Quanh số tiền 400 triệu USD Mỹ chuyển trả cho Iran:

Cơ hội cho Đảng Cộng hòa “nắm thóp”

Ngày 3-8, báo chí Mỹ đồng loạt đưa tin về việc Mỹ chuyển số tiền mặt 400 triệu USD bằng máy bay cho Iran ngay sau khi 4 người Mỹ bị bắt giữ ở Iran được trả tự do hồi đầu tháng 1-2016.
>>Chính phủ Mỹ bị chất vấn chuyện cho máy bay chở 400 triệu USD sang Iran
>>Iran dọa kiện Mỹ lên tòa án quốc tế để đòi lại 2 tỷ USD

Thông tin này đã khơi lại một cuộc tranh cãi trong đó đảng Cộng hòa cáo buộc chính quyền của Tổng thống Barack Obama đã trả tiền để mua sự tự do cho những người Mỹ bị bắt.

Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan là một trong những người chộp ngay câu chuyện đăng trên báo để tung ra lập luận rằng việc này đã chứng minh cho những nghi ngờ của ông về việc chính quyền Mỹ che giấu khoản tiền chuộc để 4 người Mỹ được thả. Ứng cử viên Tổng thống Donald Trump gọi đó là một trong những “thất bại” trong chính sách đối ngoại của chính quyền Mỹ.

4 người Mỹ bị Iran bắt giam đã được trả tự do hồi tháng 1-2016.
4 người Mỹ bị Iran bắt giam đã được trả tự do hồi tháng 1-2016.

Ngoài các thành viên đảng Cộng hòa, một số thành phần khác trong xã hội Mỹ, chẳng hạn như Bộ Chỉ huy Quân đoàn Cách mạng Hồi giáo (CIRGC) cũng xem 400 triệu USD Nhà Trắng chuyển cho Iran là “tiền chuộc”. CIRGC đã nói thẳng trên truyền thông Mỹ rằng, số tiền đó được Mỹ trả cho Iran để 4 người Mỹ được thả hồi tháng 1-2016.

Thực ra, số tiền 400 triệu USD đó đã được để dành từ lâu để chi trả cho Iran vì đây vốn là tiền của Iran đã gửi ở Mỹ cách đây vài chục năm, kèm theo lãi suất khoảng 1,3 tỉ USD. Số tiền này đã được Iran gửi tại ngân hàng Mỹ từ trước cách mạng Hồi giáo năm 1979 dùng để mua khí tài quân sự của Mỹ. Sau vụ con tin người Mỹ bị bắt giữ tại Đại sứ quán Mỹ ở Tehran, Tổng thống Jimmy Carter đã ra lệnh đóng băng khoản tiền này.

Nhiều năm nay, Iran đã cố gắng tìm cách thu hồi khoản tiền này nhưng không thành công. Đây không phải khoản tiền tranh chấp duy nhất giữa Mỹ và Iran. Hồi tháng 5, Tổng thống Iran Hassan Rouhani tuyên bố sẽ kiện Mỹ ra tòa án quốc tế.

Nhà báo jason Rezaian (thứ hai phải sang) cùng vợ, anh trai và mẹ tại bệnh viện quân y landstuhl (Đức) sau khi được trả tự do.
Nhà báo jason Rezaian (thứ hai phải sang) cùng vợ, anh trai và mẹ tại bệnh viện quân y landstuhl (Đức) sau khi được trả tự do.

Nguyên nhân là do Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20-4 ra phán quyết yêu cầu Iran phải chuyển số tài sản bị đóng băng trị giá 2 tỷ USD cho những người sống sót và thân nhân người thiệt mạng trong các vụ tấn công mà Tehran bị cáo buộc có liên quan.

Ngày 3-8, Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ đều bác bỏ cáo buộc của đảng Cộng hòa rằng số tiền trên được chuyển trả cho Iran nằm trong sự sắp xếp để 4 người Mỹ được trả tự do. Các chuyên gia, học giả Iran cũng cho rằng, về mặt thời gian, vụ việc chuyển tiền có vẻ gây hiểu nhầm, nhưng thực chất tranh chấp về khoản tiền này đã kéo dài hơn 3 thập kỷ, và việc giải quyết dứt điểm nó là điều tốt.

