Lý do Mỹ phải tháo rời loạt linh kiện quan trọng từ tiêm kích, tàu ngầm

Kết luận trên được đưa ra sau khi Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO), cơ quan giám sát độc lập, tiến hành các hoạt động rà soát quân đội Mỹ.

Theo báo cáo, quân đội Mỹ đang đối mặt với vấn đề chậm bảo dưỡng vũ khí, thiếu phụ tùng thay thế và chi phí tăng cao, bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, trong đó có việc phụ thuộc vào các hợp đồng cung ứng độc quyền.

Trong số đó, cả tiêm kích F/A-18 và tàu ngầm lớp Virginia đều có các bộ phận khó mua đúng thời hạn sửa chữa, buộc thủy thủ phải tháo linh kiện từ phương tiện cùng loại khác để lắp vào.

Nguyên nhân thường là do việc chậm trễ trong khâu sản xuất, trong khi chính phủ không có quyền truy cập dữ liệu thiết kế để đặt hàng từ công ty khác hoặc tự chế tạo trong các xưởng quân sự.

Với F/A-18 Super Hornet, các kỹ thuật viên nói với GAO rằng họ không thể có được quyền sở hữu dữ liệu đối với cáp tần số vô tuyến từ một nhà cung cấp suốt hơn 10 năm qua, và việc sửa chữa hoàn toàn phụ thuộc vào lịch trình của nhà sản xuất. Dữ liệu thiết kế và chế tạo loại cáp này thuộc sở hữu trí tuệ của nhà cung cấp.

Để có thêm cáp, Hải quân đã xem xét đảo ngược kỹ thuật để tự sản xuất hoặc ký hợp đồng sản xuất phụ tùng, nhưng cả 2 phương án đều quá tốn kém, theo báo cáo.

“Do đó, các kỹ thuật viên buộc phải tháo linh kiện từ những máy bay bị ngừng bay để lấy cáp thay thế”, GAO cho biết.

Tình hình tương tự cũng xảy ra với tàu ngầm lớp Virginia, vốn phụ thuộc vào các nhà thầu nắm giữ quyền dữ liệu kỹ thuật đối với nhiều bộ phận.

“Lịch trình bảo dưỡng do nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) quyết định, dẫn đến chậm trễ sửa chữa và ảnh hưởng tới khả năng sẵn sàng chiến đấu. Nếu OEM không giao linh kiện dự phòng kịp thời, kỹ thuật viên phải tháo linh kiện từ một tàu ngầm khác cho đến khi có linh kiện thay thế", báo cáo viết.

Việc duy trì khả năng hoạt động an toàn cho máy bay và tàu ngầm đòi hỏi một chuỗi cung ứng khổng lồ từ nền công nghiệp quốc phòng Mỹ vốn đang quá tải.

Việc tháo phụ tùng từ phương tiện khác chỉ là giải pháp tạm thời, làm tăng chi phí, khối lượng công việc bảo trì và có thể gây thiếu hụt phương tiện sẵn sàng chiến đấu, vì phương tiện bị tháo linh kiện sẽ phải ngừng hoạt động cho đến khi được lắp lại.

Ngoài ra, GAO cũng tiến hành xem xét chương trình tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II, tàu tác chiến ven biển (LCS) và xe thiết giáp Stryker. Cả 3 chương trình đều gặp khó khăn tương tự khi phụ thuộc vào nhà thầu thương mại để có dữ liệu bảo trì, khiến thời gian sửa chữa kéo dài.

Đối với F-35, các kỹ thuật viên và quan chức chương trình cho biết máy bay gặp vấn đề về ăn mòn, nhưng không thể tự sửa chữa vì thiếu dữ liệu kỹ thuật. “Ngoài ra, số lượng nhà thầu được phép sửa chữa quá ít, làm thời gian sửa kéo dài”, báo cáo viết. Chương trình đang tìm cách dần tiếp nhận quyền sở hữu dữ liệu để có thể tự bảo dưỡng.

GAO cũng dẫn trường hợp một động cơ thủy lực bị hỏng trên tàu tác chiến ven biển, trong đó nhà thầu sửa chữa từ chối sửa nếu không có sự tham gia của OEM, đơn vị nắm quyền dữ liệu bộ phận.

Đối với xe thiết giáp Stryker, các quan chức chương trình cho biết họ vẫn chưa thể giành được quyền dữ liệu toàn phần của khung xe, dẫn đến hợp đồng hỗ trợ kỹ thuật năm 2024 giữa Lục quân Mỹ và nhà thầu chính có giá trị khoảng 534 triệu USD trong 5 năm.

GAO cho biết các khó khăn hiện nay cho thấy việc thiếu quyền sở hữu dữ liệu đang cản trở khả năng duy trì hoạt động của hệ thống vũ khí quan trọng với hoạt động của quân đội Mỹ.