Chuyên gia Singapore: Việt Nam là điểm đến hấp dẫn với đầu tư nước ngoài

Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore, Giáo sư Simon Tay, Chủ tịch Viện nghiên cứu Các vấn đề Quốc tế Singapore (SIIA), đã trả lời phỏng vấn Báo Dân trí về ý nghĩa chuyến thăm và quan hệ hợp tác Việt Nam - Singapore sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Singapore từ ngày 29 đến 31/5. Đây là một trong những chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới các nước ASEAN sau khi Việt Nam hoàn tất kiện toàn bộ máy lãnh đạo và thành lập Chính phủ mới. Là một chuyên gia có hiểu biết sâu rộng về quan hệ Việt Nam - Singapore, ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của chuyến thăm này đối với quan hệ song phương?

- Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore diễn ra vừa đúng thời điểm vừa mang ý nghĩa quan trọng. Diễn ra chỉ hơn một năm sau khi Việt Nam và Singapore nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện (CSP), trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, chuyến thăm không chỉ phản ánh sự phát triển ổn định của quan hệ song phương mà còn cho thấy tầm quan trọng rộng lớn hơn của hợp tác nội khối ASEAN.

Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Đối thoại Shangri-La trong chuyến thăm Singapore - chuyến thăm lần thứ hai của ông tới Singapore trong vòng 2 năm - đặc biệt đáng chú ý khi ông là nhà lãnh đạo cấp cao nhất của Việt Nam, đồng thời là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản đầu tiên, phát biểu tại diễn đàn này.

Singapore và Việt Nam đã xây dựng mối quan hệ mang tính thực chất, hướng tới tương lai và ngày càng sâu sắc. Hợp tác kinh tế vẫn là trọng tâm, nhưng hợp tác song phương hiện nay đã vượt xa lĩnh vực thương mại và đầu tư. Hai nước ngày càng có sự tin cậy chiến lược và cùng chia sẻ lợi ích trong việc duy trì ổn định khu vực, sự cởi mở và đoàn kết ASEAN.

Chuyến thăm cũng mang ý nghĩa biểu tượng. Là một trong những chuyến công du ASEAN đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sau khi Việt Nam hoàn tất kiện toàn bộ máy lãnh đạo và thành lập Chính phủ mới, điều này cho thấy Việt Nam coi trọng gắn kết khu vực và quan hệ nội khối ASEAN. Trong bối cảnh nhiều quốc gia ngày càng bị cuốn vào cạnh tranh giữa các cường quốc, điều quan trọng là các nước thành viên ASEAN vẫn tiếp tục tăng cường quan hệ với nhau.

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore cũng đánh dấu đà phát triển mạnh mẽ của quan hệ Việt Nam - Singapore.Theo ông, những lĩnh vực hợp tác nào đang phát triển mạnh nhất trong quan hệ song phương? Những lĩnh vực nào có tiềm năng tăng trưởng lớn nhất trong thời gian tới, đặc biệt sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện?

- Quan hệ Việt Nam - Singapore đã chuyển từ nền tảng hợp tác kinh tế vững mạnh sang quan hệ đối tác chiến lược hướng tới tương lai kể từ năm ngoái. Khuôn khổ CSP giúp hai nước có lộ trình rõ ràng hơn để cùng hợp tác trong những lĩnh vực sẽ định hình giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của khu vực.

Các Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) là một trong những bằng chứng rõ ràng và thành công nhất về hợp tác thực chất song phương trong ASEAN. Tuy nhiên, giai đoạn hợp tác tiếp theo nên tập trung vào việc nâng cấp mô hình này, hướng tới các khu công nghiệp xanh hơn, thông minh hơn và dựa trên đổi mới sáng tạo nhiều hơn.

