Suy tính của Nga, Mỹ và Trung Quốc trên bàn cờ Venezuela

Sau sự kiện ngày 23-1-2019 khi thủ lĩnh phe đối lập Juan Guaido tự xưng là tổng thống lâm thời của Venezuela, Mỹ đã tích cực hậu thuẫn, kêu gọi các nước đồng minh ủng hộ quan điểm của mình và yêu cầu Tổng thống hợp hiến Nicolas Maduro phải từ chức.
>>Phe đối lập Venezuela sắp gặp quân đội Mỹ bàn về hợp tác quân sự
>>Thách thức “bủa vây” Trung Quốc khi Venezuela chìm trong khủng hoảng
>>Tổng thống tự phong Venezuela chính thức mời quân đội Mỹ hỗ trợ

Trong khi đó, Nga và Trung Quốc kịch liệt phản đối, đồng thời có những hành động thiết thực nhằm hỗ trợ Tổng thống Venezuela vượt qua cuộc khủng hoảng hiện nay.

Vị thế địa chính trị của Venezuela

Theo giới chuyên gia, đối với Mỹ, Venezuela có vị trí chiến lược vô cùng quan trọng trên tất cả các phương diện (chính trị, kinh tế, quân sự), trong đó có mục tiêu kiểm soát nguồn năng lượng và kiềm chế các đối thủ Nga, Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng tại Nam Mỹ, xuất phát từ những lý do sau:

Thứ nhất, Venezuela là nước đi đầu trong việc hiện thực hóa tư tưởng cách mạng Bolivar (hay chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21) - học thuyết chính trị phổ biến ở một số nước Mỹ Latinh như Cuba, Nicarugua, Bolivia. Mỹ không chấp nhận điều này ngay tại khu vực "sân sau" của mình.

Thứ hai, trong lĩnh vực năng lượng, Venezuela là quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới (hiện có khoảng 300 tỷ thùng) và nhà cung cấp dầu lớn thứ tư của Mỹ. Năm 2018, Mỹ đã mua 1/3 tổng sản lượng dầu xuất khẩu của Venezuela, ước tính khoảng 510.000 thùng mỗi ngày. Do đó, Mỹ tìm cách can thiệp sâu vào Venezuela và âm mưu dựng lên một chính quyền mới để phục vụ ý đồ chi phối thị trường năng lượng toàn cầu của mình. Ngoài ra, xu hướng tăng giá dầu mỏ do tình hình bất ổn tại Venezuela sẽ có lợi cho ngành sản xuất dầu từ đá phiến của Mỹ.

Suy tính của Nga, Mỹ và Trung Quốc trên bàn cờ Venezuela - 1

Venezuela là quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới (Nguồn: Reuters)

Thứ ba, Venezuela là đồng minh quan trọng của Nga, Trung Quốc tại khu vực Mỹ Latinh. Với Nga, Venezuela là "đồng minh thân cận" tại khu vực Mỹ Latinh, giúp nước này duy trì, mở rộng ảnh hưởng, đa dạng hóa các đối tác thương mại và lôi kéo các nước trong khu vực ủng hộ những vấn đề quốc tế có liên quan đến lợi ích của Nga. Theo các nguồn tin, từ năm 2014, Venezuela, Bolivia, Nicaragua và Cuba là những quốc gia Mỹ Latinh đã bỏ phiếu chống lại các Nghị quyết của Liên hợp quốc ảnh hưởng đến lợi ích của Nga ở Crimea và Syria; đồng thời lên án các chính sách trừng phạt của Mỹ và phương Tây đối với Nga. Về kinh tế, Nga đầu tư và thu lợi từ nhiều dự án tại Venezuela trong các lĩnh vực dầu khí, ngân hàng và sản xuất ô tô. Bên cạnh đó, "quốc gia Nam Mỹ" này cũng là một trong những đối tác mua vũ khí nhiều nhất của Nga hiện nay.

Trong khi đó, với Trung Quốc, Venezuela là đối tác, nguồn cung năng lượng ổn định của nước này (khoảng 1 triệu thùng/ ngày trong năm 2019). Những năm qua, Trung Quốc cũng đã thúc đẩy nhiều thỏa thuận hợp tác với Venezuela, đặc biệt trong các lĩnh vực khai thác dầu thô, năng lượng và khai thác mỏ, không những vậy, Trung Quốc hiện còn là chủ đầu tư lớn nhất của Venezuela.

