Nghèo đói, bạo lực và cuộc tranh giành nguồn kim cương ở châu Phi

Nhiều tháng nay, kim cương thô của châu Phi đã tăng lên về mặt giá trị nhưng lợi nhuận từ mặt hàng này vẫn không tới được người dân. Thay vào đó, điều này chỉ có lợi cho tầng lớp giàu có và các công ty mỏ vốn do nước ngoài sở hữu.


Không nhiều người dân châu Phi được hưởng lợi từ nguồn xuất khẩu kim cương trong nước

Không nhiều người dân châu Phi được hưởng lợi từ nguồn xuất khẩu kim cương trong nước

Trung tuần tháng 9-2017, Cảnh sát Tanzania đã triệt phá vào một đường dây buôn lậu kim cương quốc tế. Một lô hàng kim cương trị giá khoảng 28 triệu euro đã bị thu giữ tại sân bay chính của đất nước này. Petra Diamonds, Công ty kim cương lớn nhất thế giới, có trụ sở tại thiên đường thuế của Jersey đã đăng ký xuất lô hàng 14kg. Tuy nhiên, theo nhà chức trách Tanzania, trọng lượng thực của nó là 30kg. Đó là cách mà chủ doanh nghiệp vẫn trốn thuế khi khai thác nguồn kim cương quý giá của châu Phi.

Mỏ đầy kim cương mà người dân vẫn nghèo đói

Những viên kim cương thô từ mỏ Williamson dự kiến sẽ được xuất sang Bỉ để chế tác. Mỏ Williamson là một doanh nghiệp liên doanh nằm ở phía Bắc Tanzania, trong đó 75% vốn sở hữu của hãng Petra Diamonds, còn lại thuộc quyền sở hữu của chính quyền nước sở tại.

Benedict Mahona, một chuyên gia kinh tế tại Đại học Dar-es-Salam cho rằng, việc thu giữ lô hàng kim cương từ mỏ Williamson là hợp pháp. Ông giải thích, Luật Hải quan của Cộng đồng Đông Phi quy định rõ ràng: Mỗi sản phẩm nhập khẩu hoặc xuất khẩu từ khu vực này phải được kê khai chính xác. “Các công ty khai thác trên toàn cầu đang cướp đi tài nguyên kim cương của châu Phi một cách có hệ thống. Chỉ một phần nhỏ khối lượng được khai báo và đóng thuế đầy đủ”, ông Mahona nói.

Sau vụ việc này, Tổng thống Tanzania, John Magufuli tuyên bố, người Tanzania có thể chiếm giữ các mỏ kim cương nếu các công ty nước ngoài tiếp tục “có vấn đề”. Ông Magufuli cũng nhắc lại rằng chống tham nhũng trong ngành khai thác mỏ là một ưu tiên hàng đầu của Chính phủ. Haki Madini, một tổ chức phi Chính phủ nhận định, trong quá khứ điều này chưa từng xảy ra và “ít nhất, các công ty bản địa cũng tham nhũng như những người nước ngoài”.

Tanzania đứng thứ 10 trong các nước sản xuất kim cương lớn nhất châu Phi, tuy nhiên, hiện tại ngành mỏ chỉ đóng góp chưa đầy 4% cho GDP của nước này. Tương tự như Tanzania, kim cương cũng không mang lại sự giàu có cho Zimbabwe. Ba phần tư dân số Zimbabwe, nhà sản xuất kim cương lớn thứ năm của châu Phi, sống trong cảnh nghèo đói cùng cực. “Hàng tỷ euro đã biến mất trước khi được đưa vào Kho bạc Zimbabwe”, báo cáo của nhóm chống tham nhũng Global Witness của Anh khẳng định.

Theo đó, kim cương chưa bao giờ giúp dân thường Zimbabwe hưởng lợi mà ngân sách thường bị thất thoát vào tay quân đội và những cơ quan bí mật. Đó là chưa kể, tranh giành nguồn kim cương cũng dẫn đến nghèo đói, bạo lực và làn sóng phản đối ở Angola hay Cộng hòa Dân chủ Congo.

Điểm sáng Botswana

Tuy nhiên, nổi lên trên bức tranh ảm đạm đó là Botswana, nước có vẻ như đã rút ra được bài học tiêu cực ở các nước láng giềng châu Phi. Một lượng lớn các viên kim cương thô được chia cắt, đánh bóng hay khoan ngay ở Boswana, trong khi chỉ vài năm trước, điều này chỉ có thể thực hiện được ở thành phố Antwerp của Bỉ hay Israel.

