Toàn cảnh vụ Philippines kiện Trung Quốc ở Biển Đông:

Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông: Vụ kiện Thế kỷ ​

Ngày 12/7, Tòa PCA sẽ ra phán quyết vụ Philippines kiện Trung Quốc ở Biển Đông- vụ kiện thu hút sự quan tâm của toàn thế giới.
>>Philippines và cơ hội chiến thắng pháp lý trước Trung Quốc
>>Mỹ có giúp Philippines ngăn TQ lộng hành trên Biển Đông?

Theo tờ Straits Times của Singapore, vụ kiện này đặc biệt quan trọng bởi nó không chỉ liên quan trực tiếp đến hai bên tranh chấp là Philippines và Trung Quốc mà còn đến các nước khác như Mỹ, các quốc gia Đông Nam Á và Đông Á.

Hình ảnh vệ tinh Trung Quốc cải tạo phi pháp một bãi đá thành đảo nhân tạo ở Biển Đông. Ảnh CSIS
Hình ảnh vệ tinh Trung Quốc cải tạo phi pháp một bãi đá thành đảo nhân tạo ở Biển Đông. Ảnh CSIS

Phạm vi vụ kiện

Trong vụ kiện này, Philippines muốn Tòa Trọng tài thường trực (PCA) ra phán quyết liên quan đến “đường 9 đoạn” của Trung Quốc bao trùm hầu khắp Biển Đông.

Đây là khu vực rộng tới 3,5 triệu km2 và có vai trò cực kỳ quan trọng đến kinh tế và an ninh trong khu vực cũng như toàn cầu. Khu vực này bao gồm 250 đảo, bãi đá, bãi cạn, rặng san hô… chủ yếu không có người sinh sống. Các thực thể này chìm một phần hoặc hoàn toàn dưới nước.

Biển Đông cũng là nơi trung chuyển hàng hóa với trị giá lên đến 5.000 tỷ USD và là nơi kết nối những nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh chóng tại châu Á với Mỹ, châu Âu, Trung Đông và châu Phi. Ngoài ra, đây cũng là nơi có lượng dự trữ dầu lên đến 11 tỷ thùng và khoảng 500.000 tấn khí đốt.

Trung Quốc đã cải tạo phi pháp một số bãi đá ở Biển Đông thành các đảo nhân tạo và xây dựng trên đó các công trình như đường băng, bến cảng nhằm mở rộng tầm hoạt động của quân đội nước này và tạo sự đã rồi.

Mỹ đã nhiều lần bày tỏ quan ngại rằng, nếu không bị ngăn chặn, Trung Quốc có thể ngang nhiên chiếm quyền kiểm soát tuyến đường hàng hải quan trọng nhất thế giới qua Biển Đông.

Nhiều chuyên gia quân sự nhận định, Bắc Kinh sẽ điều tên lửa và máy bay chiến đấu tới các đảo nhân tạo nói trên để chuẩn bị thành lập cái gọi là Vùng nhận diện phòng không ở Biển Đông và cản trở quyền đi lại tự do của các nước qua không phận và hải phận quốc tế.

Vụ Philippines kiện Trung Quốc ở Biển Đông còn được cho là “phép thử quan trọng” đối với Mỹ và Trung Quốc để xem hai nước có thể cùng phát triển và hợp tác duy trì hòa bình tại khu vực đang tăng trưởng nhanh nhất thế giới.

Đối với Mỹ, vụ kiện là điều kiện để Mỹ thể hiện cam kết của mình đối với các đồng minh cũng như các đối tác của châu Á để những nước này có thể trông đợi vào vai trò duy trì sự ổn định của Mỹ trong khu vực. Trong khi đó, vụ kiện này sẽ cho thấy, Trung Quốc muốn tuân thủ luật pháp quốc tế đến đâu.

