7 câu hỏi then chốt về chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria

Dân trí Cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ nhắm vào các khu vực do người Kurd kiểm soát ở đông bắc Syria có thể khiến bản đồ cuộc xung đột đầy rối rắm tại quốc gia Trung Đông này bị vẽ lại. Chiến dịch tác động không chỉ tới tương lai Syria, mà còn cả vai trò của Mỹ, Nga và Iran trong khu vực.
>>Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu "khai hỏa" chiến dịch quân sự tại Syria
>>Ông Trump dọa "hủy diệt, xóa sổ" kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu tấn công người Kurd ở đông bắc Syria
7 câu hỏi then chốt về chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria - 1

Thổ Nhĩ Kỳ ngày 9/10 đã bắt đầu mở dịch quân sự chống lại các tay súng người Kurd ở đông bắc Syria, với các cuộc không kích nhằm vào thị trấn biên giới Ras al Ain.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tuyên bố, chiến dịch "nhằm ngăn chặn việc lập hành lang khủng bố dọc biên giới phía nam, đem lại hòa bình cho khu vực". Ankara muốn thiết lập một "vùng an toàn" không có sự hiện diện của các tay súng người Kurd để đưa những người Syria tị nạn tại Thổ Nhĩ Kỳ về khu vực này.

7 câu hỏi then chốt về chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria - 2

Người Kurd hiện đang kiểm soát khu vực đông bắc Syria giáp giới Thổ Nhĩ Kỳ (vùng màu xanh lá). Ankara muốn thiết lập một vùng an toàn tại đây (khu vực kẻ chéo) để đưa khoảng 2 triệu người tị nạn Syria đang tạm trú tại Thổ Nhĩ Kỳ trở về đất nước của họ. (Đồ họa: BBC)

Chiến dịch của Ankara có thể vẽ lại bản đồ cuộc xung đột tại Syria một lần nữa, tác động mạnh vào các lực lượng do người Kurd đứng đầu - mà Ankara vốn không ưa lâu nay -  trong khi cũng mở rộng sự kiểm soát lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ ở biên giới.

Đây là chiến dịch thứ 3 như vậy của Thổ Nhĩ Kỳ kể từ năm 2016. Với động cơ chủ yếu là ngăn chặn người Kurd tại Syria, Thổ Nhĩ Kỳ đã duy trì quân trên một vòng cung ở tây bắc Syria, thành trì cuối cùng của phe nổi dậy chống chính phủ Syria.

Thổ Nhĩ Kỳ muốn gì từ chiến dịch này?

7 câu hỏi then chốt về chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria - 3

Thổ Nhĩ Kỳ có 2 mục đích chính ở đông bắc Syria: Quét sạch lực lượng dân quân YPG người Kurd, mà Ankara xem là một mối đe dọa an ninh, khỏi biên giới; và thiết lập một vùng an toàn bên trong Syria, nơi 2 triệu người Syria hiện đang tị nạn tại Thổ Nhĩ Kỳ có thể định cư.

Ankara đã hối thúc Mỹ cùng thiết lập một vùng an toàn sâu 32km vào lãnh thổ Syria, nhưng cũng nhiều lần cảnh báo rằng sẽ có hành động quân sự đơn phương sau khi cáo cuộc Washington quá chậm trễ. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan gần đây đã nói về việc tiến sâu hơn nữa vào Syria, ngoài vùng “an toàn” được đề xuất, tới các thành phố Raqqa và Deir al-Zor, để cho phép thêm nhiều người tị nạn từ Thổ Nhĩ Kỳ trở về Syria.

Người Kurd sẽ bị ảnh hưởng thế nào?

7 câu hỏi then chốt về chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria - 4

Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd dẫn đầu từ lâu đã mở rộng sự kiểm soát ở phía bắc và đông Syria, với sự trợ giúp của liên minh do Mỹ dẫn đầu chống lại phiến quân IS. Người Kurd và các đồng minh đã thiết lập các cơ chế quản lý riêng trong khi luôn khẳng định mục đích của họ là tự trị, chứ không phải độc lập. Tất cả những điều này sẽ mâu thuẫn với chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ. Hội đồng Dân chủ Syria liên minh với SDF đã cảnh báo, một cuộc tấn công có thể gây ra làn sóng dân tị nạn mới. Đối với liên minh SDF, trong đó lực lượng dân quân YPG người Kurd tại Syria là lực lượng chủ đạo, phần lớn sẽ phụ thuộc vào việc liệu Mỹ có tiếp tục duy trì lực lượng tại các khu vực ở đông và đông bắc Syria hay không.

