Thứ ba, 25/10/2005 - 08:42

“Diễn viên nhí” trở thành tổng thống Ba Lan

Nổi tiếng từ thời niên thiếu khi cùng đóng trong bộ phim lừng danh năm 1962 “Hai người đánh cắp Mặt trăng” với người anh em song sinh của mình, hôm qua thị trưởng Warsaw, Lech Kaczynski, thuộc đảng Bảo thủ luật pháp và công lý đã chính thức trở thành tân Tổng thống Ba Lan.

Với 91% phiếu được kiểm hôm qua, thị trưởng Warsaw, 56  tuổi, đã đạt 55,5% phiếu. Con số này vượt qua ứng viên của Đảng Cương lĩnh công dân (CP) Donald Tusk với 44,5% cử tri ủng hộ.

Tỉ lệ cử tri đi bầu vòng hai (23/10) đạt 50,91%. Với kết quả bầu cử này, Ba Lan đã tiến một bước về phía hữu, trong đó Lech Kaczynski ủng hộ những giá trị Thiên Chúa giáo truyền thống và một quốc gia định hướng xã hội.

Ông Lech Kaczynski đã kêu gọi CP đối lập nhanh chóng thảo luận thành lập chính phủ liên minh.

Tuy nhiên, các nhà quan sát bình luận cuộc đối thoại sắp tới sẽ rất khó khăn. Dù hai đảng cùng có chung xuất phát từ phong trào Công đoàn Đoàn kết, nhưng chương trình kinh tế rất khác nhau, từ việc các cải cách thị trường có thể đi xa tới đâu đến chương trình phúc lợi cho người dân được đảm bảo thế nào.

Dù hai đối thủ có thể ngồi lại với nhau hay không thì điều ai cũng thấy là đường lối chính trị của Ba Lan chắc chắn sẽ khác với thời của tổng thống Kwasniewsky (sẽ mãn nhiệm vào 23/12 này). Những người xã hội Kwasniesky đã có hai nhiệm kỳ nắm quyền, nhưng đã đánh mất lòng tin người Ba Lan vì những xì căng đan tham nhũng.

Trong khi đó, Lech Kaczinsky và Donald Tusk đều tuyên bố chống tham nhũng và nâng cao vị thế Ba Lan trên trường quốc tế, chỉ khác nhau ở chỗ ứng viên Donald Tusk nghiêng về các giá trị châu Âu trong khi Lech Kaczynski ủng hộ Mỹ. Nếu Donald Tusk ủng hộ Đức, Nga thì điểm công du nước ngoài đầu tiên của ông Lech Kaczynski là Washington.

Khác với nhiều nước châu Âu, ông Lech Kaczynski  vận động duy trì án tử hình và đòi tăng vai trò của các cơ quan sức mạnh trong bộ máy nhà nước. Kaczysnki theo đường lối dân tộc từng chỉ trích Đức không chịu đền bù tổn thất mà phát xít Đức gây ra cho Warsaw (theo ông lên tới 54,6 tỉ USD).

Và tuy Kaczynski dè dặt trong các tuyên bố liên quan tới Nga, nhưng người Nga không quên ông là thị trưởng Warsaw có sáng kiến xây dựng một quảng trường mang tên Jokhar Dudayev (một trong những thủ lĩnh phiến quân Chechnya đã bị Nga tiêu diệt) ở Ba Lan.         

 "Chưa ăn cắp gì, ngoại trừ Mặt trăng"

Hai anh em Kaczynski từng là thành viên của phong trào Công đoàn Đoàn kết nhưng đã tách khỏi phong trào và lập ra đảng Bảo thủ luật pháp và công lý (LJP) hiện nay.

Họ biến sự liêm chính thành vốn chính trị của mình với tuyên bố: “Trong đời chúng tôi chưa ăn cắp gì, ngoại trừ Mặt trăng!”. Chỉ một tháng trước, người anh Jaroslaw Kaczynski đã lãnh đạo đảng LJP thắng đảng cầm quyền Dân chủ xã hội trong cuộc bầu cử vào Quốc hội Ba Lan.

Nếu Jaroslaw Kaczynski trở thành thủ tướng thì hai anh em có thể gây khó khăn cho các nguyên thủ tới thăm Ba Lan: họ sinh cách nhau chỉ 45 phút, đến nay vẫn giống nhau như đúc và cách duy nhất để phân biệt là người em, tân tổng thống Ba Lan, có một nốt ruồi nhỏ trên mặt. Tuy nhiên, ông Jaroslaw trấn an: nếu em trai làm tổng thống, ông sẽ không làm thủ tướng!                

(Guardian, Newsru)

Theo Trần Đức Thành

Tuổi trẻ/ AP, Reuters, Kommersant