Tâm điểm “đường 9 đoạn” của Trung Quốc

Trên thực tế, vụ Philippines kiện Trung Quốc ở Biển Đông chủ yếu đề cập đến yêu sách “đường 9 đoạn” của Trung Quốc khi nước này cho rằng mình có chủ quyền đối với toàn bộ khu vực bên trong “đường 9 đoạn” và yêu cầu các nước phải tôn trọng chủ quyền phi lý đó để “duy trì hòa bình” trong khu vực. “Đường 9 đoạn” này được Trung Quốc vẽ ra lần đầu năm 1947 với tổng cộng 11 đoạn.

“Đường 9 đoạn” của Trung Quốc bao trùm tới 2 triệu km2 diện tích Biển Đông kéo dài tới 1.611km từ đảo Hải Nam xuống phía Nam sát với Indonesia và vòng lại đại lục Trung Quốc tạo thành cái gọi là “đường lưỡi bò”.

Phía Philippines cho rằng, “đường 9 đoạn” chồng lấn tới 531.00km2 vùng biển mà Philippines coi là Vùng Đặc quyền Kinh tế (EEZ) và thềm lục địa của mình. Không chỉ vậy, “đường 9 đoạn” của Trung Quốc còn chồng lấn lên cả lãnh thổ của Việt Nam, Malaysia và Brunei.

EEZ là khái niệm được Liên Hợp Quốc công nhận, trong đó một quốc gia ven biển sẽ có đặc quyền thăm dò và khai thác các nguồn lợi trong khu vực cách bờ của quốc gia đó 200 hải lý.

Lý lẽ của Philippines và Trung Quốc

Dù ra yêu sách “đường 9 đoạn” và ngang nhiên buộc các quốc gia khác phải tôn trọng, Trung Quốc đã không thể đưa ra được những chứng cứ pháp lý, cũng như những cứ liệu về địa lý và lịch sử thuyết phục để chứng minh tính hợp lý và hợp pháp của “đường 9 đoạn”.

Thay vì thế, Trung Quốc tự “chế ra” cái gọi là “sự thật lịch sử” và “bản đồ cổ”–[những thứ chỉ Trung Quốc mới có thể chấp nhận-ND] để “bảo vệ quan điểm của mình”.

Theo đó, Trung Quốc viện dẫn “những ghi chép lịch sử” [ngụy tạo] về các chuyến đi, các lần vẽ bản đồ cũng như việc có người dân Trung Quốc sinh sống tại các đảo trên Biển Đông từ thời Tống (từ năm 960-1279) cho đến nay.

Trung Quốc còn viện dẫn các Hội nghị Cairo năm 1943 và Postdam năm 1945 cùng Hiệp ước hòa bình San Francisco 1951 được tổ chức dưới sự bảo trợ của Mỹ, Anh và Nga để đòi lại cái gọi là “lãnh thổ mà Nhật Bản chiếm của Trung Quốc” trong đó có cả quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa [dù trên thực tế, 2 quần đảo này thuộc chủ quyền Việt Nam].

Đáp lại, Philippines khẳng định, “đường 9 đoạn” là vi phạm các quy định của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).

UNLOS được cả Philippines và Trung Quốc phê chuẩn vào các năm 1986 và 1996, trong đó nêu rõ trường hợp các quốc gia có thể thực thi chủ quyền, quyền chủ quyền cũng như thực hiệc việc thăm dò và khai thác.

Theo đó, UNCLOS cho phép một quốc gia ven biển được phép thực thi chủ quyền và quyền chủ quyền của mình trong khu vực 12 hải lý tính từ đất liền và thực hiện quyền thăm dò và khai thác kinh tế trong khu vực 200 hải lý tính từ đất liền (đây chính là EEZ). Tuy nhiên, UNCLOS cũng nêu rõ, những thực thể chìm dưới nước khi thủy triều lên không được tính làm căn cứ để tuyên bố chủ quyền.

Ngoài ra, UNCLOS cũng không được phép sử dụng làm căn cứ để xác định ai có chủ quyền đối với một thực thể nào đó trên biển. Nói cách khác, UNCLOS không phải là căn cứ để xác định chủ quyền.

Chính vì thế, Philippines đã thận trọng tránh kiện Trung Quốc liên quan đến vấn đề chủ quyền [dù phi pháp] của Trung Quốc đối với các đảo nhân tạo mà nước này cải tạo trái phép.

