Công cụ giúp ông Trump buộc các công ty Mỹ rời khỏi Trung Quốc

Dân trí Tổng thống Donald Trump có thể sử dụng một số công cụ, cả về pháp lý và thuế quan, để buộc các công ty Mỹ phải rời khỏi Trung Quốc trong lúc cuộc chiến thương mại leo thang.
>>Đáp trả Bắc Kinh, ông Trump nâng thuế với hàng Trung Quốc
>>Tổng thống Trump tuyên bố "không cần Trung Quốc", thúc các công ty Mỹ về nước
>>Trung Quốc áp thuế 75 tỷ USD hàng hóa Mỹ

Công cụ giúp ông Trump buộc các công ty Mỹ rời khỏi Trung Quốc - 1

Tổng thống Donald Trump (Ảnh: AFP)

Vài giờ sau khi Trung Quốc thông báo áp thuế đối với 75 tỷ USD hàng hóa Mỹ để đáp trả các động thái cứng rắn của Washington trong cuộc chiến thương mại, Tổng thống Donald Trump yêu cầu các công ty Mỹ “bắt đầu tìm kiếm giải pháp thay thế cho Trung Quốc, bao gồm việc đưa các công ty (Mỹ) về nước và sản xuất hàng hóa tại Mỹ”.

Theo Reuters, động thái trên của Tổng thống Trump tiềm ẩn nhiều rủi ro. Số liệu của viện nghiên cứu Rhodium Group cho thấy, các công ty Mỹ đầu tư tổng cộng 256 tỷ USD tại Trung Quốc trong khoảng thời gian từ năm 1990 - 2017, so với số tiền 140 tỷ USD do các công ty Trung Quốc đầu tư tại Mỹ.  

Một số công ty Mỹ đã chuyển hoạt động sản xuất ra khỏi Trung Quốc từ trước khi cuộc chiến áp thuế trả đũa lẫn nhau giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới nổ ra từ cách đây hơn một năm. Tuy vậy, việc giảm dần hoạt động và chuyển hoàn toàn dây chuyền sản xuất ra khỏi Trung Quốc cần phải có thêm thời gian.

Hơn nữa, nhiều công ty Mỹ như các công ty hoạt động trong các lĩnh vực hàng không vũ trụ, dịch vụ và bán lẻ chắc chắn sẽ chần chừ trong việc rời bỏ một thị trường không chỉ rộng lớn mà còn tăng trưởng nhanh như Trung Quốc.

Không giống như Trung Quốc, Mỹ không có một nền kinh tế kế hoạch tập trung. Vậy Tổng thống Trump có thể sử dụng công cụ pháp lý nào để buộc các công ty Mỹ phải tuân thủ mệnh lệnh của ông chủ Nhà Trắng, đó là rời khỏi Trung Quốc và chuyển hoạt động sản xuất về quê nhà.

Reuters chỉ ra một số công cụ hữu hiệu giúp Tổng thống Trump đạt được mục tiêu như ông đề ra mà không cần sự chấp thuận từ Quốc hội Mỹ.

Đánh thuế nhiều hơn

Tổng thống Trump có thể hành động mạnh tay hơn những gì ông đang làm, đó là tăng thuế quan để đánh đủ mạnh vào lợi nhuận của các công ty, từ đó buộc họ phải chuyển hoạt động khỏi Trung Quốc.

“Bắt đầu từ ngày 1/10, 250 tỷ USD hàng hóa và sản phẩm từ Trung Quốc đang bị đánh thuế 25%, sẽ bị đánh thuế ở mức 30%. Ngoài ra, 300 tỷ USD hàng hóa và sản phẩm còn lại từ Trung Quốc, vốn được lên kế hoạch đánh thuế từ ngày 1/9 ở mức 10%, bây giờ  sẽ được đánh thuế ở mức 15%”, ông Trump thông báo hôm 23/8.