Việc Mỹ rút toàn bộ quân có thể dẫn tới nguy cơ Thổ Nhĩ Kỳ tiến sâu hơn vào khu vực, IS hồi sinh hoặc lực lượng chính phủ được Nga và Iran hậu thuẫn có thể giành lợi thế. Đối mặt với viễn cảnh Mỹ rút quân hồi năm ngoái, người Kurd đã thúc đẩy một lộ trình với Damascus nhằm đàm phán để cho phép chính phủ Syria và đồng minh Nga triển khai quân ở biên giới. Các cuộc đàm phán chưa đạt được tiến triển, nhưng các cuộc đàm phán như vậy có thể là một phương án trong trường hợp Mỹ rút phần lớn quân.

Thổ Nhĩ Kỳ có thể đi bao xa?

7 câu hỏi then chốt về chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria - 5

Khu vực biên giới đông bắc Syria, hiện do các lực lượng người Kurd dẫn đầu kiểm soát, trải dài 480km từ sông Euphrates ở phía tây biên giới Iraq tới phía đông. Mục tiêu trước mắt trong chiến dịch của Thổ Nhĩ Kỳ dường như là quanh một khu vực biên giới giữa các thị trấn Ras al Ain và Tel Abyad, cách nhau khoảng 100 km. Một quan chức Mỹ xác nhận các lực lượng Mỹ đã rút khỏi các chốt quan sát ở đây.

Ngoài các cuộc không kích nhằm vào thị trấn Ras al Ain ngày 9/10, một nhân chứng tại Tel đi Abyad cho hay âm thanh của các vụ nổ đã làm rung chuyển khu vực này và người dân hốt hoảng sơ tán. Mặc dù nằm dưới sự kiểm soát của các lực lượng do người Kurd dẫn đầu, khu vực biên giới đó trước đó sự hiện diện đông đảo của người Ả-rập. “Đó là một khu vực nơi dân cư là người Ả rập và nơi Thổ Nhĩ Kỳ có quan hệ tốt với các nhóm hàng đầu”, Ozgur Unluhisarcikli, từ Quỹ Marshall Đức, cho hay. “Nếu YPG muốn chiếm giữ phần lãnh thổ đó, họ sẽ đổ nhiều máu”.

Nga và Iran có ủng hộ động thái của Thổ Nhĩ Kỳ?

7 câu hỏi then chốt về chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria - 6

Nga và Iran, 2 nước quan trọng khác tại Syria, vốn ủng hộ mạnh mẽ Tổng thống Syria Bashar al-Assad, trong khi cả Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ đều kêu gọi ông Assad từ chức và hỗ trợ các lực lượng nổi dậy chiến đấu nằm lật đổ ông. Moscow nói Thổ Nhĩ Kỳ có quyền bảo vệ mình, nhưng phát ngôn viên Kremlin Dmitry Peskov hôm 7/10 phát biểu rằng sự toàn vẹn lãnh thổ của Syria phải được tôn trọng và rằng tất cả các lực lượng quân sự nước ngoài hiện diện trái phép nên rời Syria.

Nếu Mỹ rút toàn bộ các lực lượng khỏi đông bắc Syria, chính phủ Syria - với sự hỗ trợ của Nga - có thể cố gắng giành lại quyền kiểm soát phần lớn khu vực mà Thổ Nhĩ Kỳ không thể.

Phương Tây phản ứng ra sao về kế hoạch của Thổ Nhĩ Kỳ?

7 câu hỏi then chốt về chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria - 7

Các đồng minh phương Tây của Thổ Nhĩ Kỳ không ủng hộ công khai kế hoạch nhằm đưa 2 triệu người tị nạn Syria trở lại đông bắc Syria. Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ miêu tả kế hoạch là “ý tưởng có thể là điên rồ nhất mà tôi từng nghe”.

Lo ngại chính của phương Tây là việc người Syria Ả-rập dòng Sunni ồ ạt vào khu vực đông bắc Syria chủ yếu do người Kurd kiểm soát có thể thay đổi nhân khẩu học trong khu vực. Điều phối viên khu vực của Liên Hợp Quốc về cuộc khủng hoảng Syria cho rằng tất cả các bên nên tránh các cuộc sơ tán lớn của dân thường nếu Thổ Nhĩ Kỳ phát động tấn công.