Thay vì thế, văn bản dày 4.000 trang với tổng cộng 10 chương mà Philippines đệ trình lên PCA hồi năm 2014 đã mô tả rất kỹ lưỡng về tính chất địa chất, địa lý và đặc tính cụ thể của từng thực thể ở Biển Đông và từ đó đề nghị PCA ra phán quyết yêu cầu Trung Quốc làm rõ yêu sách “đường 9 đoạn” của mình [điều mà Trung Quốc hết sức tránh vì không có được chứng cứ pháp lý và bằng chứng lịch sử rõ ràng].

Trong văn bản đó, Philippines nêu rõ, theo UNCLOS, “đường 9 đoạn” [nếu có và được công nhận] phải được tính từ đại lục Trung Quốc ra biển chứ không phải từ cái gọi là “chủ quyền lịch sử hay bản đồ cổ” [do Trung Quốc tự chế].

Philippines cũng khẳng định, không có đảo hay bất cứ thực thể nào ở Biển Đông đủ lớn để Trung Quốc có thể làm căn cứ áp đặt “đường 9 đoạn nuốt trọn” gần như toàn bộ Biển Đông.

Theo đó, hầu hết 250 đảo và thực thể trên Biển Đông là những đảo đá không có người sinh sống và thậm chí không nổi trên mặt nước kể cả khi thủy triều xuống thấp. Chính vì thế, rõ ràng “đường 9 đoạn” không có căn cứ nào để tồn tại.

Tại Trường Sa, nơi Trung Quốc đang chiếm đóng trái phép, 7 bãi đá là Subi, Gaven, Chữ Thập, Châu Viên, Vành Khăn, Tư Nghĩa và Gạc Ma đều là những đảo chìm hoặc chỉ nổi một phần rất nhỏ khi triều lên.

Theo Philippines, ngay cả khi được công nhận chủ quyền [Trung Quốc không hề có chủ quyền đối với các bãi đá này] thì theo UNLCOS, Trung Quốc cũng chỉ có thể thiết lập chủ quyền tối đa là 12 hải lý nên “đường 9 đoạn” của Trung Quốc không thể rộng tới 2 triệu km2 như nước này vơ vào.

Dù Trung Quốc đã rầm rộ cải tạo các bãi đá trên thành các đảo hòng thiết lập EEZ rộng 200 hải lý theo quy định của UNCLOS, tuy nhiên, Philippines khẳng định, UNCLOS không phải là căn cứ để xác lập lãnh hải trên biển đối với các đảo nhân tạo.

Cũng theo Philippines, ngay cả bãi cạn Scarborough - bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép năm 2012 cũng chỉ có thể tạo ra “chủ quyền 12 hải lý” quanh đó. Dù bãi cạn này vẫn nổi trên mặt nước khi triều lên, nhưng Trung Quốc không thể lấy đó làm căn cứ để mở rộng ra 200 hải lý nhằm bao biện cho diện tích “lớn bất thường” của “đường 9 đoạn”./.

Theo Trần Khánh/VOV.VN

MỚI NHẤT
Đại sứ quán Việt Nam bảo hộ ngư dân trên tàu bị bắn ở Thái Lan
Đại sứ quán Việt Nam bảo hộ ngư dân trên tàu bị bắn ở Thái Lan

Theo phóng viên TTXVN tại Thái Lan, sáng 11/7, đoàn công tác Đại sứ quán Việt Nam đã tiến hành công tác bảo hộ công dân tại Sở chỉ huy Cảnh sát tỉnh Songkhla, miền Nam Thái Lan, nơi đang giam giữ 15 ngư dân bị bắt ngày 8/7 vừa qua.

Thứ hai, 11/07/2016 - 04:20

Vụ kiện Philippines - Trung Quốc về Biển Đông
Vụ kiện Philippines - Trung Quốc về Biển Đông

Vụ kiện Philippines - Trung Quốc về Biển Đông được coi là một trong những diễn biến quan trọng hàng đầu trong nỗ lực sử dụng các biện pháp hòa bình, trong đó có các biện pháp tài phán quốc tế, để giải quyết các tranh chấp trong bối cảnh tình hình Biển Đông gia tăng căng thẳng những năm gần đây.

