10 năm sau vụ 11/9: Nước Mỹ thiếu tự tin và ít tự do hơn?

Mặc dù Osama bin Laden đã bị tiêu diệt, nhìn chung thì cho tới giờ những kẻ khủng bố đang nắm thế thượng phong: nước Mỹ đã trở nên thiếu tự tin hơn, kém an toàn hơn và ít tự do hơn, như phân tích của tác giả Doug Bandow trên tạp chí Forbes.
>>Sự kiện 11/9: Những hình ảnh không thể nào quên

 

Bà Paula Davis ngồi trước mộ của con trai, binh nhì Justin Ray Davis, tử trận ở chiến trường Afghanistan khi mới 19 tuổi, nhân dịp kỷ niệm 5 năm ngày mất của anh này. (Nguồn: Reuters)
 
Đã một thập kỷ trôi qua kể từ ngày tháng Chín đẹp trời, khi những tên khủng bố phá sập hai tòa tháp ở Trung tâm thương mại thế giới, tấn công Lầu năm góc và giết chết hàng nghìn người Mỹ.
 
Các vụ tấn công ngày 11/9 là hết sức tàn bạo và không thể biện minh, nhưng nó cũng cho thấy nước Mỹ đang làm mất lòng thế giới đến thế nào. Sự sẵn lòng hy sinh, và giẫm đạp lên sinh mạng của hàng nghìn người vô tội, chỉ để nêu lên một tuyên ngôn chính trị, tiêu biểu cho thứ chủ nghĩa căm thù nước Mỹ đến điên cuồng.

Thật ra, chủ nghĩa khủng bố từ lâu đã là một công cụ chính trị của những kẻ yếu. Tìm hiểu chủ nghĩa khủng bố không phải là để biện minh cho hành vi giết người, mà là để giảm bớt sự thù hận. Không may cho nước Mỹ, chính quyền của tổng thống George W. Bush, tại vị khi cuộc khủng bố diễn ra, đã lầm tưởng rằng nước Mỹ bị tấn công vì họ quá tốt đẹp và đại diện cho những giá trị như dân chủ và tự do, chứ không phải bởi chính sách thiếu kiềm chế và gây căm hận của họ ở nước ngoài.

Trước đó, họ đã áp đặt lệnh cấm vận nghiệt ngã và tàn khốc với Iraq, mà khi được hỏi về cái giá người dân nước này phải trả, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc khi đó Madeleine Albright đã nói tỉnh bơ: “cái giá đó là xứng đáng.” Washington cũng ủng hộ gần như không điều kiện với việc Israel chiếm đóng bờ Tây (trong khi rõ ràng không người Mỹ nào được hỏi sẽ chấp nhận việc lãnh thổ của họ bị ngoại bang chiếm giữ).

Không tìm ra được nguyên nhân cội rễ của những cuộc tấn công khiến sự tự tin đã trở thành huyền thoại của người Mỹ lâm vào khủng hoảng. Người ta đang nhìn thấy một nước Mỹ bị bao vây, cố gắng vùng vẫy thoát ra, so sánh sự kiện 11/9 với trận đánh Trân Châu cảng và gọi cuộc chiến chống khủng bố là chiến tranh thế giới thứ ba. Sự thật không phải như thế. Chủ nghĩa khủng bố chưa bao giờ là một mối đe dọa trực tiếp với nước Mỹ, dù sự kiện 11/9 thực sự gây ra tiếng vang lớn.

Những gì châu Âu làm có thể mang tới một bài học tốt. Đã sống qua hai cuộc chiến khủng khiếp nhất lịch sử loài người tàn phá châu lục của họ trong thế kỷ 20, những nhà lãnh đạo châu Âu có cái nhìn cẩn trọng hơn với chủ nghĩa khủng bố, vốn là điều không phải xa lạ tại châu lục này.

Ngược lại, chính quyền Mỹ phản ứng thái quá một cách cực đoan, đảo lộn đời sống người dân, chính sách quốc phòng trở nên diều hâu chưa từng thấy, tăng gấp đôi ngân sách cho Lầu năm góc, xâm phạm tự do dân sự, thành lập những cơ quan quan liêu phụ trách an ninh cồng kềnh tốn kém và đặt chủ nghĩa khủng bố ở trung tâm của các tranh luận chính trị.

“Thật khó có thể không kết luận rằng Al Qaeda đang khôn ngoan hơn nước Mỹ, ít nhất họ đã khiến Washington thực hiện những lựa chọn chiến lược sai lầm,” nhà bình luận Michael Hirsh viết trên tờ National Journal.

Thật vậy, tổng thống Bush đã thất bại với chính sách tân bảo thủ của ông, từ Afghanistan đến Iraq, đến mức người kế nhiệm ông Barack Obama phải ngậm ngùi thốt lên rằng nước Mỹ đang trải qua “một thập kỷ chiến tranh nhọc nhằn.”