Tiềm năng hợp tác lớn nhất nằm ở những lĩnh vực được phản ánh trong khuôn khổ CSP, gồm:

Thứ nhất, chuyển đổi xanh, bao gồm năng lượng tái tạo, tín chỉ carbon và tài chính xanh;

Thứ hai, kết nối số và tài chính, bao gồm công nghệ tài chính, thanh toán xuyên biên giới và thị trường vốn;

Thứ ba, đổi mới sáng tạo và hợp tác công nghệ cao, bao gồm (trí tuệ nhân tạo) AI, an ninh mạng, bán dẫn và phát triển kỹ năng;

Thứ tư, logistics, cảng biển và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Những lĩnh vực này đóng vai trò quan trọng bởi chúng không chỉ là các dự án song phương, mà còn phản ánh tương lai của nền kinh tế ASEAN: xanh hơn, kết nối hơn, linh hoạt hơn và cạnh tranh hơn. Việt Nam mang đến quy mô, sự năng động và chiều sâu công nghiệp, trong khi Singapore có nguồn vốn, khả năng kết nối và năng lực chuyên môn. Cùng nhau, hai nước có thể góp phần định hình giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của ASEAN.

Ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự và có bài phát biểu quan trọng tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23?

- Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Đối thoại Shangri-La có ý nghĩa quan trọng đối với cả Việt Nam và khu vực.

Đối thoại Shangri-La đã trở thành một trong những diễn đàn chiến lược quan trọng nhất châu Á trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp và cạnh tranh gay gắt. Cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đang gia tăng, trong khi các quốc gia châu Á ngày càng lo ngại về sự phân mảnh, an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và ổn định khu vực.

Sự tham gia của Việt Nam cho thấy sự tự tin ngày càng tăng cũng như vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong các vấn đề khu vực. Việt Nam hiện nay không chỉ là một thành viên quan trọng của ASEAN, mà còn là một nhân tố ngày càng có ảnh hưởng trong ASEAN với vai trò ngoại giao khu vực ngày càng tăng. Tiếng nói của Việt Nam mang ý nghĩa quan trọng trong các vấn đề như vai trò trung tâm của ASEAN, ổn định hàng hải, khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng cũng như cách các quốc gia vừa và nhỏ duy trì tự chủ chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc.

Tôi cho rằng nhiều nước cũng sẽ quan tâm đến cách Việt Nam định vị mình trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng. Việt Nam từ lâu vẫn xây dựng mối quan hệ mang tính xây dựng với nhiều cường quốc, trong khi vẫn duy trì tự chủ chiến lược. Cách tiếp cận này có thể mang lại những bài học lớn hơn cho khu vực.

Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên mới với các mục tiêu phát triển đầy tham vọng. Theo ông, Việt Nam và Singapore có thể học hỏi gì từ nhau?

- Singapore và Việt Nam là hai xã hội và nền kinh tế rất khác nhau, nhưng vẫn có nhiều bài học giá trị mà mỗi bên có thể học hỏi từ bên kia.

Kinh nghiệm của Singapore cho thấy tầm quan trọng của hiệu quả thể chế, quy hoạch dài hạn,sự cởi mở với thế giới và khả năng thích ứng liên tục trước thay đổi. Đặc biệt với các quốc gia nhỏ, không thể cho phép mình tự mãn.

Trong khi đó, Việt Nam đã thể hiện khả năng bền bỉ và thực chất đáng chú ý trong hành trình phát triển của mình. Tốc độ chuyển đổi trong vài thập niên qua của Việt Nam rất ấn tượng. Việt Nam cho thấy khả năng hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu trong khi vẫn duy trì được định hướng quốc gia và ổn định xã hội.

Ngoài ra còn có những bài học rộng hơn về khả năng thích ứng. Chúng ta đang bước vào giai đoạn được định hình bởi sự gián đoạn công nghệ, áp lực khí hậu và bất ổn địa chính trị. Không có mô hình nào có thể được sao chép giống hệt nhau. Thay vào đó, các quốc gia cần duy trì sự linh hoạt trong khi vẫn bảo đảm gắn kết xã hội và niềm tin của công chúng.

