳ vọng. Trung Quốc có thể phớt lờ phán quyết, do vậy tranh chấp khó có thể giải quyết chỉ bằng một phán quyết của tòa án quốc tế. Mặt khác, hành động pháp lý cũng dẫn tới những tác động khác và có thể ảnh hưởng tới mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Ông đánh giá như thế nào về vai trò của Mỹ trong việc hạ nhiệt căng thẳng và kiềm chế các hành động của Trung Quốc trên Biển Đông?

Tôi nghĩ Mỹ có thể đóng vai trò quan trọng trong việc kiềm chế các hành động của Trung Quốc trên Biển Đông. Cho tới khi những nỗ lực nhằm đạt được một thỏa thuận với Trung Quốc dựa trên việc tôn trọng luật pháp quốc tế thực sự thành công, việc đối phó với tham vọng của Trung Quốc cần có sự giúp đỡ của cường quốc bên ngoài. Việc tìm cách tạo ra sự cân bằng giữa các nước lớn có lẽ là giải pháp hiệu quả duy nhất trong việc kiểm soát tình hình trong ngắn hạn.

Thành Đạt

MỚI NHẤT
Đàm phán Mỹ - Trung nhạt nhẽo vì Bắc Kinh chơi trò "câu giờ"
Đàm phán Mỹ - Trung nhạt nhẽo vì Bắc Kinh chơi trò "câu giờ"

Đợt gặp trực diện đầu tiên giữa 2 đoàn đàm phán thương mại Mỹ và Trung Quốc kể từ khi đối thoại đổ vỡ vào tháng 5 vừa diễn ra ngắn gọn tại Thượng Hải, khi hai bên không có nhiều điều để nói với nhau.

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:29

Philippines phản đối Trung Quốc đưa hơn 100 tàu áp sát đảo Thị Tứ
Philippines phản đối Trung Quốc đưa hơn 100 tàu áp sát đảo Thị Tứ

(Dân trí) - Chính phủ Philippines đã trao công hàm phản đối Bắc Kinh vì sự hiện diện của hơn 100 tàu Trung Quốc gần đảo Thị Tứ trên Biển Đông.

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:27

Chiến thuật “nắn gân” Mỹ - Hàn của Triều Tiên khi liên tiếp phóng tên lửa
Chiến thuật “nắn gân” Mỹ - Hàn của Triều Tiên khi liên tiếp phóng tên lửa

(Dân trí) - Việc Triều Tiên liên tiếp tiến hành các vụ phóng tên lửa trong vòng 1 tuần có thể là dấu hiệu cho thấy sự bất mãn của Bình Nhưỡng trước cuộc tập trận quân sự chung Mỹ - Hàn.

Thứ tư, 31/07/2019 - 04:11

Tổng thống Trump lý giải nguyên nhân "nghiện" mạng xã hội
Tổng thống Trump lý giải nguyên nhân "nghiện" mạng xã hội

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không còn lựa chọn nào khác buộc phải dùng mạng xã hội Twitter vì đây là “biện pháp tự vệ” duy nhất của ông trước báo chí “tin giả”.

Thứ tư, 31/07/2019 - 03:40

Mỹ cùng lúc phát triển 9 dự án tên lửa siêu thanh thách thức Nga - Trung
Mỹ cùng lúc phát triển 9 dự án tên lửa siêu thanh thách thức Nga - Trung

(Dân trí) - Mỹ dường như tỏ rõ quyết tâm trong cuộc đua siêu thanh với 2 đối thủ Nga và Trung Quốc khi họ được cho đang cùng lúc thực hiện 9 dự án liên quan tới tên lửa siêu thanh.

Thứ tư, 31/07/2019 - 02:29

Bắc Đới Hà - cuộc họp kín mùa hè có thể “xoay chuyển” chính trường Trung Quốc
Bắc Đới Hà - cuộc họp kín mùa hè có thể “xoay chuyển” chính trường Trung Quốc

(Dân trí) - Quan hệ Mỹ - Trung, biểu tình tại Hong Kong, bầu cử Đài Loan và tốc độ phát triển kinh tế có thể sẽ là những chủ đề “đốt nóng” cuộc gặp của giới lãnh đạo Trung Quốc tại Bắc Đới Hà năm nay.