Trong khi cuộc chiến ở Afghanistan vẫn chưa kết thúc, Washington đã lại vội vàng nhảy vào Iraq. Hirsh nhắc lại rằng Washington “bắt đầu chuyển tiền bạc và sự chú ý sang Iraq chỉ vài tuần sau khi Taliban sụp đổ.” Afghanistan trở thành ưu tiên số hai. Trong bốn năm liền, theo nhà báo Pakistan Ahmed Rashid, Hoa Kỳ đã không thể theo dõi “các hoạt động của Taliban ở bốn tỉnh miền nam, Helmand, Kandahar, Uruzgan, và Nimroz vì thiếu tin tức tình báo và nhân lực. Cuộc chiến Iraq đã tiêu tốn hết nguồn lực.”

Tệ hơn, như Rashid viết trong cuốn sách Descent into Chaos (Rơi vào hỗn loạn), các quan chức chính quyền Bush bị những người mà họ tưởng là cộng sự ở Pakistan qua mặt. Nhiều năm liền, những lãnh đạo cấp cao nhất của Taliban đã được chính Islamabad che chở. Cùng lúc, việc xây dựng một chính quyền trung ương ổn định và hiệu quả ở Kabul chỉ là sự tiêu tốn thời gian cùng tiền bạc.

Cuộc chiến ở Iraq, dựa trên những cáo buộc không có thật và những giả định mơ hồ, đã hoàn tất bức tranh thất bại. Cựu bộ trưởng quốc phòng Colin Powell bình luận: “Ông Cheney (phó tổng thống Dick Cheney dưới thời Bush) và nhiều đồng nghiệp của ông ta không hề chuẩn bị cho những gì sẽ xảy ra sau khi Baghdad sụp đổ.”

Cuộc xâm lược diễn ra dễ dàng và nhanh chóng, “như ăn bánh,” nhưng chiếm đóng và gìn giữ trị an là chuyện hoàn toàn khác. Nhiều năm xung đột vũ trang liên miên sau đó đã hủy hoại xã hội Iraq. Con số chính thức về thương vong dân sự là từ 102.000-112.000 người thiệt mạng, nhưng Tổ chức Đếm xác người chết Iraq cho rằng số thực phải gấp đôi như thế. Hơn bốn triệu người Iraq mất nhà cửa, nhiều người phải lưu lạc ra nước ngoài, thêm nhiều người nữa không thống kê hết bị bắt cóc, cướp và những chấn động tâm lý khác.

Trớ trêu cho nước Mỹ, tình trạng bất ổn ở Afghanistan và Iraq đã giúp hai quốc gia này biến thành những khu vực hữu hiệu để Al Qaeda tuyển quân. Những tuyên ngôn của họ về dân chủ và tự do cũng không thuyết phục được ai khi hành động không nói lên điều đó. “Hầu hết Trung Đông coi chính sách của Mỹ là đạo đức giả, cơ hội chủ nghĩa và trong những tình huống tệ nhất, chà đạp lên dân chủ,” James Dobbins, một cựu đại sứ Mỹ, nói. “Cách nhìn nhận này càng thêm được củng cố sau cuộc xâm chiếm Iraq.”

Thực vậy, chính sách sau sự kiện 11/9 đã khiến nước Mỹ trở nên kém an toàn hơn. Chính quyền Bush, và giờ là Obama, đã hy sinh hàng nghìn sinh mạng và hàng trăm tỉ USD vào hai cuộc chiến mà không ai cần. Giao tranh liên tục và các nhiệm vụ nặng nề ở nước ngoài cũng đã kéo căng sức chịu đựng của quân đội. Còn tuyên bố “hoặc theo Mỹ, hoặc là kẻ thù của Mỹ” đã làm phật lòng nhiều đồng minh.

Cùng lúc gây chiến ở Trung Đông và Trung Á, chính quyền Bush gây ra một cuộc nội chiến ngay trong lòng đất nước với những hành động bị coi là vi phạm hiến pháp, những đòi hỏi về một tấm séc khống quyền lực trong những sự kiện như nghe lén điện thoại, che giấu thông tin về Iraq hay nhà tù ô nhục Guantanamo, nơi nhiều quá trình tư pháp ở một quốc gia pháp quyền đã bị phớt lờ.

Trên thực tế, với chiêu bài cuộc chiến chống khủng bố và trả thù cho sự kiện 11/9, tổng thống Mỹ đã trở thành một nhà độc tài dân cử, với quyền lực gần như không giới hạn trong các tình huống chiến tranh, từ Iraq tới Afghanistan sang Libya. Hai năm rưỡi qua, Tổng thống Obama đã cố gắng thay đổi giọng điệu của nước Mỹ về cuộc chiến chống khủng bố, nhưng ông vẫn chưa có hành động gì đáng kể đảo ngược chính sách quân sự can thiệp sâu rộng của người tiền nhiệm, với việc đưa thêm quân vào Afghanistan và dẫn đầu cuộc không kích Libya.

Tổng thống Ronald Reagan từng gọi nước Mỹ là “thành phố ánh sáng trên ngọn đồi cao,” nhưng mọi chuyện đang thay đổi nhanh chóng. Nước Mỹ ngày nay kém tự tin hơn, thiếu an toàn đi và ít tự do hẳn so với 10 năm trước. Điều đáng buồn là những vết thương đau đớn nhất lại là do chính những nhà lãnh đạo của họ gây ra./.

