Ông Trump khó lòng trừng phạt Ả rập Xê út sau nghi án nhà báo bị phân xác

Dân trí Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro nếu muốn Ả rập Xê út trả giá sau vụ nhà báo Jamal Khashoggi nghi bị sát hại tại lãnh sự quán ở Thổ Nhĩ Kỳ hồi đầu tháng vì một loạt lý do liên quan tới quan hệ song phương.
>>Vụ nhà báo Ả rập mất tích có thể làm thay đổi cán cân quyền lực Trung Đông
>>Ông Trump đề nghị Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp bằng chứng vụ nhà báo bị sát hại
>>Nghi phạm trong vụ nhà báo Ả rập Xê út thiệt mạng trong vụ tai nạn đáng ngờ

Ông Trump dọa đáp trả nghiêm khắc vụ nhà báo Ả rập Xê út mất tích

Tổng thống Donald Trump và Quốc vương Ả rập Xê út Salman bin Abdul-aziz al Saud (Ảnh: Reuters)
Tổng thống Donald Trump và Quốc vương Ả rập Xê út Salman bin Abdul-aziz al Saud (Ảnh: Reuters)

Giới chức và truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đã tung một loạt bằng chứng cáo buộc đội sát thủ gồm 15 người từ Ả rập Xê út đã tham gia vụ tra tấn và phân xác nhà báo Jamal Khashoggi, một cây bút của báo Washington Post, hồi đầu tháng khi ông này tới lãnh sự quán Ả rập Xê út ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Sự mất tích bí ẩn của ông Khashoggi đã đặt ra nhiều nghi vấn do nhà báo này từng nhiều lần công khai chỉ trích Ả rập Xê út và các nghi phạm được xác định có mối liên hệ gần gũi với Thái tử Ả rập Xê út Mohammad bin Salman. Cho đến nay, Ả rập Xê út vẫn một mực phủ nhận có liên quan tới vụ việc này.

Tuy nhiên, nếu Ả rập Xê út thực sự tìm được một “vật tế thần” để gánh toàn bộ trách nhiệm và xóa bỏ mọi nghi vấn liên quan tới các thành viên trong gia đình hoàng gia, Tổng thống Trump có thể sẽ chấp thuận phương án này. Vì nhiều lý do, bao gồm cả về địa chính trị lẫn chính trị nội bộ, Tổng thống Trump sẽ được lợi nhiều hơn nếu không trừng phạt Ả rập Xê út nhằm giữ thể diện cho cả Washington lẫn đồng minh Riyadh, tránh xảy ra cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất về chính sách đối ngoại trong gần 2 năm nhận nhiệm sở.

Nếu ông Khashoggi thực sự bị các sát thủ thuộc chính quyền Ả rập Xê út sát hại hoặc cái chết của nhà báo này có liên quan tới Thái tử bin Salman, đây sẽ là một tình huống vô cùng khó xử đối với Tổng thống Donald Trump.

Ả rập Xê út là quốc gia đặt nền móng cho chính sách Trung Đông của chính quyền Trump. Quyết định trừng phạt mạnh tay đối với chính quyền Ả rập Xê út có thể tạo ra mối bất hòa giữa Mỹ và quốc gia Trung Đông, từ đó làm tiêu tan hy vọng về việc đối phó với Iran. Ngoài ra, kịch bản trừng phạt Ả rập Xê út cũng có thể làm suy yếu vị thế của Mỹ trong khu vực, đồng thời mở đường cho các đối thủ khác của Washington.

Trong khi đó tại Mỹ, một mối quan hệ lạnh nhạt với Ả rập Xê út đồng nghĩa với việc Tổng thống Trump và con rể Jared Kushner sẽ bị mất đáng kể thể diện chính trị sau những thương vụ đầu tư lớn. Ả rập Xê út là một trong những điểm dừng chân trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau khi nhậm chức của Tổng thống Trump hồi năm 2017.

Theo giới quan sát, đây chính là những lý do khiến Nhà Trắng cho đến nay vẫn chần chừ và cố tình chờ đợi những bằng chứng do chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ cũng như Ả rập Xê út cung cấp liên quan tới vụ nhà báo Khashoggi mất tích, trước khi triển khai hành động cụ thể.