Là hai quốc gia thành viên ASEAN, theo ông Việt Nam và Singapore có thể hợp tác như thế nào để củng cố vai trò trung tâm của khu vực?

- ASEAN đang đối mặt với môi trường bên ngoài khó khăn hơn có lẽ hơn bất kỳ thời điểm nào trong nhiều thập niên gần đây. Cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng gay gắt, chủ nghĩa đa phương chịu nhiều sức ép và nguy cơ phân mảnh gia tăng.

Sự hợp tác giữa các nước như Việt Nam và Singapore vì thế trở nên đặc biệt quan trọng. Cả hai nước đều ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, sự cởi mở của khu vực và một trật tự dựa trên luật lệ. Hai nước cũng hiểu rằng tính phù hợp của ASEAN phụ thuộc vào khả năng duy trì đoàn kết bất chấp khác biệt giữa các quốc gia thành viên.

Điều quan trọng là ASEAN tiếp tục xây dựng đủ lòng tin và mục tiêu chung để có thể hành động gắn kết khi có thể.

Việt Nam và Singapore có thể đóng góp bằng cách tăng cường hợp tác thực chất, thúc đẩy hội nhập kinh tế và khuyến khích ASEAN duy trì tự chủ khu vực trong khi vẫn gắn kết với các đối tác lớn.

Ông đánh giá như thế nào về sự phát triển của Việt Nam trong những năm qua? Singapore nhìn nhận vai trò và tiềm năng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu ra sao?

- Sự phát triển của Việt Nam trong những thập niên qua là một trong những quá trình chuyển đổi mạnh nhất tại Đông Nam Á. Việt Nam đã chuyển từ trạng thái tương đối biệt lập để trở thành một nền kinh tế hội nhập sâu rộng vào thị trường khu vực và toàn cầu.

Hiện nay, cộng đồng quốc tế dành sự quan tâm rất lớn đối với quỹ đạo phát triển tương lai của Việt Nam. Các nhà đầu tư ngày càng xem Việt Nam là một trung tâm quan trọng về sản xuất, logistics và công nghệ tại châu Á. Sức hấp dẫn của Việt Nam không chỉ đơn thuần đến từ yếu tố địa chính trị. Lực lượng lao động, cơ sở hạ tầng đang cải thiện, mạng lưới hiệp định thương mại và thị trường nội địa đang tăng trưởng cũng là những thế mạnh quan trọng của Việt Nam.

Từ góc nhìn của Singapore, Việt Nam được nhìn nhận với sự lạc quan đáng kể. Các doanh nghiệp Singapore đã đầu tư vào Việt Nam trong nhiều năm và nhìn chung vẫn duy trì niềm tin mạnh mẽ vào triển vọng dài hạn của Việt Nam. Niềm tin đó được phản ánh qua các dự án kéo dài nhiều năm như các Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP).

Đồng thời, để duy trì tăng trưởng sẽ cần tiếp tục cải cách, đầu tư vào nguồn nhân lực, nâng cấp công nghệ và điều hướng cẩn trọng trong bối cảnh môi trường bên ngoài ngày càng bất định. Giai đoạn phát triển tiếp theo nhằm tiến sâu hơn trong chuỗi giá trị thường phức tạp hơn giai đoạn đầu tiên.

Dù vậy, Việt Nam đã cho thấy năng lực, khả năng thích ứng và khát vọng đáng kể, điều này mang lại nhiều niềm tin trong khu vực về vai trò tương lai của Việt Nam.

Đối với Singapore, Việt Nam không chỉ đơn thuần là một thị trường hay trung tâm sản xuất. Việt Nam đang trở thành đối tác chủ chốt trong việc xây dựng các chuỗi cung ứng khu vực bền vững, đa dạng hóa và có khả năng chống chịu cao hơn.

Xin trân trọng cảm ơn ông!