Chiến dịch của Thổ Nhĩ Kỳ tác động gì tới Tổng thống Syria?

7 câu hỏi then chốt về chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria - 8

Mặc dù phần lãnh thổ ở đông bắc Syria đã nằm ngoài sự kiểm soát của chính phủ Syria nhưng cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ đồng nghĩa với việc khu vực có thể chuyển từ việc nằm dưới sự kiểm soát của một lực lượng không thù địch - SDF - sang Thổ Nhĩ Kỳ và lực lượng nổi dậy vốn tìm cách lật đổ ông Assad. Damascus từ lâu xem Thổ Nhĩ Kỳ là một nước chiếm đóng với các ý đồ ở bắc Syria. Damascus cũng có lần tỏ ý sẵn sàng đàm phán một thỏa thuận với người Kurd mặc dù các cuộc đàm phán gần đây nhất không đi đến đâu.

Số phận của phiến quân IS?

7 câu hỏi then chốt về chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria - 9

Sự hỗn loạn có thể khiến phiến quân IS có cơ hội hồi sinh. SDF đã tiến hành các hoạt động chống lại các nhánh chìm của IS kể từ giành được thành trì cuối cùng của nhóm này hồi đầu năm nay. Các thủ lĩnh người Kurd tại Syria từ lâu đã cảnh báo rằng SDF có thể không tiếp tục giam giữ các tù nhân IS nếu tình hình trở nên xấu đi do chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ. SDF hiện đang giam giữ khoảng 5.000 tay súng IS quốc tịch Syria và Iraq và khoảng 1.000 tay súng nước ngoài từ hơn 55 quốc gia.

An Bình

Ảnh: Reuters

MỚI NHẤT
Tổng thống Putin kể chuyện từng bị vỡ mũi
Tổng thống Putin kể chuyện từng bị vỡ mũi

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin kể rằng môn thể thao đầu tiên mà ông có hứng thú là đấm bốc, nhưng ông đã nhanh chóng thay đổi sau khi bị vỡ mũi và phải đi gặp bác sĩ.

Thứ sáu, 11/10/2019 - 07:27

Liên Hiệp Quốc hết tiền trả lương nhân viên tháng 11
Liên Hiệp Quốc hết tiền trả lương nhân viên tháng 11

(Dân trí) - Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cảnh báo rằng tổ chức này sẽ hết tiền vào tháng 11 tới trừ khi các thành viên đóng phí.

Thứ sáu, 11/10/2019 - 07:05

Ông Trump nhắn gửi Thổ Nhĩ Kỳ: Chiến tranh, trừng phạt hoặc thỏa thuận
Ông Trump nhắn gửi Thổ Nhĩ Kỳ: Chiến tranh, trừng phạt hoặc thỏa thuận

(Dân trí) - Trước những chỉ trích trong nước cũng như cộng đồng quốc tế, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra 3 phương án đáp trả việc Thổ Nhĩ Kỳ đưa lực lượng quân sự vào Syria để tấn công người Kurd - lực lượng đồng minh của Washington.

Thứ sáu, 11/10/2019 - 06:48

Video cầu Trung Quốc bất ngờ đổ sập, đè bẹp ô tô
Video cầu Trung Quốc bất ngờ đổ sập, đè bẹp ô tô

(Dân trí) - Một đoạn cầu vượt ở Trung Quốc bất ngờ đổ xuống đường trong giờ cao điểm, đè bẹp các ô tô phía dưới.

Thứ năm, 10/10/2019 - 09:34

Thổ Nhĩ Kỳ rầm rập tiến công vào Syria, chiến sự nóng lên
Thổ Nhĩ Kỳ rầm rập tiến công vào Syria, chiến sự nóng lên

(Dân trí) - Ngay sau khi chính thức bắt đầu chiến dịch quân sự chống lại người Kurd ở Syria, Thổ Nhĩ Kỳ đã đẩy nhanh tốc độ cuộc chiến bằng dàn hỏa lực và máy bay ném bom.