Kéo dài thời gian

Nhà báo Jamal Khashoggi (Ảnh: Reuters)
Nhà báo Jamal Khashoggi (Ảnh: Reuters)

Tổng thống Trump có thể cảm thấy lo lắng nếu phải miễn cưỡng lên tiếng cùng các đồng minh của Mỹ chỉ trích Ả rập Xê út vì hành động bị coi là vi phạm nhân quyền và luật pháp quốc tế trong nghi án phân xác nhà báo Khashoggi.

Đó là lý do khiến ông chủ Nhà Trắng và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo kiên quyết cho rằng cần cho Ả rập Xê út thêm thời gian để điều tra vụ việc. Một số ý kiến cho rằng đây có thể là cách để Mỹ kéo dài thời gian, giúp chính quyền Ả rập Xê út chờ cho tới khi “cơn bão” dư luận lắng xuống.

Theo CNN, việc để một bên đang bị tình nghi có liên quan tới vụ việc như chính quyền Ả rập Xê út tham gia điều tra khó có thể bảo đảm một kết luận thỏa mãn và được cộng đồng quốc tế chấp thuận.

“Cách duy nhất để có được một cuộc điều tra công bằng và không thiên vị là cuộc điều tra đó phải được thực hiện từ bên thứ ba”, nhà bình luận về an ninh quốc gia Max Boot cho biết.

Cứu vãn mối quan hệ

Tổng thống Trump đón Thái tử Ả rập Xê út Mohammed bin Salman tại Nhà Trắng hồi tháng 3. (Ảnh: AFP)
Tổng thống Trump đón Thái tử Ả rập Xê út Mohammed bin Salman tại Nhà Trắng hồi tháng 3. (Ảnh: AFP)

Có những dấu hiệu cho thấy chính quyền Trump một mặt tìm cách xoa dịu dư luận về sự mất tích bí ẩn của nhà báo Khashoggi, mặt khác vẫn bảo vệ ưu tiên hàng đầu của nước này, đó là giữ cho mối quan hệ liên minh với Ả rập Xê út không bị tổn hại.

Tổng thống Trump ngày 18/10 tuyên bố sẽ trừng phạt “nghiêm khắc” đối tượng nào đứng sau vụ nhà báo Khashoggi mất tích. Phó Tổng thống Mike Pence cũng nói rằng: “Nếu một nhà báo bị mất mạng do hành vi bạo lực, đó sẽ là mối đe dọa đối với nền báo chí tự do và độc lập trên khắp thế giới. Sẽ có những cái giá phải trả”. Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin đã quyết định không tham dự một hội nghị đầu tư tại Ả rập Xê út, dự kiến diễn ra vào cuối tháng này.

Tuy vậy, hiện vẫn chưa rõ những tuyên bố trên của tổng thống và phó tổng thống có thể hiện lập trường cứng rắn thực sự của chính quyền Mỹ hay không hay chỉ là cách để Washington xoa dịu sóng gió dư luận.

Có ý kiến cho rằng việc Bộ trưởng Mnuchin hủy tham gia hội nghị tại Ả rập Xê út chỉ là động thái mang tính hình thức vì một loạt các quan chức nước ngoài và các đơn vị bảo trợ truyền thông cũng đã rút lui, biến hội nghị này thành sự kiện không còn nhiều ý nghĩa.

Quốc vương Salman bin Abdulaziz Al Saud tiếp vợ chồng Tổng thống Donald Trump tại Cung điện Al Murabba ở Riyadh năm 2017 (Ảnh: Reuters)
Quốc vương Salman bin Abdulaziz Al Saud tiếp vợ chồng Tổng thống Donald Trump tại Cung điện Al Murabba ở Riyadh năm 2017 (Ảnh: Reuters)

Mỹ sẽ phải cân nhắc trước khi áp lệnh trừng phạt Ả rập Xê út vì quan hệ thương mại giữa hai quốc gia. Tổng thống Trump từng nói mối quan hệ này mang lại hàng tỷ USD và hàng nghìn việc làm cho Mỹ và đây cũng là những lý do khiến Washington khó lòng “làm căng” vụ Khashoggi dù nhà báo này đang cư trú ở Mỹ và làm việc cho một tờ báo lớn hàng đầu của Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn với New York Times hôm qua, Tổng thống Trump đã thẳng thắn thừa nhận rằng ông cảm thấy lo lắng bởi tác động của vụ việc tới mối quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Ả rập Xê út. Hai nguồn tin tiết lộ với CNN rằng Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump và là cố vấn cấp cao Nhà Trắng, đã khuyên nhà lãnh đạo Mỹ nên hành động từ từ và cẩn trọng trong các vấn đề liên quan tới Ả rập Xê út.