Ngoài việc khiến các đối tác phải trả khoản tiền đắt đỏ hơn khi mua các thiết bị từ các nhà cung ứng Trung Quốc, việc tăng thuế cũng gây khó khăn cho các công ty Mỹ sản xuất hàng hóa thông qua hình thức liên doanh tại Trung Quốc.

Tình trạng khẩn cấp quốc gia

Tổng thống Trump có thể đối xử với Trung Quốc giống như Iran và ra lệnh trừng phạt Bắc Kinh, thông qua việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia theo một đạo luật được ban hành từ năm 1977 có tên gọi Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Theo các cựu quan chức liên bang và chuyên gia pháp lý, ngay sau khi tình trạng khẩn cấp được ban bố, đạo luật trên sẽ cho phép ông Trump mở rộng thẩm quyền để ngăn chặn mọi hoạt động của các công ty đơn lẻ hoặc thậm chí toàn bộ các ngành kinh tế.

Theo Tim Meyer, giám đốc Chương trình Nghiên cứu Luật pháp Quốc tế tại Trường Luật Vanderbilt ở Nashville, bằng việc tuyên bố Trung Quốc đánh cắp tài sản trí tuệ của các công ty Mỹ và cấu thành tình trạng khẩn cấp quốc gia, ông Trump có thể lệnh cho các công ty Mỹ tránh thực hiện một số giao dịch nhất định, như mua các sản phẩm công nghệ của Trung Quốc.

Hồi đầu năm nay Tổng thống Trump cũng từng sử dụng chiến lược tương tự khi ông tuyên bố nhập cư bất hợp pháp là tình trạng khẩn cấp quốc gia và dọa áp thuế với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Mexico.

Các đời tổng thống Mỹ trước đây cũng từng kích hoạt đạo luật IEEPA để đóng băng tài sản của các chính phủ nước ngoài, như cựu Tổng thống Jimmy Carter từng phong tỏa tài sản thuộc sở hữu của chính phủ Iran khi giao dịch qua hệ thống tài chính của Mỹ.

Tuy vậy, theo Peter Harrell, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ phụ trách các lệnh trừng phạt, việc sử dụng biện pháp này có thể gây tổn hại không mong muốn cho nền kinh tế Mỹ. Giới chức Mỹ cần cân nhắc tác động của các đòn trả đũa mà Trung Quốc có thể tung ra, cũng như việc các công ty Mỹ sẽ bị ảnh hưởng như thế nào.

Ngoài ra, Mark Wu, giáo sư về thương mại quốc tế tại Trường luật Harvard, cho rằng việc kích hoạt đạo luật IEEPA có thể dẫn tới những thách thức về pháp lý tại các tòa án Mỹ.

Hạn chế hợp đồng liên bang

Theo Bill Reinsch, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, một phương án khác mà Tổng thống Trump có thể sử dụng mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội là cấm các công ty Mỹ tham gia đấu thầu các hợp đồng liên bang nếu họ vẫn duy trì hoạt động tại Trung Quốc.

Tuy nhiên, biện pháp này có thể nhắm mục tiêu tới một số lĩnh vực nhất định vì sắc lệnh chung được đưa ra có thể tác động tới các công ty như Boeing, nhà sản xuất vũ khí chủ chốt cho Lầu Năm Góc và là hãng xuất khẩu hàng đầu của Mỹ.

Boeing mở nhà máy hoàn thiện dòng máy bay 737 đầu tiên tại Trung Quốc vào tháng 12/2018. Đây là dự án đầu tư chiến lược nhằm cạnh tranh với đối thủ Airbus của châu Âu.

Đạo luật Buôn bán với Kẻ thù

Một biện pháp mạnh tay mà Tổng thống Trump có thể sử dụng, mặc dù khó có khả năng xảy ra, là kích hoạt Đạo luật Buôn bán với Kẻ thù năm 1917, được Quốc hội Mỹ thông qua trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất.