Thứ năm, 10/10/2019 - 08:49

Trung Quốc dùng “lá bài” khách du lịch bành trướng tầm ảnh hưởng trên thế giới?
Trung Quốc dùng “lá bài” khách du lịch bành trướng tầm ảnh hưởng trên thế giới?

(Dân trí) - Giới quan sát nhận xét Trung Quốc có thể đã và đang sử dụng lực lượng khách du lịch đông đảo nhằm đạt được mục tiêu về mặt chính trị tại các quốc gia nước ngoài.

Thứ năm, 10/10/2019 - 07:58

Được điểm cao nhất nhờ viết luận bằng mực vô hình
Được điểm cao nhất nhờ viết luận bằng mực vô hình

(Dân trí) - Một nữ sinh Nhật Bản đã được điểm cao nhất khi nộp bài luận là 1 tờ giấy trắng.

Thứ năm, 10/10/2019 - 06:10

Bộ trưởng An ninh Indonesia bị đâm dao, vệ sĩ không kịp trở tay
Bộ trưởng An ninh Indonesia bị đâm dao, vệ sĩ không kịp trở tay

(Dân trí) - Bộ trưởng An ninh Indonesia Wiranto đã bị một phần tử nghi có liên quan tới IS tấn công bằng dao.

Thứ năm, 10/10/2019 - 05:53

Dân Philippines nổi giận vì lời khuyên "đi sớm" của phát ngôn viên tổng thống
Dân Philippines nổi giận vì lời khuyên "đi sớm" của phát ngôn viên tổng thống

(Dân trí) - Phát ngôn viên của Tổng thống Philippines đã bị chỉ trích về bình luận vô cảm liên quan tới tình trạng tắc nghẽn giao thông ở thủ đô Manila, khi ông nói người dân rằng “nếu muốn đến sớm thì phải đi sớm”.

Thứ năm, 10/10/2019 - 04:23

Nga "ngư ông đắc lợi" khi Mỹ rút quân khỏi Bắc Syria?
Nga "ngư ông đắc lợi" khi Mỹ rút quân khỏi Bắc Syria?

(Dân trí) - Khi lực lượng quân sự Thổ Nhĩ Kỳ tràn qua biên giới Syria còn binh sĩ Mỹ rút đi sau tuyên bố của Tổng thống Donald Trump, bên được hưởng lợi có thể là Nga.

Thứ năm, 10/10/2019 - 04:11

Anh hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực điều tra tai nạn hàng hải
Anh hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực điều tra tai nạn hàng hải

(Dân trí) - Đại diện chính phủ Anh và Cục Hàng hải Việt Nam đã tổ chức sự kiện đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ, chuyên gia Việt Nam trong lĩnh vực điều tra tai nạn hàng hải nhằm mục đích giảm thiểu những sự cố xảy ra trong tương lai.

Thứ năm, 10/10/2019 - 02:59

Mỹ, Philippines, Nhật Bản điều hơn 2.000 binh sĩ tập trận ở Biển Đông
Mỹ, Philippines, Nhật Bản điều hơn 2.000 binh sĩ tập trận ở Biển Đông

(Dân trí) - Hơn 2.000 binh sĩ Mỹ, Philippines và Nhật Bản đã bắt đầu cuộc tập trận chiến đấu thường niên trên khu vực Biển Đông.

Thứ năm, 10/10/2019 - 02:55

ĐÁNG QUAN TÂM
FBI xác nhận lời thú tội của sát nhân hàng loạt khét tiếng nhất
FBI xác nhận lời thú tội của sát nhân hàng loạt khét tiếng nhất

Cục Điều tra liên bang (FBI) vừa xác minh được hơn một nửa lời thú tội của Samuel Little - sát nhân hàng loạt khét tiếng nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Thứ năm, 10/10/2019 - 11:13

Phía sau quyết định “bật đèn xanh” cho Thổ Nhĩ Kỳ khai hỏa tại Syria của ông Trump
Phía sau quyết định “bật đèn xanh” cho Thổ Nhĩ Kỳ khai hỏa tại Syria của ông Trump

(Dân trí) - Việc Tổng thống Donald Trump quyết định rút quân Mỹ khỏi bắc Syria được cho là nhằm “bật đèn xanh” cho Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào nhóm thiểu số người Kurd.