Barbara Slavin, Giám đốc Sáng kiến Tương lai Iran tại tổ chức Atlantic Council (Hội đồng Đại Tây Dương) nhận định: “Những người chống đối việc ký thỏa thuận hạt nhân với Iran sẽ gọi đây là tiền chuộc và những người ủng hộ thỏa thuận sẽ gọi là tiền bồi thường”.

Phạm vi và quy mô của thỏa thuận chuyển tiền cho Iran đã được thông tin từ ngày 17-1-2016, đúng ngày Nhà Trắng thông báo việc trả tự do cho 4 người Mỹ bị bắt giam ở Iran và một thỏa thuận dàn xếp trong một phiên xử tại Tòa án tranh chấp Mỹ-Iran ở La Haye.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Mark Toner nói rằng, các phái đoàn đàm phán riêng rẽ đã được thành lập để đàm phán với Iran về thỏa thuận hạt nhân, việc trao trả tù nhân và việc dàn xếp chuyển trả tiền cho Iran. Việc thành lập riêng các phái đoàn đàm phán là để phân định rõ ràng rằng các thỏa thuận không có liên quan gì đến số tiền 1,7 tỉ USD mà Mỹ phải trả cho Iran (cả gốc lẫn lãi).

Ông Toner cho rằng, nếu vụ việc tranh chấp phải giải quyết tại một phiên tòa trọng tài thì số tiền Mỹ phải chi trả còn cao hơn nữa. Phát ngôn viên Nhà Trắng Josh Earnest kết luận: “Cần phải nói rõ rằng Mỹ không trả tiền chuộc cho Iran”, và cho rằng những cáo buộc của phía đảng Cộng hòa là sai sự thật.

Không chỉ số tiền 400 triệu vừa nhận được, trong quá khứ Iran cũng đã phải trải qua nhiều cuộc đấu tranh với chính quyền Mỹ để đòi lại các tài sản bị phong tỏa, đóng băng ở Mỹ. Trong một thỏa thuận dẫn đến việc Iran thả 52 con tin còn lại trong vụ con tin Đại sứ quán Mỹ năm 1981, Iran được nhận 3 tỉ USD trong tổng số tài sản trị giá 12 tỉ bị Mỹ phong tỏa, số còn lại dùng chi trả cho các chủ nợ Mỹ và ký quỹ để chi trả án phí.

Khoản tiền 400 triệu Mỹ chuyển cho Iran là một trong số các vụ dàn xếp tài sản kiểu đó. Vụ việc này rất quan trọng đối với Iran. Họ đã đặt vấn đề trong những cuộc gặp song phương từ năm 2001. Khi đó phái đoàn Mỹ đối thoại với Iran về vấn đề Afghanistan do nhà ngoại giao Hillary Mann Leverett dẫn đầu. Bà Leverett cho biết vấn đề này luôn được ưu tiên hàng đầu.

Theo bà Leverett, suốt quá trình đòi lại tài sản, người Iran thường không đòi hỏi những khoản chi trả lớn cho mỗi cá nhân bị bắt giam. Bà này dẫn lại vụ những “phượt thủ” người Mỹ đi lạc vào lãnh thổ Iran và bị bắt với cáo buộc “gián điệp” cách đây vài năm. Hai người cuối cùng được thả và rời Iran vào năm 2011, mỗi người 500.000 USD tiền chuộc.

Tuy nhiên, bà Leverett khẳng định, gọi là “tiền chuộc” nhưng thực ra đó là hành động hợp tác trao đổi giữa hai bên Mỹ và Iran, một bên cần người của mình được thả, bên còn lại cần tài sản của mình phải được trả về mình. Bob Baer, một cựu điệp viên CIA hoạt động ở Trung Đông, nay đã chuyển nghề, cho rằng vụ dàn xếp chuyển tiền của Nhà Trắng trông có vẻ “có vấn đề” là bởi vì nó có liên quan đến Iran. Thế thôi.

