Mảnh vỡ hé lộ điểm đặc biệt trên tên lửa Nga khai hỏa vào Ukraine

Các hình ảnh mới về mảnh vỡ tên lửa cho thấy trong cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Kiev tuần trước, Nga có thể đã sử dụng tên lửa hành trình "hàng hiếm" 9M729, được phóng từ dòng tổ hợp 9K720 Iskander-M, cụ thể là biến thể Iskander-M1.

Điều này đặt ra nhiều câu hỏi cả về mặt kỹ thuật lẫn tác chiến liên quan đến việc sử dụng một loại vũ khí có giá trị cao như vậy cho mục tiêu này.

Người dân đã đăng tải hình ảnh các mảnh vỡ tên lửa thu được sau đợt không kích đêm 24/5, khi Moscow tập kích Kiev. Qua phân tích sơ bộ, Ukraine phát hiện trên các mảnh vỡ được cho là xuất hiện ký hiệu tương ứng với tên lửa 9M729.

9M729 là tên lửa hành trình phóng từ mặt đất do Cục thiết kế Novator phát triển và được xem là phiên bản triển khai trên bộ của tên lửa 3M14 Kalibr. Tầm bắn của loại tên lửa này dao động từ 1.500km đến 2.600km. Chính tầm bắn xa này từng khiến 9M729 bị phương Tây cáo buộc vi phạm Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF), điều mà Nga nhiều lần bác bỏ.

Tên lửa được phóng từ tổ hợp tên lửa chiến thuật Iskander. Tuy nhiên, 9M729 dài hơn đáng kể so với tên lửa hành trình tiêu chuẩn 9M728. Chiều dài của 9M729 là 7,94m, trong khi 9M728 chỉ dài 7,4m. Tên lửa 9M728, còn được gọi là R-500, có tầm bắn ngắn hơn nhiều, khoảng 500km.

Sự khác biệt về kích thước này được cho là khiến 9M729 không thể sử dụng với bệ phóng tiêu chuẩn của hệ thống Iskander-K.

Do đó, 9M729 cần một loại bệ phóng lớn hơn là 9P701, thuộc cấu hình 9K720 Iskander-M, vốn được gọi là Iskander-M1. Mỗi bệ phóng được cho là có thể mang 4 tên lửa. Việc bàn giao hệ thống này cho quân đội Nga bắt đầu từ khoảng năm 2021.

Theo kế hoạch mua sắm được công bố năm 2019, Nga dự định trang bị tối đa 60 bệ phóng loại này, mặc dù số lượng thực tế hiện đang hoạt động có thể thấp hơn.

Tính đến tháng 10/2025, Nga mới chỉ dùng 9M729 khoảng 23 lần kể từ khi xung đột với Ukraine leo thang.

Theo Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine, kho dự trữ 9M729 của Nga vào tháng 11/2025 được ước tính có khoảng 50 quả. Các báo cáo trước đó cho biết tổng số lượng đặt hàng sản xuất loại tên lửa này vào khoảng 95 quả.

Điều này khiến 9M729 trở thành một trong những loại vũ khí thực sự hiếm và có số lượng hạn chế trong kho tên lửa của Nga.

Vì vậy, việc Nga được cho là đã sử dụng loại tên lửa này trong cuộc tấn công vào Kiev đã làm dấy lên câu hỏi về lý do tác chiến đằng sau quyết định đó.

Về nguyên tắc, Nga hoàn toàn có thể sử dụng các tên lửa 9M728 phổ biến hơn thuộc hệ thống Iskander-K cho mục tiêu tại Kiev, đồng thời dành các tên lửa 9M729 tầm xa hơn cho những mục tiêu nằm sâu ở miền Tây Ukraine.

Một giả thuyết được đưa ra là Nga có thể đang thiếu tên lửa 9M728 tiêu chuẩn nên phải sử dụng phiên bản tầm bắn xa hơn và uy lực hơn. Tuy nhiên, giả thuyết này hiện chưa được xác nhận và cũng chưa có bằng chứng đáng tin cậy nào về mức tồn kho hoặc các hạn chế tác chiến có thể giải thích việc sử dụng tên lửa 9M729 trong trường hợp này.