Tính tới thời điểm hiện tại, theo nguồn không chính thức, tổng cộng, Venezuela nhận được từ các ngân hàng Trung Quốc  khoản vay khoảng 50 tỷ USD (theo một nguồn khác là 62,2 tỷ USD) và gần 21 tỷ USD đầu tư khác, cùng với số lượng 790 dự án chung..

Thái độ của Mỹ - Nga - Trung trong vấn đề Venezuela

Trên bình diện quốc tế, các bên tham gia chính trong cuộc khủng hoảng Venezuela là Mỹ, Nga và Trung Quốc cũng đang cáo buộc và đe dọa lẫn nhau. Đối với cuộc đảo chính hôm 30-4-2019, thái độ của Trung Quốc và Mỹ là hoàn toàn đối nghịch, cụ thể:

Suy tính của Nga, Mỹ và Trung Quốc trên bàn cờ Venezuela - 2

Những người phản đối ông Maduro hôm 30-4-2019 tại thủ đô Caracas (Nguồn: Reuters)

Giữa Mỹ và Nga, chính quyền Tổng thống D. Trump cáo buộc Nga ngăn cản Tổng thống Venezuela Maduro từ bỏ quyền lực và chạy trốn khỏi đất nước. Trong khi, Ngoại trưởng Nga S. Lavrov cáo buộc Mỹ can thiệp vào "vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế", nói rằng sự can thiệp của Mỹ là "hành động phá hoại". Ông Lavrov gần đây đã bày tỏ trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Pompeo rằng nếu Mỹ có các biện pháp can thiệp sâu hơn nữa vào tình hình Venezuela thì sẽ để lại "hậu quả nghiêm trọng".

Suy tính của Nga, Mỹ và Trung Quốc trên bàn cờ Venezuela - 3

Người dân Venezuela tuần hành trên đường phố thủ đô Caracas ủng hộ Tổng thống N. Maduro (Nguồn: Reuters)

Động thái này được hiểu là Moscow cảnh báo Washington không nên "can thiệp quân sự". Tuy nhiên, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ J. Bolton (1/5) đã tuyên bố: "Đây là bán cầu của chúng tôi, không phải là nơi Nga nên can thiệp".

Theo các nguồn tin, ngày 3-5, các thành viên trong đội ngũ an ninh quốc gia và giới chức quân sự Mỹ đã họp nhóm kín tại Lầu Năm Góc để thảo luận về các vấn đề nhạy cảm và khả năng hành động quân sự. Các thành viên tham gia cuộc họp bao gồm Cố vấn an ninh quốc gia J. Bolton, Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Shanahan và một số quan chức cấp cao quân đội Mỹ. Họ đã thảo luận về các lựa chọn trong vấn đề Venezuela. Shanahan nói rằng, cuộc họp đã xem xét kỹ tình hình ở Venezuela, với mục đích đảm bảo tính nhất quán của chính phủ về vấn đề của quốc gia Nam Mỹ này.

Trong một câu hỏi về việc liệu Mỹ có quyết định can thiệp quân sự vào Venezuela hay không, người phát ngôn Nhà Trắng Sanders cho biết: "Tổng thống D. Trump sẽ có hành động cần thiết". Bà nhắc lại rằng: "Tất cả các lựa chọn sẽ tiếp tục được đưa lên bàn đàm phán." Đây là một sự nhấn mạnh trong nhiều tuần qua của giới chức Mỹ.

Cùng ngày 3-5, Tổng thống D. Trump nói rằng, ông đã có cuộc điện đàm rất tích cực với Tổng thống Nga V. Putin về vấn đề Venezuela. Cuộc hội đàm kéo dài hơn một giờ đồng hồ. Ông nói với các phóng viên trong văn phòng hình Bầu Dục: "Tổng thống Putin việc hy vọng tình hình có những chuyển biến tích cực hơn trong thời gian tới, về cơ bản ông ta không có ý định tham gia vào công việc nội bộ của Venezuela. Tôi cảm thấy như vậy".

Thái độ của Trung Quốc đối với tình hình ở Venezuela cũng được cộng đồng quốc tế quan tâm. Sau khi xảy ra cuộc đảo chính ở Caracas ngày 30-4, Tổng biên tập  Thời báo Hoàn Cầu của Trung Quốc Hồ Tích Tiến đã viết trên Twitter rằng, Venezuela đã thông qua bầu cử (5/2018) để lựa chọn chính phủ này, nó là hợp hiến, thì tại sao không thể tiếp tục bầu cho Tổng thống Maduro trong cuộc bầu cử lần sau mà phải phát động cuộc đải chính? J. Guaido rõ ràng đã vi phạm Hiến pháp Venezuela.