Quốc gia sản xuất kim cương lớn nhất châu Phi này đang được coi như một mẫu hình về chuyển đổi dòng lợi nhuận từ tài nguyên thiên nhiên trở lại xã hội. 75% doanh thu ngoại hối của đất nước này đều đến từ việc bán kim cương thô.

Không giống như hầu hết các nước châu Phi khác, Botswana xử lý nguồn lợi nhuận này rất kỹ càng, nhất là họ có một chương trình an sinh xã hội khiến nhiều nước khác phải ghen tị, bao gồm giáo dục và chăm sóc sức khỏe miễn phí. Ngoài ra, một phần tiền thu được từ khai thác mỏ kim cương được đầu tư cải tiến đường bộ, mạng lưới viễn thông và Internet.

Cho rằng hiện giờ điều Botswana cần làm là đầu tư lợi nhuận từ việc khai thác kim cương sang các ngành công nghiệp khác, ông Ricardo Soares de Oliveira, một chuyên gia châu Phi tại trường Đại học Oxford nhấn mạnh: “Có như thế mới đảm bảo rằng tiền sẽ về với họ nhiều hơn trong tương lai”.

Theo Yến Chi

An ninh thủ đô

MỚI NHẤT
Tàu sân bay Mỹ sắp tập trận sát Triều Tiên
Tàu sân bay Mỹ sắp tập trận sát Triều Tiên

(Dân trí) - Hải quân Mỹ thông báo nhóm tác chiến tàu sân bay USS Ronald Reagan sẽ tham gia tập trận chung với các tàu của Hàn Quốc ở khu vực bán đảo Triều Tiên vào cuối tháng 10 tới.

Thứ tư, 27/09/2017 - 07:10

Mỹ dồn dập áp lệnh trừng phạt Triều Tiên
Mỹ dồn dập áp lệnh trừng phạt Triều Tiên

(Dân trí) - Mỹ ngày 26/9 tiếp tục áp các lệnh trừng phạt mới với Triều Tiên sau hàng loạt các lệnh trừng phạt được ban hành hồi tuần trước theo sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump.

Thứ tư, 27/09/2017 - 06:53

Tổng thống Trump cảnh báo phương án quân sự "tàn phá" Triều Tiên
Tổng thống Trump cảnh báo phương án quân sự "tàn phá" Triều Tiên

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/9 cảnh báo, bất cứ phương án quân sự nào của Mỹ cũng sẽ "tàn phá" Triều Tiên. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, đây không phải là ưu tiên hàng đầu của Washington.

Thứ tư, 27/09/2017 - 06:30

6 cố vấn Nhà Trắng bị điều tra dùng email cá nhân cho mục đích công vụ
6 cố vấn Nhà Trắng bị điều tra dùng email cá nhân cho mục đích công vụ

(Dân trí) - Hạ viện Mỹ đang vào cuộc điều tra 6 cố vấn của Tổng thống Mỹ Donald Trump với cáo buộc sử dụng thư điện tử cá nhân để trao đổi công việc của Nhà Trắng.

Thứ ba, 26/09/2017 - 08:53

Nga đang âm thầm giải quyết cuộc khủng hoảng Triều Tiên
Nga đang âm thầm giải quyết cuộc khủng hoảng Triều Tiên

(Dân trí) - Một cuộc xung đột trên bán đảo Triều Tiên sẽ kéo theo “kết cục thảm họa” do đó Bộ Ngoại giao Nga đang âm thầm tìm kiếm giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng ở đây.

Thứ ba, 26/09/2017 - 08:37

Thủ tướng Thái Lan tuyên bố đã tìm ra tung tích của bà Yingluck
Thủ tướng Thái Lan tuyên bố đã tìm ra tung tích của bà Yingluck

(Dân trí) - Một ngày trước phiên tòa luận tội cựu Thủ tướng Yingluck Shinawatra, Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha tuyên bố đã biết tung tích của bà, theo Reuters.

Thứ ba, 26/09/2017 - 07:44

Hoàng tử Anh Harry lần đầu công khai bạn gái
Hoàng tử Anh Harry lần đầu công khai bạn gái

(Dân trí) - Hoàng tử Harry Anh và bạn gái, diễn viên Meghan Markle, đã lần đầu công khai tay trong tay xuất hiện trước công chúng tại một sự kiện tổ chức ở Toronto, Canada.

