Đằng sau cái chết của nhà báo Ả Rập Saudi: Bắt cóc hay sát hại?

Đặc vụ Ả Rập Saudi có lẽ không lường trước được rằng vị hôn thê của nhà báo đợi bên ngoài lãnh sự quán nước này ở Istanbul đã được dặn dò báo tin cho giới chức Thổ Nhĩ Kỳ nếu 1 giờ sau ông không xuất hiện.
>>Đằng sau cái chết của nhà báo Ả Rập Saudi: Vết rạn trăm năm
>>Đằng sau cái chết của nhà báo Ả Rập Saudi: Cuộc gọi Skype "tử thần"

Hãng thông tấn AP (Mỹ) ngày 28-10 cho biết một tài xế taxi ở Thổ Nhĩ Kỳ (TNK) khẳng định đã chở một số thành viên biệt đội sát hại nhà báo Jamal Khashoggi hôm 2-10 từ Lãnh sự quán (LSQ) Ả Rập Saudi tại Istanbul ra sân bay. Họ tỏ ra phấn khích và hút thuốc, uống rượu trong xe. Theo tài xế, trong đó có quan chức tình báo cấp cao thân cận với Thái tử Ả Rập Saudi Mohammed bin Salman (MBS).

Chiến dịch vụng về

Cho tới nay, Ankara không ngừng lặp lại sự khẳng định biệt đội gồm 15 đặc vụ đã được Ả Rập Saudi cử sang để sát hại ông Khashoggi. Trong khi đó, Riyadh một mực cho rằng Thái tử MBS không hề hay biết điều gì về vụ thủ tiêu nhà báo đối lập này.

Riyadh đã thừa nhận đội đặc vụ - do Phó Giám đốc Tổng cục Tình báo Ả Rập Saudi Ahmed al-Asiri thành lập - gây ra cái chết của nhà báo 59 tuổi Khashoggi. Tuy nhiên, họ khẳng định mục đích của chiến dịch không phải là giết người mà chỉ muốn đưa ông Khashoggi về nước. Có điều, cuộc thuyết phục đã biến thành bạo lực khi ông kháng cự dẫn tới ẩu đả chết người.

Giới chức trách TNK đã bác bỏ quyết liệt "phiên bản" này của Riyadh. Tổng thống TNK Tayyip Erdogan đã dành cả bài phát biểu trước quốc hội hồi tuần rồi để chĩa thẳng sự ngờ vực vào Thái tử MBS và xoáy sâu vào tuyên bố nhà báo Khashoggi bị sát hại.

Tuy nhiên, nhiều quan chức Ả Rập Saudi tiết lộ với NBC News (Mỹ) rằng các bước của chiến dịch vụng về này cho thấy mục đích không phải là để giết ông Khashoggi. Theo các nguồn tin, một cuộc điều tra nội bộ của Ả Rập Saudi cho biết 15 đặc vụ của chiến dịch được chia làm 3 đội nhỏ. Trong đó, một số người chỉ lo liệu hoạt động hậu cần và an ninh, trong khi đội đặc nhiệm nòng cốt thực hiện cuộc thuyết phục nhà báo lưu vong trong LSQ. Lúc án mạng xảy ra, trong LSQ chỉ có 9 đặc vụ.


Nhân viên an ninh canh giữ trước LSQ Ả Rập Saudi tại Istanbul - Thổ Nhĩ Kỳ hôm 28-10. Ảnh: REUTERS

Nhân viên an ninh canh giữ trước LSQ Ả Rập Saudi tại Istanbul - Thổ Nhĩ Kỳ hôm 28-10. Ảnh: REUTERS

Thuyết phục rồi... ẩu đả?

Giới chức Ả Rập Saudi khẳng định cuộc điều tra nêu trên đã phát hiện đội đặc vụ được lệnh trực tiếp thuyết phục ông Khashoggi trong LSQ. Nếu nhà báo này không chịu quay về Ả Rập Saudi, đội đặc vụ sẽ đưa ông tới một ngôi nhà an toàn được sắp xếp trước ở Istanbul để tiếp tục đàm phán. Sau 2 ngày, nếu vẫn từ chối tới cùng thì ông sẽ được thả. Tuy nhiên, ngay từ đầu, các đặc vụ đã làm trái lệnh và nhanh chóng áp dụng vũ lực.