Joseph Humir, một chuyên gia về vấn đề an ninh Mỹ Latinh, cho rằng cuộc khủng hoảng chính trị - xã hội ở Venezuela có mối liên hệ chặt chẽ với sự hỗ trợ của các quốc gia như Nga và Trung Quốc. Trung Quốc ủng hộ chế độ Tổng thống Maduro hiện tại.

Chuyên gia J. Humil nói: "Nợ nước ngoài của Venezuela rất lớn, hơn 150 tỷ USD. Chúng tôi không biết con số chính xác, nhưng của Trung Quốc ước chừng gần 1/2 con số này. Họ nợ Trung Quốc rất nhiều tiền. Ngay cả khi Venezuela thực hiện chuyển giao quyền lực thì Trung Quốc chắc chắn sẽ đề xuất yêu cầu tái thiết Venezuela, bởi vì họ có nhiều kênh hợp pháp trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là mỏ dầu - mỏ dầu Orinoco. Trung Quốc có nhiều lợi ích ở Venezuela. Bất kể điều gì xảy ra với chính quyền Venezuela, họ đều sẽ lên tiếng trong giai đoạn quá độ.

Là chủ nợ chính của Venezuela, Trung Quốc đã viện trợ nhân đạo về y tế và năng lượng cho nước này trong những tuần gần đây. Mới đây, ngày 13-5, chuyến bay của Hãng hàng không Suparna Airlines đã rời Thượng Hải (Trung Quốc) quá cảnh tại thủ đô Madrid (Tây Ban Nha) trước khi đến sân bay quốc tế Maiquetia Simon Bolivar ở thủ đô Caracas để cung cấp hàng viện trợ cho Venezuela.

Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc từng lấy lý do không nên can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác để phản đối việc Chính phủ Mỹ gây áp lực lên chính quyền Tổng thống N. Maduro, đồng thời cũng bày tỏ Trung Quốc sẽ tiếp tục ủng hộ Chính phủ Venezuela trong việc bảo vệ chủ quyền, độc lập và ổn định quốc gia. Theo giới phân tích quốc tế, Trung Quốc hy vọng thông qua dự án "Vành đai, Con đường" (BRI) để có được mối quan hệ kinh tế song phương trong các lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng và khai thác tài nguyên ở khu vực Mỹ Latinh.

Theo Nhất Tuệ

An ninh thủ đô

MỚI NHẤT
Mỹ đình chỉ mọi chuyến bay thương mại tới Venezuela
Mỹ đình chỉ mọi chuyến bay thương mại tới Venezuela

(Dân trí) - Bộ Giao thông Mỹ đã ra lệnh đình chỉ tất cả các chuyến bay thương mại từ Mỹ tới Venezuela và ngược lại với lý do quan ngại tình hình bất ổn và bạo lực xung quanh các sân bay tại Venezuela.

Thứ năm, 16/05/2019 - 06:38

Ukraine tung đòn trừng phạt Nga giữa lúc căng thẳng
Ukraine tung đòn trừng phạt Nga giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Ukraine đã áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế mới với Nga trong bối cảnh hai nước đang ở trong giai đoạn căng thẳng liên quan tới sắc lệnh hộ chiếu gây tranh cãi.

Thứ tư, 15/05/2019 - 10:33

Video “Xe tăng bay” Su-34 Nga ném bom 1,5 tấn
Video “Xe tăng bay” Su-34 Nga ném bom 1,5 tấn

(Dân trí) - Đoạn video mới được công bố cho thấy máy bay ném bom chiến đấu Su-34 của Nga đã ném một trong những loại bom uy lực nhất với trọng lượng khoảng 1,5 tấn.

Thứ tư, 15/05/2019 - 09:26

Vụ kết hôn giả nhận thẻ xanh tại Mỹ: Luật sư gốc Việt nộp 100.000 USD tiền tại ngoại
Vụ kết hôn giả nhận thẻ xanh tại Mỹ: Luật sư gốc Việt nộp 100.000 USD tiền tại ngoại

(Dân trí) - Trang Le Nguyen, nữ luật sư bị cáo buộc tham gia vào đường dây kết hôn giả để người nước ngoài nhập tịch vào Mỹ, đã đóng 100.000 USD để được tại ngoại.

Thứ tư, 15/05/2019 - 08:51

Triều Tiên thừa nhận hạn hán kỷ lục, đối mặt nguy cơ thiếu lương thực
Triều Tiên thừa nhận hạn hán kỷ lục, đối mặt nguy cơ thiếu lương thực

(Dân trí) - Hãng thông tấn quốc gia Triều Tiên cho biết nước này đang phải trải qua đợt hạn hán khủng khiếp khi lượng mưa trung bình xuống mức thấp nhất trong gần 40 năm qua.