Thứ hai, 11/07/2016 - 04:18

Ông Putin có thể giúp Mỹ không "mất mặt" ở Syria
Ông Putin có thể giúp Mỹ không "mất mặt" ở Syria

Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể giúp Mỹ thoát khỏi khủng hoảng Syria mà không bị “mất mặt”. Đồng thời, ông Putin cũng đang tìm kiếm cơ hội để hợp tác và cải thiện quan hệ song phương.

Thứ hai, 11/07/2016 - 04:00

Những màn trình diễn đẹp mắt tại triển lãm hàng không quân sự lớn nhất thế giới
Những màn trình diễn đẹp mắt tại triển lãm hàng không quân sự lớn nhất thế giới

(Dân trí) - Triển lãm hàng không quân sự lớn nhất thế giới Royal International Air Tattoo, diễn ra tại căn cứ không quân Hoàng gia Fairford ở Gloucestershire (Anh) từ ngày 8-10/7, đã quy tụ hàng chục máy bay chiến đấu tối tân từ nhiều quốc gia tham dự, mang đến những màn trình diễn đẹp mắt cho hàng nghìn người xem.

Thứ hai, 11/07/2016 - 03:54

Nguy cơ thua kiện về Biển Đông, Trung Quốc quay sang chỉ trích thẩm phán người Nhật
Nguy cơ thua kiện về Biển Đông, Trung Quốc quay sang chỉ trích thẩm phán người Nhật

(Dân trí) - Trước nguy cơ thua kiện về Biển Đông, Trung Quốc đã dở chiêu bài nghi ngờ về sự công bằng của các thẩm phán xử lý vụ kiện mà Philippines khởi xướng cách đây 3 năm.

Thứ hai, 11/07/2016 - 03:45

Tập kích đường không Mỹ vô dụng bởi cách đánh của S-300
Tập kích đường không Mỹ vô dụng bởi cách đánh của S-300

Dù sở hữu vũ khí công nghệ cao và cách độc đáo, nhưng đòn tập kích đường không của Mỹ được cho rằng không thể thực hiện với cách đánh của S-300.

Thứ hai, 11/07/2016 - 03:00

Tỷ phú Trump có thể chọn cựu tướng quân đội làm bạn đồng hành tranh cử
Tỷ phú Trump có thể chọn cựu tướng quân đội làm bạn đồng hành tranh cử

(Dân trí) - Truyền thông Mỹ ngày 10/7 đưa tin ứng viên hàng đầu cho cuộc đua vào Nhà Trắng sắp tới của đảng Cộng hòa Donald Trump đang cân nhắc nghiêm túc lựa chọn đề cứ tướng đã về hưu, ông Michael T. Flynn, cho vị trí Phó Tổng thống Mỹ.

Thứ hai, 11/07/2016 - 02:32

Vụ bắn rơi Mi-25: IS đã sát hại một trong những phi công kỳ cựu nhất của Nga
Vụ bắn rơi Mi-25: IS đã sát hại một trong những phi công kỳ cựu nhất của Nga

(Dân trí) - Một trong 2 phi công thiệt mạng trong vụ trực thăng Mi-25 của Nga bị bắn rơi ở Syria cuối tuần trước là Ryafagat Khabibulin, một trong những phi công kỳ cựu và có nhiều cống hiến nhất của quân đội Nga, hãng tin RT cho biết.

Thứ hai, 11/07/2016 - 02:03

Trung Quốc không muốn nêu vấn đề Biển Đông tại Hội nghị Á - Âu
Trung Quốc không muốn nêu vấn đề Biển Đông tại Hội nghị Á - Âu

(Dân trí) - Trung Quốc ngày 11/7 lớn tiếng cho rằng vấn đề Biển Đông không nên được đưa ra thảo luận tại Hội nghị cấp cao Á - Âu (ASEM) diễn ra tại Mông Cổ vào cuối tuần này.