Đạo luật này cho phép Tổng thống Mỹ điều chỉnh và trừng phạt thương mại với bất kỳ nước nào mà Mỹ đang có chiến tranh. Tuy nhiên theo giáo sư Wu, ông Trump khó có thể kích hoạt đạo luật này vì nó sẽ khiến căng thẳng với Trung Quốc leo thang mạnh mẽ.

“Sẽ là bước đi nghiêm trọng hơn rất nhiều khi tuyên bố Trung Quốc là kẻ thù mà Mỹ đang có chiến tranh, nhất là trong bối cảnh tổng thống (Trump) từng nhiều lần ca ngợi mối quan hệ hữu hảo và sự tôn trọng dành cho Chủ tịch Tập Cận Bình”, giáo sư Wu cho biết.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Mỹ đã mua quần đảo Virgin từ Đan Mạch như thế nào?
Mỹ đã mua quần đảo Virgin từ Đan Mạch như thế nào?

Việc Tổng thống Trump tỏ ý muốn mua đảo Greenland khiến người ta nhớ lại hành trình “gian nan” khi Mỹ mua lại quần đảo Virgin từ Đan Mạch.

Chủ nhật, 25/08/2019 - 09:18

Video cảnh sát Mỹ chích súng điện đối tượng gây rối loạn an ninh hàng không
Video cảnh sát Mỹ chích súng điện đối tượng gây rối loạn an ninh hàng không

(Dân trí) - Cảnh sát Mỹ buộc phải dùng súng điện trấn áp một người đàn ông có hành vi và phát ngôn gây ảnh hưởng tới an ninh hàng không.

Chủ nhật, 25/08/2019 - 09:08

Hoàng tử Anh lên tiếng về mối quan hệ với tỷ phú ấu dâm tự tử trong tù
Hoàng tử Anh lên tiếng về mối quan hệ với tỷ phú ấu dâm tự tử trong tù

(Dân trí) - Sau nhiều tuần bị đưa lên mặt báo vì mối quan hệ với tỷ phú ấu dâm Mỹ Jeffrey Epstein, Hoàng tử Anh Andrew đã buộc phải lên tiếng thanh minh, khẳng định rằng ông “chưa từng nhìn thấy hay nghi ngờ” bất kỳ hành động tội phạm nào từ ông Epstein.

Chủ nhật, 25/08/2019 - 07:35

Israel không kích Syria, chặn máy bay không người lái “sát thủ” của Iran
Israel không kích Syria, chặn máy bay không người lái “sát thủ” của Iran

(Dân trí) - Israel cho biết họ đã thực hiện đợt tấn công các mục tiêu Iran tại Syria nhằm ngăn chặn cái gọi là âm mưu của Tehran sử dụng máy bay không người lái “sát thủ” mang theo thuốc nổ tấn công nhà nước Do Thái.

Chủ nhật, 25/08/2019 - 07:27

Trung Quốc dọa đấu đến cùng với Mỹ trong cuộc chiến thương mại
Trung Quốc dọa đấu đến cùng với Mỹ trong cuộc chiến thương mại

(Dân trí) - Trung Quốc tuyên bố nước này sẽ tiếp tục chiến đấu đến cùng với Mỹ trong cuộc chiến thương mại sau khi hai nước lần lượt áp thuế vào hàng trăm tỷ USD hàng hóa của nhau.

Chủ nhật, 25/08/2019 - 06:45

Tung đòn “ngàn cân” đáp trả lẫn nhau, Mỹ - Trung được gì và mất gì?
Tung đòn “ngàn cân” đáp trả lẫn nhau, Mỹ - Trung được gì và mất gì?