Nguồn tin từ chính quyền Ả Rập Saudi nói với Reuters rằng ông Khashoggi được mời đến LSQ tại Istanbul để gặp đặc vụ Maher Mutreb - được cho là người đứng đầu biệt đội, có nhiệm vụ thuyết phục nhà báo đối lập hồi hương. Khi mặt đối mặt trong LSQ, Khashoggi đã cự tuyệt đề xuất đó, đồng thời cảnh báo rằng ông nhờ một người bên ngoài tòa nhà thông báo cho giới chức TNK nếu như 1 giờ sau ông không xuất hiện.

Các đặc vụ có lẽ đã không lường trước được rằng vị hôn thê của nhà báo xấu số - cô Hatice Cengiz, đợi bên ngoài LSQ - đã được ông trao cho 2 chiếc điện thoại di động cùng lời nhắn: Nếu ông biến mất, hãy báo cho trợ lý Tổng thống Erdogan.

Tiết lộ kết quả điều tra sơ bộ từ chính quyền Ả Rập Saudi, một quan chức giấu tên cho biết ông Khashoggi đã thẳng thừng cáo buộc Mutreb cùng biệt đội của gã vi phạm quy tắc về ngoại giao. Nhà báo này thách thức: "Các ông tính làm gì tôi? Bắt cóc tôi sao?". Đặc vụ Mutreb trả lời: "Đúng vậy, chúng tôi sẽ đánh thuốc mê và bắt cóc ông".

Theo vị quan chức Ả Rập Saudi nêu trên, hành động mang tính đe dọa này đã vi phạm mục tiêu hàng đầu của sứ mệnh. Khi ông Khashoggi lên giọng, các đặc vụ bắt đầu mất bình tĩnh. Họ tìm cách khống chế nhà báo đối lập, khóa cổ và bịt miệng ông.

"Họ muốn ngăn Khashoggi la hét nhưng biện pháp này đã khiến ông ấy tử vong" - vị quan chức giấu tên tiết lộ, đồng thời nhấn mạnh rằng ý định ban đầu của đội đặc vụ hoàn toàn không phải là hạ sát nhà báo đối lập. Khi được hỏi liệu có phải biệt đội đã làm ông Khashoggi ngạt thở, vị quan chức này nói: "Nếu bạn đặt bất kỳ ai cùng độ tuổi với Khashoggi vào tình huống này, tử vong là điều khó tránh khỏi".

Các đặc vụ sau đó được cho là đã tìm cách che giấu vụ bắt người thất bại với cả tình báo trong và ngoài nước. Theo giả thuyết của giới chức tình báo TNK, nhóm đặc vụ có thể đã phân xác ông Khashoggi và giấu tại 2 địa điểm bên ngoài TP Istanbul. Các cuộc tìm kiếm của lực lượng chức năng địa phương vẫn đang được tiến hành ở những địa điểm nghi vấn này.

Trong khi đó, vị quan chức Ả Rập Saudi nêu trên cho biết biệt đội đã giấu thi thể ông Khashoggi trong một tấm thảm lót sàn. Họ đưa thi thể nhà báo xấu số rời LSQ bằng xe công vụ rồi giao cho một "cộng tác viên địa phương" phi tang. Salah Tubaigy, chuyên gia pháp y của biệt đội, đã cố gắng xóa mọi dấu vết của vụ ẩu đả khiến ông Khashoggi tử vong.

Gần 4 tuần sau khi vụ việc xảy ra, Riyadh không ít lần sửa đổi "phiên bản" của mình về vụ việc. Phải mất 17 ngày sau, họ mới thừa nhận cái chết của ông Khashoggi trong LSQ với nguyên nhân đưa ra là do… ẩu đả.

Gần đây nhất, hôm 25-10, một công tố viên Ả Rập Saudi thừa nhận vụ sát hại nhà báo Khashoggi đã được lên kế hoạch từ trước. Sự thừa nhận bất ngờ này làm dấy lên câu hỏi: Nhân vật nào ở Ả Rập Saudi có thẩm quyền ra lệnh thực thi một vụ ám sát quốc tế như thế?

Riyadh đã bắt giữ toàn bộ 15 đặc vụ cùng 3 nghi phạm. Nhiều quan chức cấp cao cũng bị truy cứu trách nhiệm về vụ việc, riêng Thái tử MBS được khẳng định là không dính líu.