Theo Văn Trương (tổng hợp)

An ninh thế giới

MỚI NHẤT
Dân Trung Quốc xuống đường biểu tình phản đối dự án hạt nhân
Dân Trung Quốc xuống đường biểu tình phản đối dự án hạt nhân

(Dân trí) - Người dân tại thành phố Liên Vân Cảnh, tỉnh Giang Tô, miền đông Trung Quốc đã phớt lờ các cảnh sát và đổ ra đường để biểu tình trước những tin đồn rằng một nhà máy hạt nhân liên doanh Trung Quốc-Pháp có thể có thể được xây dựng tại thành phố này hồi cuối tuần qua.

Thứ hai, 08/08/2016 - 04:25

Nga dội mưa bom sau khi vòng vây ở Aleppo bị xuyên thủng
Nga dội mưa bom sau khi vòng vây ở Aleppo bị xuyên thủng

Liên minh Hồi giáo cực đoan Jaysh al-Fateh với 20 nhóm phiến quân bao gồm cả Fatah al-Sham (tên gọi mới của Al-Nusra) và Ahrar al-Sham vừa phá được vòng vây của quân chính phủ tại Aleppo.

Thứ hai, 08/08/2016 - 04:00

Nhật Bản nhắc nhở Trung Quốc không leo thang căng thẳng ở Hoa Đông
Nhật Bản nhắc nhở Trung Quốc không leo thang căng thẳng ở Hoa Đông

(Dân trí) - Nhật Bản ngày 7/8 tuyên bố sẽ có phản ứng quyết liệt sau khi các tàu Trung Quốc liên tục có hành vi xâm phạm lãnh hải của Tokyo trên biển Hoa Đông, đồng thời nhắc nhở Bắc Kinh không leo thang căng thẳng tại vùng biển này.

Thứ hai, 08/08/2016 - 03:49

Tàu chiến Mỹ cập cảng Trung Quốc lần đầu tiên từ sau phán quyết Biển Đông
Tàu chiến Mỹ cập cảng Trung Quốc lần đầu tiên từ sau phán quyết Biển Đông

(Dân trí) - Một tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ hôm nay 8/8 đã cập cảng Thanh Đảo ở miền bắc Trung Quốc. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một tàu chiến Mỹ kể từ khi tòa trọng tài quốc tế ra phán quyết bác “đường chín đoạn” ở Biển Đông.

Thứ hai, 08/08/2016 - 03:45

Chợ đêm của người Việt tại Ba Lan
Chợ đêm của người Việt tại Ba Lan

(Dân trí) - Trung tâm Polskie là khu vực quần thể thương mại bán buôn do người châu Á đầu tư có quy mô lớn nhất tại châu Âu hiện nay. Polskie khác biệt, bởi đây là trung tâm duy nhất chỉ hoạt động về đêm, người Việt thường gọi nôm na là “chợ đêm”.

Thứ hai, 08/08/2016 - 02:48

Phiến quân IS khoe ảnh chụp vũ khí của Mỹ
Phiến quân IS khoe ảnh chụp vũ khí của Mỹ

(Dân trí) - Nhóm phiến quân thuộc tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã đăng ảnh chụp các vũ khí, dụng cụ quân sự và thẻ căn cước của binh lính Mỹ mà nhóm này thu được tại Afghanistan.

Thứ hai, 08/08/2016 - 02:41

Quân đội Syria phục kích 1 đoàn xe chở phiến quân
Quân đội Syria phục kích 1 đoàn xe chở phiến quân

Quân đội Syria mới đây đã tiến hành phục kích, tiêu diệt thành công một đoàn xe chở các chiến binh thánh chiến ở tỉnh Daraa, tuyến đường nối giũa Tafas và Yadoudah.

