Iran tính thiết lập cơ chế thu phí vĩnh viễn tại eo biển Hormuz

Đại sứ Iran tại Pháp Mohammad Amin-Nejad ngày 21/5 cho biết Iran đang thảo luận với Oman về các phương án thiết lập một hệ thống thu phí vĩnh viễn nhằm chính thức hóa việc kiểm soát giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz.

“Hai nước phải huy động mọi nguồn lực để vừa cung cấp dịch vụ an ninh vừa quản lý hoạt động hàng hải một cách phù hợp nhất”, ông Amin-Nejad nói trong một cuộc phỏng vấn tại Paris.

Đại sứ Amin-Nejad đổ lỗi cho chi phí bảo hiểm quá cao là nguyên nhân khiến lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz sụt giảm, mặc dù các công ty vận tải biển cho rằng nguy cơ bị tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái, cũng như trúng thủy lôi, mới là lý do chính khiến các tàu thuyền tránh đi qua eo biển Hormuz.

Hầu hết các công ty vận tải biển đều nói rằng họ sẽ không cho tàu thuyền đi qua eo biển cho đến khi xung đột kết thúc.

Iran trên thực tế đã phong tỏa một phần eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Israel phối hợp mở chiến dịch không kích Iran hồi cuối tháng 2. Iran cảnh báo sẽ khai hoả vào bất cứ tàu nào cố gắng vượt qua eo biển mà không được sự cho phép của Tehran.

Tehran phớt lờ việc Mỹ nhiều lần yêu cầu Iran mở lại tuyến đường vận tải chiến lược này. Trong các phiên bản đề xuất hòa bình gửi cho Mỹ, Iran thậm chí đề nghị công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.

Mỹ ban bố lệnh phong tỏa hàng hải Iran kể từ hôm 13/4 sau khi các cuộc hòa đàm tại Pakistan không mang lại kết quả như mong đợi.

Song song với lệnh phong tỏa hàng hải Iran, Hải quân Mỹ cũng triển khai hoạt động hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz nhưng chiến dịch này đang tạm dừng.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 21/5 cảnh báo một thỏa thuận ngoại giao giữa Mỹ và Iran sẽ là "bất khả thi" nếu Tehran triển khai hệ thống thu phí tại eo biển Hormuz.

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington phản đối việc Iran thu phí qua eo biển Hormuz.

"Chúng tôi muốn tuyến đường này được tự do. Chúng tôi không muốn có các khoản phí. Đó là một tuyến đường thủy quốc tế", ông phát biểu khi trả lời câu hỏi từ các phóng viên tại Nhà Trắng.

"Chưa có một con tàu nào có thể đi qua mà không có sự chấp thuận của chúng tôi, và Hải quân Mỹ đã làm rất tốt", ông Trump nói thêm khi đề cập đến lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với các cảng của Iran.

Theo Tổng thống Trump, Iran đang bị thất thu rất nhiều khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, với tổn thất “lên tới 500 triệu USD mỗi ngày". Eo biển Hormuz là huyết mạch trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.

Về phía Iran, giới chức nước này đã công bố cơ chế kiểm soát mới, xác định vùng giám sát mở rộng đối với eo biển Hormuz. Tehran nêu rõ, các tàu thuyền muốn qua eo biển Hormuz phải phối hợp và được sự cho phép của Iran.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 21/5 cho biết 31 tàu thương mại, bao gồm các tàu chở dầu và tàu container, đã đi qua Eo biển Hormuz một cách an toàn trong 24 giờ qua dưới sự phối hợp và bảo vệ của lực lượng Hải quân nước này.