Bằng chứng nhạy cảm

Một người bạn của ông Khashoggi tiết lộ trên tờ Sunday Express hôm 28-10 rằng nhà báo lưu vong này có vẻ rất lo lắng khi 2 người gặp nhau ngay trước lúc ông biến mất. Theo người bạn này, Khashoggi đã kể rằng ông sẽ có bằng chứng cho thấy Ả Rập Saudi sử dụng vũ khí hóa học. "Ông ấy nói rằng đang hy vọng sẽ có bằng chứng bằng tài liệu" - người bạn kể lại cuộc nói chuyện cuối cùng với ông Khashoggi.

Trước đó, Riyadh từng đối mặt những cáo buộc cho rằng họ sử dụng đạn phốt-pho trắng trong cuộc xung đột ở Yemen.

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra từ ngày 26-10

Theo Đỗ Quyên

Người lao động

MỚI NHẤT
Những bí ẩn xung quanh vụ rơi máy bay Lion Air chở 189 người
Những bí ẩn xung quanh vụ rơi máy bay Lion Air chở 189 người

(Dân trí) - Hai ngày sau vụ rơi máy bay Boeing 737 Max 8 mang số hiệu chuyến bay JT610 của hãng hàng không Lion Air chở 189 người, hy vọng tìm thấy người sống sót gần như không còn, trong khi vẫn còn nhiều câu hỏi chưa thể giải đáp về tai nạn thảm khốc này.

Thứ ba, 30/10/2018 - 09:23

Ông Trump tính cắt quốc tịch của trẻ em nước ngoài sinh tại Mỹ
Ông Trump tính cắt quốc tịch của trẻ em nước ngoài sinh tại Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đang có kế hoạch ký một sắc lệnh nhằm hủy bỏ quyền được cấp quốc tịch của trẻ em nước ngoài sinh ra trên đất Mỹ. Ông gọi luật này là “điều nực cười và cần phải chấm dứt”.

Thứ ba, 30/10/2018 - 08:38

Một ngày làm việc của Tổng thống Trump tại Nhà Trắng
Một ngày làm việc của Tổng thống Trump tại Nhà Trắng

(Dân trí) - Một ngày làm việc của Tổng thống Mỹ Donald Trump thường kéo dài 9 giờ đồng hồ, và các trợ lý của ông đánh giá ông chủ Nhà Trắng hoàn thành khối lượng công việc khá hiệu quả, Politico đưa tin.

Thứ ba, 30/10/2018 - 08:31

Cốc uống nước gần 1.300 USD gây tranh cãi của Không quân Mỹ
Cốc uống nước gần 1.300 USD gây tranh cãi của Không quân Mỹ

(Dân trí) - Không quân Mỹ đang đối mặt với hàng loạt các thắc mắc từ phía các nghị sĩ nước này về lý do vì sao họ có thể chi gần 1.300 USD để mua một chiếc cốc có khả năng tự làm nóng đồ uống như cà phê hoặc trà cho các phi đội máy bay tiếp dầu hoặc máy bay vận tải.

Thứ ba, 30/10/2018 - 07:43

Vắng bóng bà Merkel, nước Đức sẽ mang màu Nâu hay Xanh?
Vắng bóng bà Merkel, nước Đức sẽ mang màu Nâu hay Xanh?

Thủ tướng Đức Angela Merkel ngày 29/10 tuyên bố bà sẽ không tranh cử chức Chủ tịch đảng CDU và cũng sẽ không tái tranh cử Thủ tướng vào năm 2021.

Thứ ba, 30/10/2018 - 03:57

Con trai ông Đặng Tiểu Bình: “Trung Quốc nên biết mình đang ở đâu”
Con trai ông Đặng Tiểu Bình: “Trung Quốc nên biết mình đang ở đâu”

(Dân trí) - Con trai cả của cố lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình đã đưa ra những nhận định về chính sách đối ngoại hiện nay của Bắc Kinh và tìm cách bảo vệ những di sản của cha ông cách đây 40 năm.

Thứ ba, 30/10/2018 - 03:42

Bến nổi chứa tàu sân bay Nga bất ngờ bị chìm
Bến nổi chứa tàu sân bay Nga bất ngờ bị chìm

(Dân trí) - Tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov của Nga may mắn không gặp bất cứ hư hại nào sau khi bến nổi sửa chữa bất ngờ chìm xuống biển.