Thứ năm, 10/10/2019 - 11:09

Đối thủ Biden nói ông Trump “phản bội đất nước”, lần đầu kêu gọi luận tội
Đối thủ Biden nói ông Trump “phản bội đất nước”, lần đầu kêu gọi luận tội

(Dân trí) - Cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden lần đầu tiên tuyên bố ủng hộ luận tội đương kim Tổng thống Donald Trump sau khi chỉ trích ông chủ Nhà Trắng “phản bội” đất nước.

Thứ năm, 10/10/2019 - 08:58

Quan chức Mexico bị kéo lê bằng xe hơi vì cáo buộc thất hứa với người dân
Quan chức Mexico bị kéo lê bằng xe hơi vì cáo buộc thất hứa với người dân

(Dân trí) - Một quan chức Mexico đã bị người dân bắt và buộc vào xe tải kéo lê vì bị cáo buộc đã không giữ đúng cam kết khi tranh cử.

Thứ năm, 10/10/2019 - 08:06

Ông Trump cảnh báo hậu quả sau khi Thổ Nhĩ Kỳ tấn công Syria
Ông Trump cảnh báo hậu quả sau khi Thổ Nhĩ Kỳ tấn công Syria

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ phải hứng chịu lệnh trừng phạt hoặc thậm chí một kết cục tồi tệ hơn lệnh trừng phạt do bắt đầu chiến dịch quân sự tấn công người Kurd ở đông bắc Syria ngày 9/10.

Thứ năm, 10/10/2019 - 07:42

Ông Trump: Trung Quốc muốn đạt thỏa thuận thương mại hơn Mỹ
Ông Trump: Trung Quốc muốn đạt thỏa thuận thương mại hơn Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho rằng Trung Quốc mong muốn đạt được một thỏa thuận thương mại hơn Mỹ khi hai nước vừa bắt đầu nối lại các cuộc đàm phán.

Thứ năm, 10/10/2019 - 07:30

Câu hỏi về số phận các tù nhân IS ở Syria - gánh nặng khó cởi bỏ
Câu hỏi về số phận các tù nhân IS ở Syria - gánh nặng khó cởi bỏ

Những diễn biến mới tại Syria đặt ra câu hỏi hóc búa về số phận những tù nhân IS do lực lượng SDF đang giam giữ ở phía bắc nước này.

Thứ năm, 10/10/2019 - 07:14

Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu "khai hỏa" chiến dịch quân sự tại Syria
Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu "khai hỏa" chiến dịch quân sự tại Syria

(Dân trí) - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan thông báo mở chiến dịch quân sự nhằm vào lực lượng người Kurd ở đông bắc Syria.

Thứ tư, 09/10/2019 - 10:21

Ông Trump: Tham chiến ở Trung Đông là quyết định tồi tệ nhất của Mỹ
Ông Trump: Tham chiến ở Trung Đông là quyết định tồi tệ nhất của Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cho rằng Mỹ ngay từ đầu không nên hiện diện tại Trung Đông và đây là quyết định tồi tệ nhất trong lịch sử Mỹ.

Thứ tư, 09/10/2019 - 09:31

Nhiều dự án "chết yểu" tại Philippines sau chiến lược xoay trục sang Trung Quốc
Nhiều dự án "chết yểu" tại Philippines sau chiến lược xoay trục sang Trung Quốc

(Dân trí) - Số phận “chết yểu” của các dự án lớn liên quan tới Trung Quốc đã phơi bày những hạn chế trong chiến lược xoay trục sang Bắc Kinh của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte.

Thứ tư, 09/10/2019 - 08:34

Thổ Nhĩ Kỳ "động binh", chuẩn bị tiến vào bắc Syria
Thổ Nhĩ Kỳ "động binh", chuẩn bị tiến vào bắc Syria

(Dân trí) - Lực lượng quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ và đồng minh cùng với xe tăng ngày 9/10 đã xuất hiện gần biên giới Syria, trong bối cảnh chính phủ Ankara tuyên bố quân đội nước này sẽ sớm băng qua biên giới để vào Syria.

Thứ tư, 09/10/2019 - 08:25

Nobel Hóa học 2019 gọi tên 3 nhà khoa học
Nobel Hóa học 2019 gọi tên 3 nhà khoa học

(Dân trí) - 3 nhà khoa học đã được trao giải Nobel Hóa học năm 2019 vì những đóng góp của họ cho việc nghiên cứu và phát triển pin lithium-ion.

Thứ tư, 09/10/2019 - 05:31