Thứ ba, 26/09/2017 - 05:16

Nga kích hoạt cuộc chơi máy bay dân dụng
Nga kích hoạt cuộc chơi máy bay dân dụng

Nga tạo điều kiện phát triển máy bay hàng không dân dụng để xuất khẩu ra nước ngoài, cạnh tranh Boeing, Airbus.

Thứ ba, 26/09/2017 - 03:57

Cú sốc của người đào tẩu Triều Tiên khi lần đầu dùng internet
Cú sốc của người đào tẩu Triều Tiên khi lần đầu dùng internet

(Dân trí) - Jayden, người Triều Tiên đào tẩu cách đây 5 năm, đã kể về cú sốc khó quên khi lần đầu tiên được sử dụng internet và tiếp xúc với thế giới tin tức khổng lồ mà anh chưa từng thấy trước đây.

Thứ ba, 26/09/2017 - 03:27

"Ảnh hưởng của Trung Quốc lên Triều Tiên đang ở mức thấp nhất"
"Ảnh hưởng của Trung Quốc lên Triều Tiên đang ở mức thấp nhất"

(Dân trí) - Lâu nay Bắc Kinh luôn phàn nàn rằng họ có rất ít ảnh hưởng đối với Triều Tiên dù là đối tác làm ăn chiến lược. Hiện giờ điều đó dường như đã thành hiện thực và Bắc Kinh rơi vào thế khó xử giữa Mỹ và Triều Tiên, Washington Post trích nhận định của các chuyên gia.

Thứ ba, 26/09/2017 - 03:17

“Bóng hồng” đầu tiên trở thành sĩ quan thủy quân lục chiến Mỹ
“Bóng hồng” đầu tiên trở thành sĩ quan thủy quân lục chiến Mỹ

(Dân trí) - Lần đầu tiên trong lịch sử 250 năm của lực lượng thủy quân lục chiến, một nữ quân nhân đã hoàn thành khóa huấn luyện sĩ quan bộ binh khắc nghiệt của quân đội Mỹ và sẽ chính thức góp mặt trong lực lượng lính thủy đánh bộ tinh nhuệ hàng đầu thế giới.

Thứ ba, 26/09/2017 - 02:47

Triều Tiên liệu có khả năng bắn hạ máy bay ném bom của Mỹ?
Triều Tiên liệu có khả năng bắn hạ máy bay ném bom của Mỹ?

(Dân trí) - Giới chuyên gia cho rằng, Triều Tiên có thể sẽ không tìm cách bắn hạ máy bay ném bom của Mỹ như tuyên bố bởi năng lực của Không quân nước này còn khá hạn chế.

Thứ ba, 26/09/2017 - 02:40

ĐÁNG QUAN TÂM
Chú rể lao xuống sông cứu người khi đang chụp ảnh cưới
Chú rể lao xuống sông cứu người khi đang chụp ảnh cưới

(Dân trí) - Một buổi chụp ảnh cưới tại Canada đã bất ngờ phải dừng lại khi chú rể nhảy xuống sông để cứu một bé trai sắp bị chết đuối.

Thứ ba, 26/09/2017 - 01:58

Bà Merkel trước cơn địa chấn của phe cực hữu
Bà Merkel trước cơn địa chấn của phe cực hữu

Một cơn địa chấn chính trị đã làm rúng động không chỉ nước Đức mà cả châu Âu.

Thứ ba, 26/09/2017 - 11:55

Cựu quan chức Lầu Năm Góc cảnh báo hậu quả thảm khốc nếu nổ ra chiến tranh Mỹ - Triều
Cựu quan chức Lầu Năm Góc cảnh báo hậu quả thảm khốc nếu nổ ra chiến tranh Mỹ - Triều

(Dân trí) - Mỹ hoàn toàn có thể đánh bại Triều Tiên trong cuộc chiến nhưng cái giá phải trả cho chiến thắng trong cuộc chiến sẽ vô cùng khủng khiếp, một quan chức Lầu Năm Góc cảnh báo.

Thứ ba, 26/09/2017 - 11:51

Giá xăng Triều Tiên tăng gấp 3 lần sau lệnh trừng phạt
Giá xăng Triều Tiên tăng gấp 3 lần sau lệnh trừng phạt

(Dân trí) - Giới chức Hàn Quốc cho biết giá xăng tại Triều Tiên đã tăng gấp 3 lần trong thời gian gần đây sau khi Bình Nhưỡng phải hứng chịu các biện pháp cấm vận mặt hàng này từ cộng đồng quốc tế.