Thứ ba, 30/10/2018 - 03:15

Triều Tiên muốn học tập mô hình của Singapore hoặc Thụy Sĩ
Triều Tiên muốn học tập mô hình của Singapore hoặc Thụy Sĩ

(Dân trí) - Triều Tiên hiện đang xem xét thực hiện một kế hoạch quy mô lớn nhằm trở thành điểm trung chuyển vận tải trong khu vực, học tập theo thành công của mô hình Singapore và Thụy Sĩ.

Thứ ba, 30/10/2018 - 02:17

Cú rơi khó giải thích của máy bay Lion Air chở 189 người
Cú rơi khó giải thích của máy bay Lion Air chở 189 người

(Dân trí) - Chiếc máy bay xấu số của hãng hàng không Lion Air được cho là đã rơi xuống biển vào sáng 29/10 với tốc độ hàng trăm km/h trong những giây cuối cùng. Đây có thể là chi tiết quan trọng hỗ trợ các nhà điều tra tìm ra nguyên nhân của vụ tai nạn.

Thứ ba, 30/10/2018 - 02:03

Indonesia: Những câu chuyện buồn trên chuyến bay định mệnh
Indonesia: Những câu chuyện buồn trên chuyến bay định mệnh

Mọi người vẫn đang chờ mong những thông tin tìm kiếm cứu nạn tiếp theo và cầu nguyện cho 189 nạn nhân trên chuyến bay  Lion Air JT-610, vừa đâm xuống biển Java hôm 29-10.

Thứ ba, 30/10/2018 - 11:52

Mỹ tuyên bố tiếp tục tuần tra Biển Đông
Mỹ tuyên bố tiếp tục tuần tra Biển Đông

(Dân trí) - Quan chức Hải quân Mỹ tuyên bố Washington sẽ tiếp tục tiến hành các hoạt động tuần tra trên Biển Đông sau khi xảy ra vụ chạm trán thiếu an toàn giữa tàu chiến Mỹ và Trung Quốc hồi tháng 9.

Thứ ba, 30/10/2018 - 11:10

Mỹ tiếp tục ra đòn vào lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc
Mỹ tiếp tục ra đòn vào lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc

(Dân trí) - Washington đã ra lệnh hạn chế một công ty sản xuất chất bán dẫn Trung Quốc mua sắm các thiết bị của các công ty Mỹ vì cho rằng công ty Trung Quốc có thể gây ra mối đe dọa với lợi ích và nền an ninh quốc gia Mỹ.

Thứ ba, 30/10/2018 - 10:52

ĐÁNG QUAN TÂM
Bà Hillary Clinton lên tiếng về tin "tái đấu" Tổng thống Trump năm 2020
Bà Hillary Clinton lên tiếng về tin "tái đấu" Tổng thống Trump năm 2020

(Dân trí) - Cựu Ngoại trưởng, cựu ứng viên tổng thống Mỹ năm 2016 Hillary Clinton đã bỏ ngỏ khả năng sẽ tiếp tục chạy đua vào “ghế nóng” Nhà Trắng lần thứ 3 trong cuộc bầu cử năm 2020.

Thứ ba, 30/10/2018 - 10:10

Video tàu chiến Mỹ thử nghiệm tung hỏa lực, hạ gục tên lửa đạn đạo
Video tàu chiến Mỹ thử nghiệm tung hỏa lực, hạ gục tên lửa đạn đạo

(Dân trí) - Hải quân Mỹ đã công bố một đoạn video ghi lại khoảnh khắc tàu chiến USS John Finn phóng tên lửa dẫn đường SM-3 Block IIA tiêu diệt mục tiêu tên lửa đạn đạo tầm trung khi thực hiện thử nghiệm công nghệ đánh chặn tiên tiến.

Thứ ba, 30/10/2018 - 09:15

Giây phút trực thăng chở Chủ tịch đội Leicester mất kiểm soát lao xuống đất
Giây phút trực thăng chở Chủ tịch đội Leicester mất kiểm soát lao xuống đất

(Dân trí) - Một đoạn video từ camera giám sát đã ghi lại được khoảnh khắc máy bay chở chủ tịch đội bóng đá Leicester Vichai Srivaddhanaprabha và 4 người khác cất cánh, trước khi sự cố xảy ra khiến trực thăng mất kiểm soát trên không, lao xuống mặt đất và phát nổ.