New York Times dẫn lời một nguồn thạo tin cho biết ông Kushner, người phụ trách các vấn đề Trung Đông tại Nhà Trắng, tin rằng những ồn ào xung quanh vụ việc của nhà báo Ả rập Xê út rồi sẽ qua đi, giống như những vụ lùm xùm từng liên quan tới Thái tử Ả rập Xê út trước đây.

Bất kỳ hành động nào của Mỹ nhằm trừng phạt Ả rập Xê út cũng sẽ làm suy yếu liên minh với các nước vùng Vịnh và Ả rập, trong khi Washington đang cần liên minh này để thực thi các chính sách trong khu vực. Là nước xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, Ả rập Xê út sẽ đóng vai trò sống còn trong việc cân bằng thị trường dầu toàn cầu vào tháng tới khi Mỹ tìm cách siết chặt các nước mua dầu mỏ của Iran. Trong khi đó, ưu tiên hàng đầu của chính quyền Trump tại Trung Đông là cô lập và gây sức ép với Iran.

Nghi án sát hại nhà báo Ả rập Xê út xảy ra đúng vào thời điểm cuộc cạnh tranh địa chính trị ở Trung Đông đang diễn biến căng thẳng khi Nga sử dụng chiến thắng vang dội tại Syria để thách thức ảnh hưởng truyền thống của Mỹ trong khu vực. Hồi tháng 3, Mỹ từng thông qua kế hoạch bán lô vũ khí trị giá 1 tỷ USD cho Ả rập Xê út. Tuy nhiên nếu Mỹ tìm cách trừng phạt Ả rập Xê út bằng cách cấm bán vũ khí cho quốc gia này, Nga sẽ nhanh chóng lấp vào chỗ trống để thay thế vị trí của Washington.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Đồng minh Pháp, Đức “qua mặt” Mỹ ở Syria
Đồng minh Pháp, Đức “qua mặt” Mỹ ở Syria

(Dân trí) - Các nhà lãnh đạo cấp cao từ Pháp, Đức, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tổ chức cuộc họp thượng đỉnh 4 bên trong tháng này bàn về vấn đề Syria, động thái cho thấy dường như Paris và Berlin đã “qua mặt” đồng minh Mỹ nhằm tìm phương hướng ngừng cuộc chiến tại quốc gia Trung Đông.

Thứ bảy, 20/10/2018 - 09:54

Con gái cựu Tổng thống Bush kể chuyện từng "gặp ma" trong Nhà Trắng
Con gái cựu Tổng thống Bush kể chuyện từng "gặp ma" trong Nhà Trắng

(Dân trí) - Con gái cựu Tổng thống George W. Bush Jenna Bush kể về trải nghiệm gặp "ma thân thiện" trong Nhà Trắng khi sống tại ngôi nhà nổi tiếng nhất nước Mỹ.

Thứ bảy, 20/10/2018 - 09:44

Tình tiết mới vụ cựu chủ tịch Interpol bị “sa lưới” tại Trung Quốc
Tình tiết mới vụ cựu chủ tịch Interpol bị “sa lưới” tại Trung Quốc

(Dân trí) - Trung Quốc đã đề nghị chuyển một bức thư do cựu Chủ tịch Interpol Mạnh Hoành Vĩ viết cho vợ khi ông đang bị điều tra, song không được đáp ứng.

Thứ bảy, 20/10/2018 - 09:31

Mỹ buộc tội công dân Nga can thiệp bầu cử giữa kỳ
Mỹ buộc tội công dân Nga can thiệp bầu cử giữa kỳ

(Dân trí) - Chính phủ Mỹ ngày 19/10 đã buộc tội một phụ nữ Nga chi phối bầu cử giữa kỳ bằng việc tạo ra một cuộc chiến thông tin ngay trước thềm cuộc bầu cử vào đầu tháng 11 tới.

Thứ bảy, 20/10/2018 - 08:18

Mỹ cảnh báo các nước về dự án đầu tư của Trung Quốc
Mỹ cảnh báo các nước về dự án đầu tư của Trung Quốc

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã cảnh báo Panama và các nước trong khu vực về những nguy hiểm tiềm tàng khi chấp thuận các khoản đầu tư từ Trung Quốc trong bối cảnh Bắc Kinh đang rót vốn vào hàng loạt dự án trên khắp thế giới.