Thứ tư, 31/07/2019 - 02:25

Ai sẽ “cầm trịch” trên Bán đảo Triều Tiên?
Ai sẽ “cầm trịch” trên Bán đảo Triều Tiên?

Những thay đổi bất ngờ và khó lường khiến dư luận phải đặt câu hỏi “Ai là người nắm thế chủ động trong ván cờ hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên?"

Thứ tư, 31/07/2019 - 12:14

Video ruồi lởn vởn trên trán Tổng thống Trump gây "sốt"
Video ruồi lởn vởn trên trán Tổng thống Trump gây "sốt"

(Dân trí) - Cộng đồng mạng đặc biệt chú ý tới hình ảnh một con ruồi đậu trên trán của Tổng thống Donald Trump khi ông đang có bài phát biểu tại Virginia.

Thứ tư, 31/07/2019 - 11:23

Tình bạn của các nhà lãnh đạo, chính trị gia thế giới
Tình bạn của các nhà lãnh đạo, chính trị gia thế giới

(Dân trí) - Sputnik đã tổng hợp chùm ảnh cho thấy mối quan hệ bạn bè giữa các lãnh đạo, chính trị gia thế giới với nhau hoặc với những ngôi sao điện ảnh, thể thao, ca nhạc khác.

Thứ tư, 31/07/2019 - 10:42

Ông Trump gửi món quà đặc biệt cho ông Kim Jong-un
Ông Trump gửi món quà đặc biệt cho ông Kim Jong-un

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho đã gửi cho Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un các bức ảnh chụp lại cuộc gặp lịch sử giữa 2 nhà lãnh đạo ở biên giới liên Triều như một món quà nhằm thúc đẩy việc nối lại đàm phán giữa 2 bên.

Thứ tư, 31/07/2019 - 10:31

Nghị sĩ Mỹ đồng loạt kêu gọi ngăn chặn Trung Quốc bành trướng trên Biển Đông
Nghị sĩ Mỹ đồng loạt kêu gọi ngăn chặn Trung Quốc bành trướng trên Biển Đông

(Dân trí) - Các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ đã gửi thư tới Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, hối thúc Washington hành động nhiều hơn nữa để ngăn chặn hành vi gây hấn của Trung Quốc trên Biển Đông.

Thứ tư, 31/07/2019 - 09:12

Tổng thống Trump chỉ trích cộng đồng tình báo Mỹ
Tổng thống Trump chỉ trích cộng đồng tình báo Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục chỉ trích rằng các cơ quan tình báo Mỹ hoạt động lộn xộn và rối loạn, nhấn mạnh rằng lựa chọn của ông cho vị trí giám đốc tình báo nhằm giải quyết những “hỗn độn” hiện tại.

Thứ tư, 31/07/2019 - 08:50

ĐÁNG QUAN TÂM
Ông Trump tố Trung Quốc cố tình “câu giờ” thỏa thuận thương mại
Ông Trump tố Trung Quốc cố tình “câu giờ” thỏa thuận thương mại

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump một lần nữa chỉ trích các hành vi thương mại của Trung Quốc và cảnh báo các cuộc đàm phán có thể trở nên khó khăn hơn.

Thứ tư, 31/07/2019 - 07:23

Triều Tiên phóng tên lửa lần thứ hai trong một tuần
Triều Tiên phóng tên lửa lần thứ hai trong một tuần

(Dân trí) - Quân đội Hàn Quốc cho biết Triều Tiên đã phóng nhiều tên lửa chưa xác định vào sáng 31/7, chưa đầy một tuần sau vụ phóng 2 tên lửa đạn đạo tầm ngắn mới.

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:26

Bộ trưởng Philippines chỉ trích Trung Quốc “nói một đằng, làm một nẻo” ở Biển Đông
Bộ trưởng Philippines chỉ trích Trung Quốc “nói một đằng, làm một nẻo” ở Biển Đông

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao Philippines đã lên án hành vi “bắt nạt” của Trung Quốc tại Biển Đông, cho rằng cam kết của Bắc Kinh không đi kèm với hành động.