Thứ hai, 11/07/2016 - 01:55

Mỹ phát triển thành công tên lửa PAC-3MSE đánh chặn đa mục tiêu
Mỹ phát triển thành công tên lửa PAC-3MSE đánh chặn đa mục tiêu

Ngày 9-7, Quân đội Mỹ lần đầu tiên đã phóng tên lửa Patriot Phân đoạn Tăng cường Khả năng Tấn công (MSE) đánh chặn thành công hàng loạt mục tiêu, Tập đoàn Lockheed Martin cho biết vào sáng 10-7.

Thứ hai, 11/07/2016 - 01:30

Khoảnh khắc phi cơ Mỹ suýt lao xuống biển khi hạ cánh xuống tàu sân bay
Khoảnh khắc phi cơ Mỹ suýt lao xuống biển khi hạ cánh xuống tàu sân bay

(Dân trí) - Một video mới được công bố cho thấy máy bay chiến đấu E-2C Hawkeye của Hải quân Mỹ suýt lao xuống biển do đứt cáp hạ cánh khẩn cấp, khiến 8 sĩ quan bị thương hồi tháng 3 năm nay.

Thứ hai, 11/07/2016 - 12:55

Tây Ban Nha “dậy sóng” vì nghi lễ giết mẹ bò tót đâm chết đấu sĩ để trả nợ máu
Tây Ban Nha “dậy sóng” vì nghi lễ giết mẹ bò tót đâm chết đấu sĩ để trả nợ máu

(Dân trí) - Hàng nghìn người sử dụng mạng xã hội tại Tây Ban Nha vừa lên tiếng phản đối việc giết mẹ của con bò tót đã đâm chết đấu sĩ Victor Barrio hôm 9/7 như một nghi lễ để trả nợ máu.

Thứ hai, 11/07/2016 - 12:12

ĐÁNG QUAN TÂM
Phi công Nhật lái Boeing 787-9 Dreamliner nhào lộn như chiến đấu cơ
Phi công Nhật lái Boeing 787-9 Dreamliner nhào lộn như chiến đấu cơ

(Dân trí) - Phi công của hãng hàng không Nhật Bản All Nippon Airways đã khiến không ít người trầm trồ khi có màn biểu diễn ngoạn mục với chiếc máy bay Boeing 787 Dreamliner.

Thứ hai, 11/07/2016 - 10:30

Triều Tiên cảnh báo đáp trả lá chắn tên lửa Mỹ ở Hàn Quốc
Triều Tiên cảnh báo đáp trả lá chắn tên lửa Mỹ ở Hàn Quốc

(Dân trí) - Triều Tiên ngày 11/7 cảnh báo nước này sẽ có hành động đáp trả nếu Mỹ quyết định triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) trên lãnh thổ Hàn Quốc.

Thứ hai, 11/07/2016 - 10:27

Trung Quốc trắng trợn xây hải đăng thứ 5 ở Trường Sa
Trung Quốc trắng trợn xây hải đăng thứ 5 ở Trường Sa

(Dân trí) - Trung Quốc hôm qua 10/7 ngang nhiên tuyên bố đã hoàn tất 4 ngọn hải đăng ở Trường Sa và đang xây hải đăng thứ 5 ở đây, tờ China News dẫn lời một quan chức Bộ Giao thông vận tải Trung Quốc cho biết.

Thứ hai, 11/07/2016 - 10:00

Quan bà quắc mắt, chỉ tay năm ngón, bị "ném đá" tơi bời
Quan bà quắc mắt, chỉ tay năm ngón, bị "ném đá" tơi bời

Một nữ quan chức ở Nam Kinh (Trung Quốc) đã bị cư dân mạng nước này "ném đá" dữ dội vì cảnh bà này ngồi xuồng đi chống lụt.

Thứ hai, 11/07/2016 - 10:00

Philippines và cơ hội chiến thắng pháp lý trước Trung Quốc
Philippines và cơ hội chiến thắng pháp lý trước Trung Quốc

(Dân trí) - Trải qua 3 năm ròng theo đuổi với 2 phiên điều trần cùng gần hàng nghìn trang bằng chứng, vụ kiện của Philippines chống lại tuyên bố “đường 9 đoạn” phi pháp của Trung Quốc trên Biển Đông sắp được tòa phán quyết.

