Tổng thống Trump thay đổi chiến thuật đàm phán về Ukraine, Iran

Truyền thông Mỹ cho biết, Tổng thống Donald Trump lần đầu tiên giao nhiệm vụ cho các lãnh đạo quân sự hàng đầu của nước này trực tiếp tham gia vào các cuộc đàm phán then chốt với Iran và Nga. Động thái này phát đi tín hiệu về một chiến lược ngoại giao mới, trong đó quân đội có vai trò ảnh hưởng trực tiếp tới chính sách đối ngoại.

Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lần đầu tiên tham gia các cuộc đàm phán gián tiếp với Iran tại Oman, xuất hiện trong quân phục lễ phục đầy đủ như một biểu tượng cho sự gia tăng hiện diện của Mỹ trong khu vực.

Cùng thời điểm đó, Bộ trưởng Lục quân Mỹ Dan Driscoll tiếp tục giữ vai trò then chốt trong các cuộc đàm phán liên quan đến cuộc chiến Nga - Ukraine, duy trì liên lạc với các quan chức Ukraine giữa các vòng đàm phán.

Theo các chuyên gia, quyết định sử dụng các lãnh đạo quân sự thay vì các nhà ngoại giao truyền thống của ông Trump phản ánh nỗ lực của chính quyền nhằm theo đuổi một chính sách đối ngoại cứng rắn và có khả năng phản ứng nhanh hơn.

“Các tổng thống thường sử dụng những quan chức mà họ tin cậy để truyền tải các thông điệp quan trọng”, ông Eliot Cohen, cựu cố vấn Bộ Ngoại giao Mỹ, nhận định.

Ông Driscoll đóng vai trò cầu nối giữa Ukraine và các quan chức Mỹ, trong đó có đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Tổng thống Trump, ông Jared Kushner, qua đó bảo đảm tính liên tục của đối thoại.

Tại Abu Dhabi, tướng Alexus Grinkevich, Tư lệnh các lực lượng Mỹ và NATO tại châu Âu, cũng tham gia các cuộc đàm phán.

Theo các nguồn tin quân sự Mỹ, sự tham gia của ông nhằm khôi phục các kênh liên lạc quân sự cấp cao với Nga, duy trì đối thoại thường xuyên để tìm kiếm những con đường hướng tới một nền hòa bình lâu dài.

Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển dịch khỏi mô hình ngoại giao truyền thống và làm nổi bật vai trò ngày càng gia tăng của quân đội trong việc giải quyết các xung đột quốc tế.

Ông Trump cũng đã đề xuất thay thế Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Tấn công Chiến lược (New START) hiện nay bằng một thỏa thuận mới giữa Nga và Mỹ.

Các quan chức Mỹ đồng thời cho biết Ukraine và Nga đã đạt được thỏa thuận về việc trao đổi tù binh, cũng như về việc khôi phục đối thoại quân sự trực tiếp giữa Mỹ và Nga nhằm tìm kiếm các biện pháp chấm dứt xung đột.

Trong một cuộc phỏng vấn, Ngoại trưởng Andrii Sybiha nói Ukraine muốn đẩy nhanh nỗ lực chấm dứt xung đột và tận dụng động lực hiện có trong các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian, trước khi những yếu tố khác can thiệp, chẳng hạn như chiến dịch tranh cử cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội Mỹ vào tháng 11.

Ông đồng thời nhấn mạnh chỉ Tổng thống Trump mới có đủ quyền lực để tạo ra một thỏa thuận. “Chỉ có ông Trump mới có thể chấm dứt cuộc chiến,” ông Sybiha nói.

Từ kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm do Mỹ đề xuất làm cơ sở cho các cuộc đàm phán, hiện chỉ còn “một vài” vấn đề chưa được giải quyết gồm vấn đề lãnh thổ, quyền kiểm soát nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia.

“Đánh giá của tôi là chúng ta đang có động lực, điều đó là đúng. Chúng ta cần củng cố hoặc huy động các nỗ lực hòa bình này, và chúng tôi sẵn sàng tăng tốc”, ông Sybiha nhấn mạnh.

Ukraine đang tập trung vào việc giành được các bảo đảm an ninh từ phương Tây nhằm ngăn chặn nguy cơ Nga tấn công trong tương lai.

Theo ông Sybiha, Mỹ đã xác nhận với Ukraine rằng họ sẵn sàng phê chuẩn các bảo đảm an ninh tại quốc hội, sau đó Mỹ sẽ cung cấp một “điểm tựa” an ninh để hỗ trợ thỏa thuận hòa bình, dù sẽ không triển khai binh sĩ Mỹ trên lãnh thổ Ukraine.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Ukraine cho biết một số quốc gia khác, ngoài Anh và Pháp, xác nhận sẵn sàng triển khai quân tới Ukraine trong vai trò lực lượng răn đe.

Ngoài việc triển khai lực lượng trên thực địa, ông Sybiha nói Ukraine cần một cơ chế tương tự Điều 5 của NATO, theo đó một cuộc tấn công vào một quốc gia thành viên sẽ được coi là tấn công vào toàn bộ liên minh. Việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu cũng sẽ mang lại thêm một yếu tố bảo đảm an ninh.