Rò rỉ kế hoạch nghi của Mỹ nhằm thu giữ uranium trong lãnh thổ Iran

Washington Post trích dẫn hai nguồn tin am hiểu vấn đề ngày 1/4 cho biết, quân đội Mỹ đã trình lên Tổng thống Donald Trump một kế hoạch nhằm thu giữ khoảng 450kg uranium làm giàu cấp độ cao bên trong lãnh thổ Iran.

Theo nguồn tin, kế hoạch này bao gồm việc vận chuyển thiết bị đào xới bằng đường hàng không và xây dựng một đường băng cho các máy bay vận tải để di dời các vật liệu phóng xạ.

Đề xuất phức tạp này đã được báo cáo cho Tổng thống Trump trong tuần qua sau khi ông yêu cầu. Buổi báo cáo bao gồm các chi tiết về những rủi ro hoạt động đáng kể liên quan đến sứ mệnh.

Sứ mệnh này sẽ yêu cầu huy động đường hàng không cho hàng trăm hoặc có thể hàng nghìn binh sĩ cùng các thiết bị hạng nặng để hỗ trợ việc đào xới và thu hồi vật liệu phóng xạ.

Theo các quan chức Mỹ, uranium của Iran được cho là đang được cất giữ tại các địa điểm quan trọng, bao gồm một đường hầm ngầm tại khu phức hợp hạt nhân Isfahan và một kho chứa tại Natanz.

Các cựu quan chức quốc phòng ước tính chiến dịch có thể mất nhiều tuần và sẽ diễn ra trong điều kiện bị hỏa lực tấn công từ sâu bên trong lãnh thổ Iran.

Báo Wall Street Journal cuối tuần trước dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết, Tổng thống Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng và đang cân nhắc những rủi ro mà một chiến dịch như vậy có thể gây ra cho quân đội Mỹ.

Giới chuyên gia cảnh báo, bất kỳ nỗ lực nào nhằm thu giữ vật liệu này bằng vũ lực sẽ rất phức tạp và nguy hiểm, có khả năng kích hoạt các hành động trả đũa và kéo dài xung đột.

Phía Mỹ gần đây đã thông qua các bên trung gian để gửi cho Iran một đề xuất 15 điểm nhằm chấm dứt xung đột, trong đó bao gồm yêu cầu Tehran phải từ bỏ lượng uranium làm giàu cấp độ cao. Ông Trump sau đó nói rằng Tehran đã đồng ý với hầu hết các điều khoản.

Tuy nhiên, Iran lên tiếng bác bỏ, cho rằng các đề xuất của phía Mỹ là “thái quá và phi thực tế”.

Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali đã nêu 4 điều kiện cho Mỹ và Israel để chấm dứt xung đột. Các điều kiện này bao gồm đảm bảo một “nền hòa bình bền vững” để bắt đầu thương lượng, trừng phạt các bên gây hấn, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, quyền phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình và bồi thường thiệt hại trong chiến tranh.

Trước đó, Axios dẫn nguồn tin ngoại giao cho hay, trong cuộc điện đàm mới đây, Tổng thống Trump đã từ chối đề xuất của người đồng cấp Nga Vladimir Putin về việc chuyển lượng uranium làm giàu của Iran sang Nga như một phần của thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột Trung Đông.

Đây không phải ý tưởng hoàn toàn mới. Nga từng đóng vai trò tương tự trong khuôn khổ thỏa thuận hạt nhân năm 2015 khi Moscow tiếp nhận một phần uranium làm giàu thấp của Iran.