Những lý do đẩy cuộc chiến ở Syria vào thế bế tắc

Dù có sự can thiệp của nhiều cường quốc và nhiều hội nghị hòa bình được tổ chức nhưng diễn biến của cuộc chiến ở Syria ngày càng tồi tệ.
>>Điều bí ẩn đang xảy ra tại Syria?
>>Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ chọn thời điểm này để can thiệp quân sự vào Syria?

Tờ New York Times ngày 26/8 đã đưa ra một số nguyên nhân chính khiến cuộc chiến Syria ngày càng tồi tệ dựa trên đánh giá, phân tích của một số chuyên gia:

Thứ nhất, khi các lực lượng tham chiến ở Syria - quân đội chính phủ và quân nổi dậy - có vẻ "không biết mệt" do nhận được sự hậu thuẫn từ bên ngoài - bao gồm Mỹ, Nga, Iran, Saudi Arabia và giờ đây thêm Thổ Nhĩ Kỳ. Theo Giáo sư James D. Fearon của trường Đại học Stanford, "nếu cả hai bên đều có sự can thiệp từ bên ngoài, sức chiến đấu sẽ lớn hơn rất nhiều".

Người đàn ông bế một bé gái sống sót sau đợt không kích của quân đội Chính phủ Syria và quân đội Nga hôm 27/8 ở gần khu vực Aleppo. (Nguồn: Aljazeera)
Người đàn ông bế một bé gái sống sót sau đợt không kích của quân đội Chính phủ Syria và quân đội Nga hôm 27/8 ở gần khu vực Aleppo. (Nguồn: Aljazeera)

Thứ hai, cuộc chiến này không thể phân định được bên nào thắng, bên nào thua. Mỗi khi lực lượng được ủy nhiệm mất lợi thế trên chiến trường, các nhà tài trợ bên ngoài lại tăng cường sự can dự, tiếp viện vũ khí và yểm trợ bằng không quân để lực lượng đó đảo ngược thế trận. Mỗi lần leo thang, cường độ cuộc chiến tranh lại được đẩy mạnh hơn một chút, số người thương vong nhiều hơn trong khi cán cân của cuộc chiến về cơ bản không có gì thay đổi. Câu chuyện này lặp đi lặp lại ở Syria suốt 5 năm qua.

Thứ ba, cấu trúc của các cuộc chiến tranh khiến dân thường chịu nhiều tổn thất. Trong hầu hết các cuộc nội chiến, muốn thành công các lực lượng tham chiến phải dựa vào sự ủng hộ của nhân dân, do đó thường cố gắng hạn chế tối đa gây thương vong cho dân thường. Theo các chuyên gia, cuộc chiến Syria không như vậy, quân chính phủ và quân đối lập đều phụ thuộc nhiều vào sự ủng hộ từ bên ngoài. Do đó, họ không có nhiều động lực để tìm các phương án tối ưu để bảo vệ dân thường. Điều này biến người dân địa phương trở thành mối đe dọa tiềm tàng, thay vì là nguồn lực cần tranh thủ sự ủng hộ.

Thứ tư, nỗi lo sơ bị thất bại khiến các bên muốn duy trì nguyên trạng. Các bên tham chiến bận tâm đến vệc bám giữ những gì mình đang có hơn là đánh liều theo đuổi những mục tiêu lớn hơn. Các quốc gia bên ngoài can thiệp vào cuộc chiến này lo sợ rằng nếu để bên kia thắng lợi thì điều này sẽ vô cùng nguy hiểm. Chẳng hạn như Saudi Arabia và Iran coi Syria là một chiến trường để họ tranh giành quyền lực tại khu vực, nếu họ thất bại thì điều này sẽ gây nguy hiểm cho chính chế độ của họ.

Thứ năm, các lực lượng tham chiến tại Syria được xây dựng để chiến đấu, không phải để chiến thắng. Nội bộ lực lượng của Chính phủ Syria cũng như các lực lượng nổi dậy hiện đều yếu đến mức họ muốn duy trì tình thế bế tắc hiện nay, dẫu cho tình thế đó tồi tệ đến mức nào, hơn là tìm kiếm bất kỳ giải pháp gần như khả thi nào đó. Các nhà lãnh đạo Syria hầu hết thuộc cộng đồng tôn giáo người Alawite thiểu số, chỉ chiếm một phần nhỏ dân số của Syria song lại chiếm phần lớn lực lượng an ninh. Sau 5 năm giao tranh với các phe nhóm sắc tộc khác, người Alawite lo sợ rằng họ có thể bị diệt chủng nếu như Tổng thống Assad không đảm bảo giành được chiến thắng tuyệt đối.

Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tiến vào biên giới Syria, ngày 24/8. (Nguồn: Afr)
Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tiến vào biên giới Syria, ngày 24/8. (Nguồn: Afr)

Phe đối lập Syria thì suy yếu theo kiểu khác. Phe này gồm nhiều tổ chức khác nhau và chính sự manh mún đó cũng là nguyên nhân làm kéo dài cuộc nội chiến. Một cuộc nghiên cứu về tất cả các nỗ lực gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc (LHQ) từ năm 1945 cho thấy tổ chức này đã giải quyết được 2/3 trong tổng số các cuộc cuộc nội chiến chỉ có hai bên giao tranh, song chỉ giải quyết được có 1/4 số cuộc chiến có nhiều bên giao tranh.

Thứ sáu, khả năng để một nhà bảo trợ bên ngoài rút lui để thay đổi cục diện cuộc chiến hoặc khả năng xảy ra một cuộc xâm lược quy mô lớn để tạo thế “đánh nhanh, thắng nhanh” hiện chưa thể trở thành hiện thực. Cách chắc chắn duy nhất để phá vỡ thế bế tắc là nổi lên một bên giành được ưu thế trên chiến trường. Song do Syria đang mắc kẹt giữa hai cường quốc quân sự hàng đầu trên thế giới, Nga và Mỹ, nên để làm được điều này có lẽ cần phải có "một cuộc xâm lược" trên quy mô toàn diện.

Trong kịch bản tốt đẹp nhất, điều này sẽ dẫn đến một cuộc can thiệp tương tự như cuộc chiếm đóng của Mỹ tại Iraq hoặc Afghanistan. Trong kịch bản tệ nhất, đưa quân vào một khu vực chiến tranh có quá nhiều các bên tham gia có thể châm ngòi cho một cuộc chiến tranh khu vực. Một cách khác để chấm dứt cuộc chiến là một nhà bảo trợ bên ngoài thay đổi chính sách đối ngoại và quyết định rút lui. Điều này cho phép bên kia nhanh chóng giành chiến thắng. Tuy nhiên, ở Syria, kịch bản này hiện chưa có tín hiệu nào cho thấy nó sẽ xảy ra.

Bởi thế, theo giáo sư Fearon, cuộc chiến Syria hiện chưa có manh mối nào cho thấy nó sẽ chấm dứt. Tình huống "tốt" nhất có thể kỳ vọng là cuộc chiến sẽ được hạ cấp xuống trạng thái bao gồm "một cuộc nổi dậy ở mức độ thấp hơn”.

Theo Lam Anh/

ế giới và Việt Nam

MỚI NHẤT
Tổng thống Rousseff bào chữa trước quốc hội Brazil
Tổng thống Rousseff bào chữa trước quốc hội Brazil

(Dân trí) - Tổng thống Brazil Dilma Rousseff, người đang bị đình chỉ chức vụ do những cáo buộc về vi phạm ngân sách, ngày 29/8 đã tự ra bào chữa cho mình trước Thượng viện.

Thứ ba, 30/08/2016 - 11:24

Trợ lý lâu năm của bà Clinton ly thân chồng vì ảnh “nóng”
Trợ lý lâu năm của bà Clinton ly thân chồng vì ảnh “nóng”

(Dân trí) - Nữ trợ lý thân cận và lâu năm của ứng viên tổng thống Mỹ Hillary Clinton, Huma Abedin, đã tuyên bố ly thân chồng, chính trị gia tai tiếng Anthony Weiner, sau khi ông này bị “tố” gửi ảnh nhạy cảm cho một phụ nữ.

Thứ ba, 30/08/2016 - 11:11

Báo Hàn Quốc: Quan chức cấp cao Triều Tiên bị hành quyết vì ngủ gật
Báo Hàn Quốc: Quan chức cấp cao Triều Tiên bị hành quyết vì ngủ gật

(Dân trí) - Triều Tiên đã công khai hành quyết 2 quan chức vào đầu tháng 8 này vì không tuân thủ nhà lãnh đạo Kim Jong-un, báo JoongAng Ilbo Hàn Quốc cho biết hôm nay 30/8.

Thứ ba, 30/08/2016 - 10:40

Tổng thống Philippines nói sẵn sàng tạm gác phán quyết Biển Đông với Trung Quốc
Tổng thống Philippines nói sẵn sàng tạm gác phán quyết Biển Đông với Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte ngày 29/8 bất ngờ tỏ ra dịu giọng với Trung Quốc khi tuyên bố sẵn sàng tạm gác phán quyết của tòa trọng tài thường trực trong việc giải quyết tranh chấp lãnh thổ với Bắc Kinh ở Biển Đông.