Thứ bảy, 20/10/2018 - 08:09

Tàu hỏa lao vào đám đông ở Ấn Độ, hơn 60 người chết
Tàu hỏa lao vào đám đông ở Ấn Độ, hơn 60 người chết

(Dân trí) - Một lễ hội tôn giáo ở Ấn Độ bỗng chốc trở thành thảm kịch sau khi một đoàn tàu chở khách lao vào đám đông tham gia lễ hội, khiến hơn 60 người thiệt mạng tối 19/10.

Thứ bảy, 20/10/2018 - 06:59

Mỹ - Hàn tiếp tục dừng tập trận quân sự vì Triều Tiên
Mỹ - Hàn tiếp tục dừng tập trận quân sự vì Triều Tiên

(Dân trí) - Mỹ và Hàn Quốc ngày 19/10 đã quyết định dừng một cuộc cuộc tập trận quân sự chung lớn khác trong năm nay để đảm bảo tiến trình ngoại giao với Triều Tiên có cơ hội tiếp diễn.

Thứ bảy, 20/10/2018 - 06:58

Ả rập Xê út thừa nhận nhà báo bất đồng chính kiến chết trong lãnh sự quán
Ả rập Xê út thừa nhận nhà báo bất đồng chính kiến chết trong lãnh sự quán

(Dân trí) - Giới chức Ả rập Xê út ngày 19/10 thừa nhận, nhà báo bất đồng chính kiến Jamal Khashoggi chết trong một "cuộc ẩu đả" với một số cá nhân bên trong lãnh sự quán Ả rập Xê út ở thành phố Istanbul hồi đầu tháng. Liên quan đến vụ việc này, Riyadh đã bắt giữ 18 nghi phạm, cách chức một số quan chức cấp cao.

Thứ bảy, 20/10/2018 - 06:28

Ông Trump: Cái chết của nhà báo Ả rập “không thể chấp nhận được”
Ông Trump: Cái chết của nhà báo Ả rập “không thể chấp nhận được”

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump gọi cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi là “không thể chấp nhận được” song vẫn khen ngợi những nỗ lực của Ả rập Xê út khi tiến hành bắt giữ những nghi phạm đầu tiên.

Thứ bảy, 20/10/2018 - 12:03

Ông Trump và ông Tập Cận Bình nhất trí gặp nhau giữa lúc căng thẳng
Ông Trump và ông Tập Cận Bình nhất trí gặp nhau giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Giới chức Trung Quốc và Mỹ đang thảo luận để sắp xếp một cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị thượng đỉnh G-20 vào tháng tới tại Buenos Aires, Argentina.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 09:26

Hiện thực buồn sau những hũ tro cốt không người nhận ở Nhật Bản
Hiện thực buồn sau những hũ tro cốt không người nhận ở Nhật Bản

(Dân trí) - Hàng chục nghìn hũ tro cốt không có thân nhân nhận về an táng trên khắp đất nước Nhật Bản phản ánh hiện thực buồn về truyền thống gia đình có xu hướng mai một cũng như như áp lực kinh tế tại quốc gia có dân số già nhất thế giới.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 09:01

Phát ngôn về phụ nữ gây tranh cãi của Tổng thống Pháp
Phát ngôn về phụ nữ gây tranh cãi của Tổng thống Pháp

(Dân trí) - Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã khiến nhiều phụ nữ trên thế giới không hài lòng vì ông phát biểu rằng không một phụ nữ có học vấn cao nào lại muốn có đông con.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 08:33

ĐÁNG QUAN TÂM
Kênh truyền hình Mỹ “nhấn chìm”  MC trong biển lửa cháy rừng bằng công nghệ 3D
Kênh truyền hình Mỹ “nhấn chìm” MC trong biển lửa cháy rừng bằng công nghệ 3D

(Dân trí) - Kênh truyền hình về thời tiết của Mỹ The Weather Channel đã cảnh báo về mối nguy hiểm về hậu quả biến đổi khí hậu, khi sử dụng công nghệ 3D “nhấn chìm” người dẫn chương trình trong biển lửa để mô phỏng diễn biến của một vụ cháy rừng.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 08:14

Nga tiết lộ uy lực hệ thống S-300 cấp cho Syria
Nga tiết lộ uy lực hệ thống S-300 cấp cho Syria

(Dân trí) - Hệ thống tên lửa phòng không S-300 mà Nga cấp cho Syria có những tính năng được nâng cấp hơn so với phiên bản mà Moscow cung cấp cho các đối tác khác.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 08:06