Thứ hai, 11/07/2016 - 09:12

Nga: NATO sa đà vào mối đe dọa không tồn tại
Nga: NATO sa đà vào mối đe dọa không tồn tại

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Nga ngày 10/7 khẳng định Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương NATO đang quá tập trung vào một “mối đe dọa không tồn tại” từ phía Nga sau khi xem xét các quyết định được thông qua tại hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự này tại Ba Lan.

Thứ hai, 11/07/2016 - 08:50

Thợ săn Nga bắn chết bạn vì tưởng nhầm là cá
Thợ săn Nga bắn chết bạn vì tưởng nhầm là cá

(Dân trí) - Một thợ săn dưới nước ở miền Trung của Nga cuối tuần qua đã vô tình bắn chết người bạn của mình chỉ vì tưởng lầm là cá lớn, hãng tin RT cho biết.

Thứ hai, 11/07/2016 - 08:35

Indonesia tăng cường kiểm soát quần đảo Natuna trước phán quyết Biển Đông
Indonesia tăng cường kiểm soát quần đảo Natuna trước phán quyết Biển Đông

(Dân trí) - Indonesia đã có nhiều động thái nhằm tăng cường sự hiện diện về kinh tế và quân sự của nước này tại quần đảo Natuna, nơi Trung Quốc có nhiều hoạt động quấy nhiễu trong thời gian qua nhằm thực hiện tham vọng bành trướng trên Biển Đông.

Thứ hai, 11/07/2016 - 08:29

Mất 25% lãnh thổ, IS sắp điên cuồng tấn công dân thường
Mất 25% lãnh thổ, IS sắp điên cuồng tấn công dân thường

(Dân trí) - Liên tục bị đẩy lùi ở nhiều chiến trường ở Syria và Iraq, hiện diện tích lãnh thổ mà tổ chức Nhà nước Hồi giáo IS chiếm đóng ở 2 quốc gia này đã giảm 25% trong vòng 18 tháng qua. Một nghiên cứu chỉ ra rằng, điều này có thể khiến chúng càng trở điên cuồng tăng cường các vụ tấn công nhằm vào dân thường.

Thứ hai, 11/07/2016 - 08:23

Tàu hải quân Thái Lan bắn 3 tàu cá Việt Nam, 1 lái tàu mất tích
Tàu hải quân Thái Lan bắn 3 tàu cá Việt Nam, 1 lái tàu mất tích

Phóng viên TTXVN tại Thái Lan dẫn nguồn Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan cho biết vào lúc 14 giờ chiều 8/7, đã xảy ra ra một vụ tàu hải quân Thái Lan nổ súng vào nhóm ba tàu cá Việt Nam, có biển đăng ký của tỉnh Bến Tre, đánh bắt cá trên vùng biển Thái Lan làm hai ngư dân bị thương, một lái tàu mất tích trên biển, hai tàu cá va chạm với tàu hải quân Thái Lan và bị chìm.

Thứ hai, 11/07/2016 - 07:24

Mỹ: Trung Quốc ngang nhiên đưa loạt tên lửa hành trình chống hạm đến Biển Đông
Mỹ: Trung Quốc ngang nhiên đưa loạt tên lửa hành trình chống hạm đến Biển Đông

(Dân trí) - Trung Quốc đã triển khai các tên lửa hành trình chống hạm vùng với các tên lửa đất đối không và máy bay chiến đấu tới các khu vực chiếm đóng trái phép ở Biển Đông, quan chức Lầu Năm Góc cho biết hôm 7/7.

Thứ hai, 11/07/2016 - 06:42

Mỹ tái sản xuất F-22 gồng gánh lỗi lầm F-35?
Mỹ tái sản xuất F-22 gồng gánh lỗi lầm F-35?

Quốc hội Hoa Kỳ được nghe đánh giá về sự không hiệu quả của F-35, nhiều khả năng sẽ quyết định khôi phục sản xuất F-22.

Chủ nhật, 10/07/2016 - 11:00