Những màn đáp trả thuế quan của Mỹ và Trung Quốc đang khiến căng thẳng hai nước "nóng" lên và đe dọa đến sự ổn định của kinh tế toàn cầu

Thứ bảy, 24/08/2019 - 07:30

Trung Quốc - chủ đề “đốt nóng” cuộc gặp của lãnh đạo G7
Trung Quốc - chủ đề “đốt nóng” cuộc gặp của lãnh đạo G7

(Dân trí) - Những vấn đề liên quan tới Trung Quốc có thể sẽ “phủ bóng” chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh G7 năm nay khi các nhà lãnh đạo của 7 nền kinh tế phát triển nhất thế giới tập trung tại Pháp.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 04:06

Tàu khảo sát Trung Quốc đi vào vùng biển Philippines bất chấp lệnh cấm
Tàu khảo sát Trung Quốc đi vào vùng biển Philippines bất chấp lệnh cấm

(Dân trí) - Chính phủ Philippines đã xác nhận thông tin một tàu khảo sát của Trung Quốc bị phát hiện hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của nước này.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 04:01

Ông Trump nói quan hệ Mỹ - Triều vẫn tốt sau các vụ thử tên lửa
Ông Trump nói quan hệ Mỹ - Triều vẫn tốt sau các vụ thử tên lửa

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington hiện có mối quan hệ thực sự tốt với Bình Nhưỡng sau khi Triều Tiên thực hiện hàng loạt vụ phóng tên lửa trong tháng qua.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 03:09

Trung Quốc thả nhân viên lãnh sự quán Anh tại Hong Kong
Trung Quốc thả nhân viên lãnh sự quán Anh tại Hong Kong

(Dân trí) - Trung Quốc đã trả tự do cho Simon Cheng, nhân viên ngoại giao làm việc tại lãnh sự quán Anh ở Hong Kong, sau 2 tuần giam giữ.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 02:17

Ảnh: Giật mình trước mức độ cháy rừng ở Amazon - lá phổi của hành tinh
Ảnh: Giật mình trước mức độ cháy rừng ở Amazon - lá phổi của hành tinh

Mức độ cháy rừng ở Amazon đã lên tới con số kỷ lục năm 2019 với 72.843 vụ cháy được ghi nhận cho tới nay.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 11:59

Ông Trump ngầm gọi ông Tập Cận Bình là “kẻ địch” khi thương chiến leo thang
Ông Trump ngầm gọi ông Tập Cận Bình là “kẻ địch” khi thương chiến leo thang

(Dân trí) - Trong bài đăng trên Twitter, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ám chỉ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là “kẻ địch" giữa lúc căng thẳng thương mại leo thang.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 11:07

ĐÁNG QUAN TÂM
Nga có thể đưa thêm xe tăng tới "chảo lửa" Syria
Nga có thể đưa thêm xe tăng tới "chảo lửa" Syria

(Dân trí) - Một tàu đổ bộ cỡ lớn của Nga được cho là mang thêm xe tăng tới Syria trong bối cảnh chiến sự tại tỉnh Idlib đang diễn biến nóng lên từng ngày.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 09:20

Vì sao Tổng thống Putin không “mặn mà” quay lại G7?
Vì sao Tổng thống Putin không “mặn mà” quay lại G7?

Việc Nga không mấy “mặn mà” trước đề xuất quay lại G7 của Tổng thống Trump nằm trong những tính toán sâu xa của Tổng thống Putin.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 08:54

Triều Tiên phóng vật thể bay lần thứ 7 trong 1 tháng
Triều Tiên phóng vật thể bay lần thứ 7 trong 1 tháng

(Dân trí) - Hàn Quốc cho biết Triều Tiên đã phóng đi 2 vật thể bay chưa xác định tới khu vực biển Nhật Bản, đánh dấu lần phóng thứ 7 trong 1 tháng qua.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 07:17

Đáp trả Bắc Kinh, ông Trump nâng thuế với hàng Trung Quốc
Đáp trả Bắc Kinh, ông Trump nâng thuế với hàng Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã quyết định tăng mức áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc sau khi Bắc Kinh tuyên bố áp thuế đối với 75 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 06:50