Thứ ba, 30/10/2018 - 08:58

Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump giảm mạnh trước bầu cử giữa kỳ
Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump giảm mạnh trước bầu cử giữa kỳ

(Dân trí) - Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giảm tới 4% chỉ riêng trong tuần trước trong bối cảnh xuất hiện làn sóng bạo lực ở xứ sở cờ hoa trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ vào đầu tháng 11 tới.

Thứ ba, 30/10/2018 - 08:46

Mỹ sẽ áp thuế lên toàn bộ hàng hóa Trung Quốc nếu cuộc gặp Trump-Tập thất bại
Mỹ sẽ áp thuế lên toàn bộ hàng hóa Trung Quốc nếu cuộc gặp Trump-Tập thất bại

(Dân trí) - Mỹ có thể sẽ công bố áp thuế lên toàn bộ hàng hóa Trung Quốc vào đầu tháng 12 tới nếu cuộc hội đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không thể xoa dịu cuộc chiến thương mại giữa hai nước, Bloomberg dẫn nguồn thạo tin cho biết.

Thứ ba, 30/10/2018 - 08:19

Ông Trump cảnh báo 4.000 người tị nạn: “Quân đội Mỹ đang chờ sẵn”
Ông Trump cảnh báo 4.000 người tị nạn: “Quân đội Mỹ đang chờ sẵn”

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã đưa ra cảnh báo cứng rắn với hàng nghìn người tị nạn đang ùn ùn kéo về biên giới Mỹ trong khi 5.200 binh sĩ dự kiến sẽ được triển khai để đối phó với tình trạng này.

Thứ ba, 30/10/2018 - 08:03

Tiết lộ sự cố của máy bay Lion Air đêm trước khi rơi
Tiết lộ sự cố của máy bay Lion Air đêm trước khi rơi

(Dân trí) - Máy bay Boeing 737 Max 8 mang số hiệu chuyến bay JT610 của hãng hàng không Lion Air đã gặp sự cố thiết bị vào ngay đêm trước xảy ra vụ tai nạn khiến 189 người được cho là đã thiệt mạng, BBC dẫn nguồn thạo tin cho biết.

Thứ ba, 30/10/2018 - 06:59

Thủ tướng Đức Merkel công bố thời điểm từ chức
Thủ tướng Đức Merkel công bố thời điểm từ chức

(Dân trí) - Bà Angela Merkel cho biết bà sẽ không tái tranh cử cả vị trí thủ tướng và lãnh đạo đảng sau khi kết thúc nhiệm kỳ vào năm 2021.

Thứ ba, 30/10/2018 - 06:57

Màn nhào lộn đỉnh cao của dàn máy bay chiến đấu Nga
Màn nhào lộn đỉnh cao của dàn máy bay chiến đấu Nga

(Dân trí) - Đội Strizhi (Chim én) nổi tiếng của Nga đã thực hiện những kỹ năng điêu luyện trong tiết mục nhào lộn tại thành phố Kazan.

Thứ ba, 30/10/2018 - 06:49

Đoạn video hé lộ mảng tối trong cuộc chiến chống ma túy tại Philippines
Đoạn video hé lộ mảng tối trong cuộc chiến chống ma túy tại Philippines

(Dân trí) - Phát ngôn của cảnh sát bị cáo buộc cưỡng hiếp một bé gái khi tiến hành chiến dịch truy quét tội phạm ma túy tại Philippines đã vấp phải sự chỉ trích của dư luận nước này.

Thứ ba, 30/10/2018 - 12:19

Quan chức Indonesia thoát chuyến bay định mệnh vì tắc đường
Quan chức Indonesia thoát chuyến bay định mệnh vì tắc đường

(Dân trí) - Một quan chức Indonesia đã may mắn thoát chết khi không kịp lên chuyến bay JT610 của hãng hàng không Lion Air do bị tắc đường

Thứ hai, 29/10/2018 - 10:21

Toàn bộ 189 nạn nhân trên máy bay Indonesia có thể đã chết
Toàn bộ 189 nạn nhân trên máy bay Indonesia có thể đã chết

(Dân trí) - Giới chức Indonesia cho biết toàn bộ 189 hành khách và phi hành đoàn trên máy bay Boeing 737 MAX 8 rơi ngoài biển có thể đã thiệt mạng.

Thứ hai, 29/10/2018 - 09:13