Thứ tư, 15/05/2019 - 08:21

Đôi giày thời thượng gây chú ý của Tổng thống Putin
Đôi giày thời thượng gây chú ý của Tổng thống Putin

(Dân trí) - Tổng thống Vladimir Putin đã thu hút chú ý khi ông xuất hiện cùng đôi giày thời thượng trong chuyến thăm tới một ngôi trường tại Nga.

Thứ tư, 15/05/2019 - 05:15

NASA phát triển máy bay hoàn toàn chạy bằng điện
NASA phát triển máy bay hoàn toàn chạy bằng điện

Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) lần đầu tiên tài trợ cho dự án phát triển máy bay điện hoàn toàn, không tạo ra khí thải nhà kính.

Thứ tư, 15/05/2019 - 05:14

Nghị sĩ Mỹ muốn siết chặt việc cấp thị thực với học giả Trung Quốc
Nghị sĩ Mỹ muốn siết chặt việc cấp thị thực với học giả Trung Quốc

(Dân trí) - Một nhóm nghị sĩ Mỹ đã đệ trình một dự luật thị thực mới nhằm cấm cấp visa cho các sinh viên hoặc nhà nghiên cứu được quân đội Trung Quốc tuyển dụng hoặc tài trợ.

Thứ tư, 15/05/2019 - 05:05

Mỹ nói Trung Quốc phản ứng “thái quá” với hoạt động tuần tra trên Biển Đông
Mỹ nói Trung Quốc phản ứng “thái quá” với hoạt động tuần tra trên Biển Đông

(Dân trí) - Tư lệnh Hải quân Mỹ cho rằng các chiến dịch đảm bảo tự do hàng hải trên Biển Đông của Washington đã được duy trì từ hàng chục năm qua, song Trung Quốc đã phản ứng thái quá với các động thái này.

Thứ tư, 15/05/2019 - 04:36

Indonesia phấn đấu thành trục hàng hải, tránh “bẫy nợ” Trung Quốc
Indonesia phấn đấu thành trục hàng hải, tránh “bẫy nợ” Trung Quốc

Dưới thời chính quyền của Tổng thống Joko Widodo, Indonesia quyết tâm trở thành trục hàng hải của thế giới.

Thứ tư, 15/05/2019 - 03:46

Tàu chiến Mỹ - Trung chạm trán “như cơm bữa” trên Biển Đông
Tàu chiến Mỹ - Trung chạm trán “như cơm bữa” trên Biển Đông

(Dân trí) - Các chỉ huy Mỹ đã quá quen thuộc với thông báo của hải quân Trung Quốc mỗi khi đi qua Biển Đông do tần suất chạm trán giữa tàu chiến hai nước nhiều “như cơm bữa”.

Thứ tư, 15/05/2019 - 03:09

Trung Quốc phá đường dây buôn bán phụ nữ Việt, bắt 23 nghi phạm
Trung Quốc phá đường dây buôn bán phụ nữ Việt, bắt 23 nghi phạm

(Dân trí) - Lực lượng hành pháp Trung Quốc đã triệt phá một đường dây buôn người xuyên biên giới, bắt 23 nghi phạm và giải cứu cho một số phụ nữ Việt bị bắt cóc.

Thứ tư, 15/05/2019 - 03:07

ĐÁNG QUAN TÂM
Australia phạt công dân Việt Nam 1.800 USD vì đánh vào mông trẻ em
Australia phạt công dân Việt Nam 1.800 USD vì đánh vào mông trẻ em

(Dân trí) - Một người đàn ông Việt Nam đã bị phạt tiền vì hành vi đánh vào mông đứa trẻ 6 tuổi tại một phòng thay đồ ở Australia.

Thứ tư, 15/05/2019 - 12:02

Phe đối lập Venezuela sắp gặp quân đội Mỹ bàn về hợp tác quân sự
Phe đối lập Venezuela sắp gặp quân đội Mỹ bàn về hợp tác quân sự

(Dân trí) - Đặc phái viên của tổng thống tự phong Venezuela sẽ có cuộc gặp với đại diện của Bộ Tư lệnh phía Nam Mỹ vào tuần tới để thảo luận về chiến lược thay đổi chính quyền tại Venezuela.

Thứ tư, 15/05/2019 - 10:55

Chính trị gia Đan Mạch vận động bầu cử trên trang phim khiêu dâm
Chính trị gia Đan Mạch vận động bầu cử trên trang phim khiêu dâm

(Dân trí) - Một chính trị gia người Đan Mạch đã sử dụng một kênh quảng bá mới cho chiến dịch tranh cử của ông khi đặt ảnh quảng cáo trên một trang web phim khiêu dâm có lượng truy cập hàng đầu thế giới.