Thu hẹp khoảng cách giới trên bách khoa toàn thư Wikipedia
Thu hẹp khoảng cách giới trên bách khoa toàn thư Wikipedia

(Dân trí) - "Khi phụ nữ không được ghi nhận xứng đáng, chúng ta mất đi tiềm năng của một nửa dân số", Đại sứ Thụy điển tại Việt Nam Pereric Högberg cho biết trong khuôn khổ sự kiện phát động một sáng kiến nhằm cải thiện vấn đề bất bình đẳng giới trên mạng Internet.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 04:41

Vụ nhà báo Ả rập mất tích có thể làm thay đổi cán cân quyền lực Trung Đông
Vụ nhà báo Ả rập mất tích có thể làm thay đổi cán cân quyền lực Trung Đông

(Dân trí) - Hơn 2 tuần kể từ khi nhà báo Jamal Khashoggi biến mất bí ẩn trong lãnh sự quán Ả rập Xê út ở Istanbul, vụ việc rõ ràng đã dần định hình lại cán cân quyền lực ở Trung Đông, làm giảm tầm ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 04:07

Bên trong máy bay thương mại thực hiện chuyến bay dài kỷ lục 19 giờ
Bên trong máy bay thương mại thực hiện chuyến bay dài kỷ lục 19 giờ

(Dân trí) - Hãng hàng không Singapore Airlines đã nối lại chuyến bay dài nhất thế giới từ quốc đảo sư tử tới thành phố New York, Mỹ bằng máy bay Airbus A350-900 ULR trị giá 317,4 triệu USD.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 03:14

Tổng thống Putin: “Tôi không ngại gánh trách nhiệm toàn cầu”
Tổng thống Putin: “Tôi không ngại gánh trách nhiệm toàn cầu”

(Dân trí) - Tổng thống Vladimir Putin cho biết ông không e ngại việc gánh trách nhiệm lãnh đạo một trong những nước có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới như Nga.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 03:03

Trực thăng rơi ngay trên boong tàu sân bay Mỹ
Trực thăng rơi ngay trên boong tàu sân bay Mỹ

(Dân trí) - Một trực thăng MH-60 Seahawk đã rơi ngay khi cất cánh khỏi boong tàu sân bay USS Ronald Reagan của Hải quân Mỹ vào sáng nay 19/10 ở vùng biển Philippines.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 02:43

Tổng thống Putin cảnh báo Tổng thống Ukraine: “Đừng đi theo vết xe đổ của Gruzia”
Tổng thống Putin cảnh báo Tổng thống Ukraine: “Đừng đi theo vết xe đổ của Gruzia”

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin cảnh báo Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko rằng Kiev không nên đi theo “vết xe đổ” dưới thời cựu Tổng thống Mikhail Saakashvili, đồng thời nhấn mạnh mong muốn của Moscow trong việc bình thường hóa quan hệ giữa 2 nước.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 02:26

Hồi kết buồn cho cuộc "hôn nhân" EU - Anh
Hồi kết buồn cho cuộc "hôn nhân" EU - Anh

Cuộc “hôn nhân” rất có thể có một kết cục buồn khi Brussels và London không thể đạt được thỏa thuận cho việc nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (gọi là Brexit) sau 45 năm “chung sống”.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 11:50

Thủ tướng Đức, Tổng thống Pháp rủ nhau uống bia sau giờ họp
Thủ tướng Đức, Tổng thống Pháp rủ nhau uống bia sau giờ họp

(Dân trí) - Một nhóm các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU), trong đó có Tổng thống Pháp và Thủ tướng Đức, đã cùng nhau uống bia sau các cuộc đàm phán.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 10:58

Nga sẽ biên chế tên lửa siêu thanh "vượt mọi đối thủ" trong vài tháng tới
Nga sẽ biên chế tên lửa siêu thanh "vượt mọi đối thủ" trong vài tháng tới

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết, quân đội nước này sẽ biên chế tên lửa siêu thanh Avangard sử dụng công nghệ cao trong vài tháng tới và khẳng định Nga là nước đầu tiên trên thế giới phát triển công nghệ đột phá này.

Thứ sáu, 19/10/2018 - 10:29

Malaysia đổi thái độ với Trung Quốc
Malaysia đổi thái độ với Trung Quốc

Malaysia muốn tìm kiếm những khoản đầu tư chất lượng, minh bạch, không tham nhũng và tạo ra công ăn việc làm cho người dân địa phương

Thứ sáu, 19/10/2018 - 09:58