Thứ ba, 30/07/2019 - 11:53

Đài Loan thử 117 tên lửa sau khi Trung Quốc tổ chức tập trận
Đài Loan thử 117 tên lửa sau khi Trung Quốc tổ chức tập trận

(Dân trí) - Các máy bay chiến đấu Đài Loan đã khai hỏa 117 tên lửa trong cuộc diễn tập được cho nhằm đáp trả việc quân đội Trung Quốc đại lục tiến hành tập trận ở khu vực gần hòn đảo.

Thứ ba, 30/07/2019 - 09:55

“Vua café” Ấn Độ mất tích bí ấn
“Vua café” Ấn Độ mất tích bí ấn

(Dân trí) - Một doanh nhân được mệnh danh là “Vua café” của Ấn Độ đã biến mất bí ẩn từ hôm qua, làm dấy lên những đồn đoán rằng ông này đã tự tử.

Thứ ba, 30/07/2019 - 09:51

Anh cam kết hợp tác với Việt Nam phòng chống tệ nạn buôn bán người
Anh cam kết hợp tác với Việt Nam phòng chống tệ nạn buôn bán người

(Dân trí) - Đại sứ Anh tại Việt Nam Gareth Ward khẳng định Anh sẽ hợp tác chặt chẽ với Việt Nam trong việc đấu tranh phòng, chống tệ nạn buôn bán người và nâng cao nhận thức của người dân về vấn đề này.

Thứ ba, 30/07/2019 - 09:45

Ông Trump: "Iran chưa từng thắng một cuộc chiến"
Ông Trump: "Iran chưa từng thắng một cuộc chiến"

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/7 cho rằng mặc dù Iran chưa từng thắng trong bất cứ một cuộc đối đầu nào nhưng họ cũng chưa bao giờ thua khi ngồi vào bàn đàm phán.

Thứ ba, 30/07/2019 - 03:38

Mỹ tính chi 210 triệu USD lập cơ sở quân sự mới tại Úc đối phó Trung Quốc
Mỹ tính chi 210 triệu USD lập cơ sở quân sự mới tại Úc đối phó Trung Quốc

(Dân trí) - Quân đội Mỹ đang có kế hoạch chi trên 211,5 triệu USD nhằm xây dựng một cơ sở hạ tầng hải quân mới tại Vùng lãnh thổ phía Bắc, một động thái có thể làm gia tăng căng thẳng với Trung Quốc.

Thứ ba, 30/07/2019 - 03:04

Gái mại dâm bức xúc vì thành phố Hà Lan tính đóng cửa phố đèn đỏ
Gái mại dâm bức xúc vì thành phố Hà Lan tính đóng cửa phố đèn đỏ

(Dân trí) - Dù chính quyền thành phố Amsterdam, Hà Lan nói rằng họ đang cân nhắc phương án đóng cửa phố đèn đỏ vì lợi ích của gái làng chơi làm việc tại đây, nhưng những người hành nghề mại dâm cho rằng giới chức đang không hiểu họ thực sự muốn gì.

Thứ ba, 30/07/2019 - 02:37

Palestine và Hiệp ước Oslo: Buông để níu giữ
Palestine và Hiệp ước Oslo: Buông để níu giữ

Palestine tuyên bố sẽ ngừng thực thi Hiệp ước hoà bình Oslo. Thông điệp mà Palestine gửi tới Israel là nếu cứ như vậy thì "tương lai sẽ là quá khứ" đối với khu vực Trung Đông.

Thứ ba, 30/07/2019 - 01:43

Nga - Iran sắp tập trận tại "điểm nóng" vịnh Ba Tư
Nga - Iran sắp tập trận tại "điểm nóng" vịnh Ba Tư

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao Iran cho biết quân đội nước này và Nga sẽ sớm tổ chức tập trận hải quân chung tại khu vực vịnh Ba Tư.

Thứ ba, 30/07/2019 - 11:32

Tình hình Biển Đông có thể “phủ bóng” cuộc họp của Ngoại trưởng Mỹ và ASEAN
Tình hình Biển Đông có thể “phủ bóng” cuộc họp của Ngoại trưởng Mỹ và ASEAN

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo sẽ tham dự cuộc họp với các nước ASEAN trong tuần này và tình hình Biển Đông có thể sẽ là chủ đề quan trọng trong chương trình nghị sự.

Thứ ba, 30/07/2019 - 11:22