Thứ ba, 26/09/2017 - 11:43

Vệ sĩ tổng thống Philippines bị bắn chết tại nơi làm việc
Vệ sĩ tổng thống Philippines bị bắn chết tại nơi làm việc

(Dân trí) - Một vụ nổ súng đã xảy ra hôm nay 26/9 tại khu vực gần nơi ở của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte ở thủ đô Manila khiến một vệ sĩ của ông thiệt mạng, Reuters dẫn người phát ngôn của ông Duterte cho biết.

Thứ ba, 26/09/2017 - 11:27

Lý do Triều Tiên “án binh bất động” khi máy bay Mỹ áp sát không phận
Lý do Triều Tiên “án binh bất động” khi máy bay Mỹ áp sát không phận

(Dân trí) - Cơ quan tình báo Hàn Quốc nhận định có một số lý do khiến Bình Nhưỡng không có bất kỳ phản ứng ngay tức thì nào khi Mỹ điều máy bay ném bom chiến lược B-1B áp sát không phận Triều Tiên nhất trong vòng 100 năm qua hồi tuần trước.

Thứ ba, 26/09/2017 - 10:52

Hội thảo quốc tế về Biển Đông nhìn từ các bên không tuyên bố chủ quyền
Hội thảo quốc tế về Biển Đông nhìn từ các bên không tuyên bố chủ quyền

Tối qua 25/9, Hội thảo quốc tế “An ninh hàng hải toàn cầu: Biển Đông quan điểm từ các bên không tuyên bố chủ quyền” đã diễn ra tại Tokyo, Nhật Bản.

Thứ ba, 26/09/2017 - 10:49

Nhật đòi "núi tiền" rơi vào tay Triều Tiên
Nhật đòi "núi tiền" rơi vào tay Triều Tiên

Một chiến dịch đầy quyết tâm nhằm làm tổ chức Chosen Soren phá sản được cho là dấu hiệu mới nhất cho thấy lập trường cứng rắn hơn bao giờ hết của Tokyo đối với người hàng xóm khó lường.

Thứ ba, 26/09/2017 - 10:43

Báo Hàn: Liên lạc cấp cao giữa Trung Quốc và Triều Tiên bất ngờ gián đoạn
Báo Hàn: Liên lạc cấp cao giữa Trung Quốc và Triều Tiên bất ngờ gián đoạn

(Dân trí) - Kênh liên lạc cấp cao giữa Trung Quốc và Triều Tiên được cho là bị gián đoạn nhiều năm nay và không có trao đổi đáng kể nào, Yonhap dẫn nguồn tin ngoại giao từ Bắc Kinh cho biết.

Thứ ba, 26/09/2017 - 10:40

Cựu nghị sĩ Mỹ đi tù vì gửi ảnh “khoe thân” dụ dỗ trẻ vị thành niên
Cựu nghị sĩ Mỹ đi tù vì gửi ảnh “khoe thân” dụ dỗ trẻ vị thành niên

(Dân trí) - Cựu nghị sĩ Mỹ, cựu ứng cử viên thị trưởng thành phố New York Anthony Weiner đã bị tuyên phạt 21 tháng tù với tội danh chia sẻ những nội dung đồi trụy và khiêu dâm tới một trẻ vị thành niên.

Thứ ba, 26/09/2017 - 08:46

Triều Tiên khai mạc hội chợ thương mại quốc tế giữa lúc căng thẳng
Triều Tiên khai mạc hội chợ thương mại quốc tế giữa lúc căng thẳng

(Dân trí) - Triều Tiên ngày 25/9 đã khai mạc hội chợ thương mại quốc tế thường niên với sự tham gia của hơn 250 công ty ở cả trong và ngoài nước trong bối cảnh Bình Nhưỡng đang phải chịu một loạt biện pháp trừng phạt từ nhiều nước trên thế giới.

Thứ ba, 26/09/2017 - 08:37

California, Hawaii "lo sốt vó" nguy cơ tấn công hạt nhân từ Triều Tiên
California, Hawaii "lo sốt vó" nguy cơ tấn công hạt nhân từ Triều Tiên

(Dân trí) - Trong bối cảnh cuộc khẩu chiến giữa Mỹ và Triều Tiên leo thang căng thẳng, giới chức California và Hawaii được cho là đã chuẩn bị sẵn phương án đề phòng một cuộc tấn công hạt nhân từ Bình Nhưỡng.

Thứ ba, 26/09/2017 - 08:24