Thứ ba, 30/08/2016 - 10:12

Mỹ ký thỏa thuận quân sự với Ấn Độ, “nắn gân” Trung Quốc ở Biển Đông
Mỹ ký thỏa thuận quân sự với Ấn Độ, “nắn gân” Trung Quốc ở Biển Đông

(Dân trí) - Việc Mỹ và Ấn Độ ngày 29/8 cùng nhau ký kết một thỏa thuận quân sự chung cho phép hai nước sử dụng các căn cứ quân sự của nhau đã tạo điều kiện thuận lợi cho Washington trong việc thúc đẩy các hoạt động tự do hàng hải ở Biển Đông cũng như tăng cường hiện diện quân sự ở khu vực được coi là cửa ngõ của Trung Quốc.

Thứ ba, 30/08/2016 - 08:34

Đồng minh của Mỹ ở Syria hỗn chiến
Đồng minh của Mỹ ở Syria hỗn chiến

(Dân trí) - Ba đồng minh của Mỹ gồm Thổ Nhĩ Kỳ, phiến quân Syria được Ankara hậu thuẫn và lực lượng người Kurd đang lao vào một cuộc chiến tiêu diệt lẫn nhau thay vì chống kẻ thù chung là tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).

Thứ ba, 30/08/2016 - 08:04

Syria giành nhiều chiến thắng sau khi phát động chiến dịch quân sự khắp cả nước
Syria giành nhiều chiến thắng sau khi phát động chiến dịch quân sự khắp cả nước

Quân đội Syria vừa mới phát động các hoạt động quân sự quy mô lớn chống lại những kẻ khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở khắp các tỉnh thành trong cả nước.

Thứ ba, 30/08/2016 - 08:00

Những vấn đề "gai góc" trong chuyến công du châu Á cuối cùng của ông Obama
Những vấn đề "gai góc" trong chuyến công du châu Á cuối cùng của ông Obama

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ có những cuộc hội đàm gai góc về cuộc chiến chống nhóm phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS), biến đổi khí hậu và nhân quyền khi ông khởi động chuyển thăm cuối cùng tới châu Á kéo dài 8 ngày trong tuần này.

Thứ ba, 30/08/2016 - 07:37

Iran “tố” máy bay không người lái Mỹ xâm phạm không phận
Iran “tố” máy bay không người lái Mỹ xâm phạm không phận

(Dân trí) - Quân đội Iran ngày 29/8 đã phát hiện một máy bay không người lái của Mỹ xâm phạm không phận của nước này và ngay lập tức phát đi tín hiệu cảnh báo tới máy bay này.

Thứ ba, 30/08/2016 - 07:14

Sét đánh chết hơn 300 con tuần lộc ở Na Uy
Sét đánh chết hơn 300 con tuần lộc ở Na Uy

(Dân trí) - Hơn 300 con tuần lộc trong một vườn quốc gia của Na Uy đã bị sét đánh chết vào cuối tuần qua khi một trận bão quét qua khu vực này.

Thứ ba, 30/08/2016 - 07:13

Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố không có ý định trở thành thế lực lâu dài ở Syria
Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố không có ý định trở thành thế lực lâu dài ở Syria

Theo Reuters, kênh truyền hình NTV dẫn lời Phó Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Numan Kurtulmus ngày 29/8 tuyên bố nước này không bước vào một cuộc chiến tranh bằng việc xâm nhập vào miền Bắc Syria và cũng như không có ý định trở thành thế lực lâu dài ở đó.

Thứ ba, 30/08/2016 - 07:00

Máy bay chiến đấu Thụy Sĩ mất tích ở vùng núi Alps
Máy bay chiến đấu Thụy Sĩ mất tích ở vùng núi Alps

(Dân trí) - Một máy bay chiến đấu cùng với một phi công của Không quân Thụy Sĩ đã mất tích hôm qua 29/8 khi đang làm nhiệm vụ bay huấn luyện. Máy bay rất có thể đã rơi xuống vùng núi Alps, nguồn tin quân sự cho biết.

Thứ ba, 30/08/2016 - 06:35

ĐÁNG QUAN TÂM
Mỹ cảnh báo xung đột giữa Thổ Nhĩ Kỳ và người Kurd
Mỹ cảnh báo xung đột giữa Thổ Nhĩ Kỳ và người Kurd

Washington mô tả xung đột giữa Thổ Nhĩ Kỳ và lực lượng người Kurd ở miền Bắc Syria là “không thể chấp nhận” và phải dừng lại.

Thứ ba, 30/08/2016 - 05:00

Tại sao Nga tiết kiệm những tên lửa tốt nhất ở Syria?
Tại sao Nga tiết kiệm những tên lửa tốt nhất ở Syria?

Trong chiến dịch ở Syria, Nga chủ yếu sử dụng phần lớn tên lửa “không đối không” R-27 là để giải quyết chúng trước khi chúng trở thành phế liệu.