Thứ tư, 15/05/2019 - 10:09

Nghi phạm ấu dâm Mỹ bất ngờ đầu thú sau 23 năm chạy trốn
Nghi phạm ấu dâm Mỹ bất ngờ đầu thú sau 23 năm chạy trốn

(Dân trí) - Wayne Arthur Silsbee, kẻ lẩn trốn lệnh truy nã của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) suốt 23 năm sau cáo buộc tấn công tình dục trẻ em, đã bất ngờ ra đầu thú.

Thứ tư, 15/05/2019 - 10:02

Báo động hội chứng “sợ” hẹn hò của thanh niên Hàn Quốc
Báo động hội chứng “sợ” hẹn hò của thanh niên Hàn Quốc

(Dân trí) - Người trẻ Hàn Quốc hiện thời đang có xu hướng không mặn mà với việc hẹn hò hay bắt đầu mối quan hệ tình cảm do nhiều nguyên nhân, chủ yếu vì vấn đề tài chính và an toàn.

Thứ tư, 15/05/2019 - 09:52

Thủ tướng New Zealand: “Tôi không hiểu được luật súng đạn của Mỹ”
Thủ tướng New Zealand: “Tôi không hiểu được luật súng đạn của Mỹ”

(Dân trí) - Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern cho hay bà không hiểu được vì sao Mỹ lại không thông qua các luật kiểm soát súng đạn mạnh mẽ hơn sau hàng loạt các vụ xả súng đẫm máu.

Thứ tư, 15/05/2019 - 09:32

Tổng thống Trump: Mỹ sẽ thắng trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc
Tổng thống Trump: Mỹ sẽ thắng trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump gọi cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc hiện nay là “tranh cãi vặt” và tự tin khẳng định Washington sẽ giành chiến thắng.

Thứ tư, 15/05/2019 - 09:19

Ông Trump bác tin định điều 120.000 quân tới Trung Đông đối phó Iran
Ông Trump bác tin định điều 120.000 quân tới Trung Đông đối phó Iran

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ thông tin rằng quân đội nước đã lên kế hoạch điều 120.000 binh sĩ tới Trung Đông để đối phó với mối đe dọa từ Iran. Tuy nhiên, ông cho biết, nếu Mỹ có ý định làm như vậy, họ sẽ điều số lượng binh lính nhiều hơn con số trên.

Thứ tư, 15/05/2019 - 08:33

6 “Bóng ma bầu trời” Su-57 hộ tống máy bay chở Tổng thống Putin
6 “Bóng ma bầu trời” Su-57 hộ tống máy bay chở Tổng thống Putin

(Dân trí) - Một đội hình gồm 6 máy bay chiến đấu Su-57 đã hộ tống máy bay chở Tổng thống Nga Vladimir Putin trong chuyến thăm tới vùng Astrakhan gần đây.

Thứ tư, 15/05/2019 - 08:05

F-35B đâm phải chim khi cất cánh, Mỹ thiệt hại hàng triệu USD
F-35B đâm phải chim khi cất cánh, Mỹ thiệt hại hàng triệu USD

(Dân trí) - Mỹ có thể phải tốn tới hơn 2 triệu USD để sửa chữa một máy bay F-35B bị chim lao vào. Trong vài năm qua, Washington mất hàng trăm triệu USD trong hàng loạt vụ va chạm liên quan tới loại động vật này.

Thứ tư, 15/05/2019 - 07:48

Mộng du rơi từ tầng 11 xuống đất, bé gái 5 tuổi Thái Lan sống sót thần kỳ
Mộng du rơi từ tầng 11 xuống đất, bé gái 5 tuổi Thái Lan sống sót thần kỳ

(Dân trí) - Một bé gái 6 tuổi người Thái Lan đã thoát chết thần kỳ sau khi rơi từ tầng 11 một khách sạn xuống dưới sảnh vì mắc chứng mộng du.

Thứ tư, 15/05/2019 - 07:41

Tổng thống Trump có thể sắp ký lệnh “cấm cửa” Huawei tại Mỹ
Tổng thống Trump có thể sắp ký lệnh “cấm cửa” Huawei tại Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ ký một sắc lệnh hành pháp trong tuần này nhằm ngăn các công ty Mỹ sử dụng các thiết bị của tập đoàn viễn thông Trung Quốc Huawei.

Thứ tư, 15/05/2019 - 07:23