Quan chức Mỹ lo ngại chính sách nhập cư mới của Tổng thống Trump
Quan chức Mỹ lo ngại chính sách nhập cư mới của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Các quan chức tại bang California, nơi có đông đảo người nhập cư, đã bày tỏ sự lo ngại về chính sách nhập cư mới của chính quyền Tổng thống Donald Trump liên quan tới việc từ chối cấp thẻ xanh cho người nhập cư quá nghèo.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 06:37

Tổng thống Trump tuyên bố "không cần Trung Quốc", thúc các công ty Mỹ về nước
Tổng thống Trump tuyên bố "không cần Trung Quốc", thúc các công ty Mỹ về nước

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23/8 đã gây sức ép với các công ty Mỹ nhằm đóng cửa hoạt động tại Trung Quốc và thay vào đó tăng sản xuất tại Mỹ, trong một cuộc tấn công mạnh mẽ hiếm gặp nhằm vào Bắc Kinh giữa lúc thương chiến ngày càng leo thang, sau khi Bắc Kinh công bố áp thuế trả đũa lên 75 tỷ USD hàng hóa của Mỹ.

Thứ bảy, 24/08/2019 - 05:38

Chuyên gia Mỹ chỉ rõ chính sách “chia để trị” của Trung Quốc
Chuyên gia Mỹ chỉ rõ chính sách “chia để trị” của Trung Quốc

(Dân trí) - Chuyên gia Mỹ về Chiến lược Quốc phòng, cựu Phó Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby đánh giá rằng chính sách “chia để trị” của Trung Quốc đang là một trong những thách thức lớn với Mỹ và các nước tại khu vực Biển Đông và Ấn Độ - Thái Bình Dương.

Thứ sáu, 23/08/2019 - 10:53

Ông Putin lệnh đáp trả vụ phóng tên lửa của Mỹ
Ông Putin lệnh đáp trả vụ phóng tên lửa của Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Vladimir Putin đã ra lệnh cho Bộ Quốc phòng Nga và các cơ quan khác có biện pháp đáp trả vụ phóng tên lửa gần đây của Mỹ.

Thứ sáu, 23/08/2019 - 09:43

Trung Quốc áp thuế 75 tỷ USD hàng hóa Mỹ
Trung Quốc áp thuế 75 tỷ USD hàng hóa Mỹ

(Dân trí) - Trung Quốc hôm nay tuyên bố sẽ áp thuế đối với 75 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ để đáp trả Washington khi cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chưa hạ nhiệt.

Thứ sáu, 23/08/2019 - 08:53

Tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Đài Loan giữa lúc căng thẳng với Trung Quốc
Tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Đài Loan giữa lúc căng thẳng với Trung Quốc

(Dân trí) - Một tàu chiến của Hải quân Mỹ hôm nay đã đi qua eo biển Đài Loan trong bối cảnh căng thẳng giữa Bắc Kinh và Washington đang leo thang.

Thứ sáu, 23/08/2019 - 08:08

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ: Lầu Năm Góc “cẩn trọng” theo dõi Trung Quốc
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ: Lầu Năm Góc “cẩn trọng” theo dõi Trung Quốc

(Dân trí) - Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper cho biết Trung Quốc là “ưu tiên số một” của Lầu Năm Góc và Washington vẫn theo dõi Bắc Kinh “rất cẩn trọng” để bảo vệ nước Mỹ.

Thứ sáu, 23/08/2019 - 06:01

Triều Tiên cảnh báo vẫn là mối đe dọa lớn nhất nếu Mỹ không dừng thù địch
Triều Tiên cảnh báo vẫn là mối đe dọa lớn nhất nếu Mỹ không dừng thù địch

(Dân trí) - Ngoại trưởng Triều Tiên cảnh báo nếu Mỹ cố gắng sử dụng lệnh trừng phạt để đối phó với Bình Nhưỡng, đó sẽ là tính toán sai lầm của Washington.

Thứ sáu, 23/08/2019 - 03:27