Thứ hai, 29/08/2016 - 10:00

Chi tiền gặp người nổi tiếng - mốt mới của nhà giàu Trung Quốc
Chi tiền gặp người nổi tiếng - mốt mới của nhà giàu Trung Quốc

(Dân trí) - Giới siêu giàu Trung Quốc đang tìm đến với những dịch vụ chăm sóc khách hàng có thể giúp họ thỏa mãn thú vui bột phát, trong đó có việc gặp gỡ với người nổi tiếng trên khắp thế giới.

Thứ hai, 29/08/2016 - 09:30

Tên lửa hạt nhân Triều Tiên có thể khiến Mỹ-Hàn ôm hận
Tên lửa hạt nhân Triều Tiên có thể khiến Mỹ-Hàn ôm hận

Trong bối cảnh tình hình bán đảo Triều Tiên đang nóng lên, Bình Nhưỡng đã đưa ra cảnh báo sắc lạch đối với Mỹ và đồng minh Hàn Quốc.

Thứ hai, 29/08/2016 - 09:00

Ukraine huy động quân khẩn cấp giữa lúc Nga tăng cường lực lượng ở Crimea
Ukraine huy động quân khẩn cấp giữa lúc Nga tăng cường lực lượng ở Crimea

(Dân trí) - Các đơn vị phụ trách huy động quân ở Ukraine đã nhận được chỉ thị mật về một đợt huy động quân lần thứ 7, báo Vesti cho biết. Đợt huy động này diễn ra trong bối cảnh Nga được cho là đang tăng cường lực lượng ở Crimea, sát biên giới với Ukraine.

Thứ hai, 29/08/2016 - 08:26

Mò kim đáy biển
Mò kim đáy biển

Theo các chuyên gia Âu - Mỹ, việc phát hiện và ngăn chặn sát thủ “sói đơn độc” vô cùng khó khăn

Thứ hai, 29/08/2016 - 08:00

Chàng trai bất ngờ thiệt mạng sau khi bị bạn gái cắn yêu
Chàng trai bất ngờ thiệt mạng sau khi bị bạn gái cắn yêu

Julio Macias Gonzalez, một chàng trai 17 tuổi sống ở thành phố Mexico City đã bất ngờ tử vong do bị bạn gái cắn yêu.

Thứ hai, 29/08/2016 - 07:00

Bị Houthi săn đuổi, quân Arab Saudi bỏ pháo xịn thoát thân
Bị Houthi săn đuổi, quân Arab Saudi bỏ pháo xịn thoát thân

Sau khi gặp phải cuộc tấn công mạnh mẽ từ phiến quân Houthi, binh sĩ Arab Saudi đã bỏ lại khẩu pháo tự hành LAV-M để chạy thoát thân.

Thứ hai, 29/08/2016 - 05:00

Trung Quốc khoe tên lửa mới đối phó hệ thống phòng thủ THAAD tại Hàn Quốc
Trung Quốc khoe tên lửa mới đối phó hệ thống phòng thủ THAAD tại Hàn Quốc

(Dân trí) - Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Shen Jinke ngày 29/8 thông báo hệ thống tên lửa đất đối không thế hệ thứ 3 của nước này đã sẵn sàng chiến đấu, trong bối cảnh Bắc Kinh gần đây liên tục phản đối Mỹ và Hàn Quốc triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) trên bán đảo Triều Tiên.

Thứ hai, 29/08/2016 - 04:47

Sốc với cảnh bắt cóc trẻ con ngồi trên ghế sau xe đạp
Sốc với cảnh bắt cóc trẻ con ngồi trên ghế sau xe đạp

Truyền thông Trung Quốc vừa đưa ra lời cảnh báo về một chiêu bắt cóc trẻ con sau khi một đoạn clip ngắn lan truyền trên các trang mạng nước này.

Thứ hai, 29/08/2016 - 04:00

Tổng thống Philippines: Chiến dịch chống ma túy không phạm tội diệt chủng
Tổng thống Philippines: Chiến dịch chống ma túy không phạm tội diệt chủng

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte hôm nay 29/8 khẳng định chiến dịch trấn áp tội phạm ma túy khiến gần 1.800 người thiệt mạng do ông phát động không phạm tội diệt chủng, đồng thời tuyên bố ông sẵn sàng đi tù để bảo vệ người của mình trước pháp luật.

Thứ hai, 29/08/2016 - 03:49

Hôm nay bỏ phiếu kín lần 3 bầu tân Tổng thư ký Liên Hợp Quốc
Hôm nay bỏ phiếu kín lần 3 bầu tân Tổng thư ký Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Hôm nay 29/8, vòng 3 cuộc bỏ phiếu kín chọn tân Tổng thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) thay thế ông Ban Ki-moon sẽ diễn ra tại thành phố New York của Mỹ.

Thứ hai, 29/08/2016 - 03:37