Thứ hai, 08/08/2016 - 02:30

Phút sinh tử ở Aleppo
Phút sinh tử ở Aleppo

Aleppo không chỉ là điểm nóng giao tranh giữa phiến quân nổi dậy và quân chính phủ, mà còn là cuộc đua sinh tử của Nga và Mỹ.

Thứ hai, 08/08/2016 - 02:00

Nhật hoàng ngỏ ý muốn thoái vị trong bài phát biểu hiếm hoi
Nhật hoàng ngỏ ý muốn thoái vị trong bài phát biểu hiếm hoi

(Dân trí) - Trong một bài phát biểu hiếm hoi trên truyền hình, Nhật hoàng Akihito đã chia sẻ thẳng thắn về tình hình sức khỏe suy giảm của ông và bóng gió về chuyện mong muốn nhường lại ngai vàng.

Thứ hai, 08/08/2016 - 01:58

Người nông dân Australia kể chuyện "thách thức" tàu Hải cảnh Trung Quốc ở Biển Đông
Người nông dân Australia kể chuyện "thách thức" tàu Hải cảnh Trung Quốc ở Biển Đông

(Dân trí) - Trong chuyến đi tới bãi Luconia gần đây, nông dân người Australia, ông Hans Berekoven, đã gặp nhiều khó khăn trước sự cản trở của lực lượng Hải cảnh Trung Quốc tại Biển Đông.

Thứ hai, 08/08/2016 - 01:29

Quốc kỳ Trung Quốc bị in sai tại Olympic
Quốc kỳ Trung Quốc bị in sai tại Olympic

(Dân trí) - Một phiên bản sai của quốc kỳ Trung Quốc đã được sử dụng trong các lễ trao huy chương trong các ngày thi đấu đầu tiên của Olympic Rio 2016 đang diễn ra tại Brazil. Các bên đã đổ lỗi cho nhau về sự cố này.

Thứ hai, 08/08/2016 - 01:12

Đừng dại thách thức với nước Mỹ!
Đừng dại thách thức với nước Mỹ!

Trên bàn cờ Trung Đông, Mỹ, Nga là người chơi chứ không phải là Thổ Nhĩ Kỳ.

Thứ hai, 08/08/2016 - 01:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Cháy tuabin gió Ấn Độ tạo khói xoắn ốc
Cháy tuabin gió Ấn Độ tạo khói xoắn ốc

(Dân trí) - Một cảnh tượng nguy hiểm nhưng kì thú đã xảy ra khi một tuabin gió ở thành phố Coimbatore của Ấn Độ bị cháy đã tạo ra các luồng khói hình xoắn ốc.

Thứ hai, 08/08/2016 - 11:40

Chó dữ tấn công 20 người trên phố tại Trung Quốc
Chó dữ tấn công 20 người trên phố tại Trung Quốc

(Dân trí) - Một con chó dữ đã tấn công điên cuồng hơn 20 người trong 2 giờ đồng hồ trên đường phố Trung Quốc trước khi cảnh sát tới hiện trường và buộc phải bắn hạ nó.

Thứ hai, 08/08/2016 - 11:33

Bộ trưởng Bồ Đào Nha bị đạo chích “hỏi thăm” tại khu vực Olympic
Bộ trưởng Bồ Đào Nha bị đạo chích “hỏi thăm” tại khu vực Olympic

(Dân trí) - Bộ trưởng Giáo dục và Thể thao Bồ Đào Nha Tiago Brandao Rodrigues đã bị cướp dùng dao trấn áp khi ông đang có mặt tại khu vực diễn ra Thế vận hội Olympic ở Rio de Janeiro, Brazil hôm 6/8.

Thứ hai, 08/08/2016 - 11:23

Tổng thống Philippines vạch mặt hơn 150 quan chức buôn ma túy
Tổng thống Philippines vạch mặt hơn 150 quan chức buôn ma túy

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte ngày 7/8 đã công khai tên của hơn 150 nghị sĩ, thị trưởng, thẩm phán và quân nhân nước này có dính líu tới việc buôn bán ma túy bất hợp pháp.

Thứ hai, 08/08/2016 - 10:51

Điểm mặt 3 "hổ cái" cực lớn trong chiến dịch "đả hổ" của Tập Cận Bình
Điểm mặt 3 "hổ cái" cực lớn trong chiến dịch "đả hổ" của Tập Cận Bình

Trong số 1.462 quan chức Trung Quốc sa lưới vì tham nhũng, chỉ có 69 người là phụ nữ. Trong số những phụ nữ này, chỉ có ba người được coi là "con hổ" trong chiếc dịch “đả hổ, diệt ruồi” của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Thứ hai, 08/08/2016 - 10:00

Gần 25.000 người kiến nghị giám định tâm thần đối với tỷ phú Donald Trump
Gần 25.000 người kiến nghị giám định tâm thần đối với tỷ phú Donald Trump

(Dân trí) - Hàng chục nghìn người đã kí vào đơn kiến nghị kiểm tra sức khỏe tâm thần đối với ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa Mỹ Donald Trump do những biểu hiệu “không bình thường” của ông này trong suốt chiến dịch tranh cử.

Thứ hai, 08/08/2016 - 09:55

Đa số người Thái Lan chấp thuận hiến pháp mới sau trưng cầu dân ý
Đa số người Thái Lan chấp thuận hiến pháp mới sau trưng cầu dân ý

(Dân trí) - Kết quả tổng hợp từ 94% số phiếu sau cuộc trưng cầu dân ý ngày 7/8 ở Thái Lan cho thấy đa phần người dân nước này chấp thuận với bản hiến pháp mới do quân đội soạn thảo.

Thứ hai, 08/08/2016 - 09:52

Bà Clinton sẽ làm khác Obama ở Biển Đông, Syria
Bà Clinton sẽ làm khác Obama ở Biển Đông, Syria

Chính sách đối ngoại của Washington sẽ có những điều chỉnh lớn so với thời ông Obama, nếu bà Hillary Clinton trở thành Tổng thống Mỹ.

Thứ hai, 08/08/2016 - 09:00

Cộng đồng ASEAN: Một năm khởi đầu và kỳ vọng phía trước
Cộng đồng ASEAN: Một năm khởi đầu và kỳ vọng phía trước

Nhân dịp kỷ niệm Ngày ASEAN (8/8/2016), Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh đã có bài viết về sự khởi đầu của Cộng đồng ASEAN.

Thứ hai, 08/08/2016 - 08:53

Phiến quân IS buông súng xin hàng ở Libya
Phiến quân IS buông súng xin hàng ở Libya

(Dân trí) - Các phiến quân thuộc tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã buông vũ khí xin hàng sau khi lực lượng quân đội của Libya, với sự hỗ trợ của đặc nhiệm Anh, tiến vào thành phố chiến lược Sirte ở Libya và mở các cuộc tấn công tại đây.

Thứ hai, 08/08/2016 - 08:43

Iran xử tử nhà khoa học vì làm gián điệp cho Mỹ
Iran xử tử nhà khoa học vì làm gián điệp cho Mỹ

(Dân trí) - Iran ngày 7/8 chính thức xác nhận đã hành quyết nhà khoa học Shahram Amiri vì tội làm gián điệp khi cung cấp thông tin về chương trình hạt nhân của nước này cho Mỹ.

Thứ hai, 08/08/2016 - 08:40

"Trung Quốc 'tự bắn vào chân' khi bỏ qua phán quyết về Biển Đông"
"Trung Quốc 'tự bắn vào chân' khi bỏ qua phán quyết về Biển Đông"

Ngày 8/8, mạng tin quốc phòng Ấn Độ (IDN) đăng bài viết của tác giả Udit Dobhal – nhà nghiên cứu về các vấn đề quốc phòng, trong đó cho rằng Trung Quốc đã tự bắn vào chân khi bỏ qua phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế (PCA) về Biển Đông.

Thứ hai, 08/08/2016 - 08:37