* Tác giả Doug Bandow hiện là chuyên gia cao cấp tại Viện Cato. Ông từng là trợ lý đặc biệt cho cựu Tổng thống Ronald Reagan, chuyên gia cap cấp của Viện nghiên cứu Tôn giáo và Chính sách công quốc tế, đồng thời là tác giả của nhiều đầu sách về chính trị, ngoại giao.

Theo Trần Trọng
Vietnam+
Tag :
MỚI NHẤT
1 nhà khoa học vũ trụ của Mỹ nhận tội gián điệp
1 nhà khoa học vũ trụ của Mỹ nhận tội gián điệp

Một nhà khoa học vũ trụ hàng đầu của Mỹ đã nhận tội âm mưu hoạt động gián điệp vì bán tài liệu mật cho một đặc vụ của Mỹ mà ông này nghĩ là điệp viên của Mossad, cơ quan mật vụ Israel.

Thứ năm, 08/09/2011 - 03:22

Gặp lại “người đàn bà tro bụi” trong bức ảnh nổi tiếng vụ 11/9
Gặp lại “người đàn bà tro bụi” trong bức ảnh nổi tiếng vụ 11/9

(Dân trí) - Cảnh tượng Marcy Borders người phủ đầy tro bụi đang trốn trong một tòa nhà văn phòng sau khi Trung tâm thương mại thế giới tại New York sụp đổ do bị tấn công khủng bố đã trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng cho sự kiện 11/9/2001.

Thứ năm, 08/09/2011 - 03:05

Máy bay Bolivia chở 9 người mất tích
Máy bay Bolivia chở 9 người mất tích

(Dân trí) - Một chiếc máy bay loại nhỏ, chở 7 hành khách và 2 thành viên phi hành đoàn, đã mất tích trong vùng rừng ở phía đông Bolivia.

Thứ năm, 08/09/2011 - 12:04

Máy bay Nga gặp nạn vì nhiên liệu kém?
Máy bay Nga gặp nạn vì nhiên liệu kém?

(Dân trí) - Nhiên liệu hàng không kém chất lượng có thể là một trong những nguyên nhân khiến chiếc máy bay Yak-42 gặp nạn ở miền trung nước Nga hôm qua, làm ít nhất 43 người thiệt mạng.

Thứ năm, 08/09/2011 - 11:04

Tìm thấy video riêng tư của Đại tá Gadhafi
Tìm thấy video riêng tư của Đại tá Gadhafi

(Dân trí) - Một đoạn video riêng tư chưa từng được nhìn thấy trước đó của Đại tá Gadhafi, trong đó quay cảnh ông chơi với các cháu tại dinh thự Bab al-Aziziya ở Tripoli, đã được công bố.

Thứ năm, 08/09/2011 - 10:01

Hai máy bay Pakistan bị dọa đánh bom
Hai máy bay Pakistan bị dọa đánh bom

(Dân trí) - Hai máy bay của hãng hàng không Pakistan hôm qua đã nhận được những lời đe dọa đánh bom và phải hạ cánh khẩn cấp tại Thổ Nhĩ Kỳ và Malaysia.

Thứ năm, 08/09/2011 - 09:23

Ai giàu nhất Trung Quốc?
Ai giàu nhất Trung Quốc?

(Dân trí) - Theo bảng xếp hạng các nhân vật giàu nhất Trung Quốc vừa được công bố, chủ nhân của vị trí đầu bảng đã thuộc về một cựu giám đốc nhà máy sản xuất vũ khí với khối tài sản lên tới 11 tỷ USD.

Thứ năm, 08/09/2011 - 07:21

Philippines tăng ngân sách quốc phòng “để bảo vệ lãnh thổ”
Philippines tăng ngân sách quốc phòng “để bảo vệ lãnh thổ”

(Dân trí) - Philippines vừa thông báo bổ sung thêm nhiều tỷ piso cho ngân sách quốc phòng với mục tiêu tăng cường khả năng của các lực lượng vũ trang Philippines bảo vệ lãnh thổ, kể cả trước những tranh chấp trên Biển Đông (Philippines gọi là Biển Tây Philippines).

Thứ năm, 08/09/2011 - 07:13

Lầu Năm Góc Mỹ báo động tại các căn cứ quân sự
Lầu Năm Góc Mỹ báo động tại các căn cứ quân sự

(Dân trí) - Lầu Năm Góc hôm qua đã nâng mức báo động tại các căn cứ quân sự Mỹ - chủ yếu là các căn cứ trong nước, và cả tại Lầu Năm Góc, vài ngày trước lễ kỷ niệm 10 năm vụ khủng bố 11/9.

Thứ năm, 08/09/2011 - 06:53

Hiện trường vụ tai nạn máy bay làm 43 người chết tại Nga
Hiện trường vụ tai nạn máy bay làm 43 người chết tại Nga

(Dân trí) - Những hình ảnh tại hiện trường cho thấy chiếc máy bay chở đội một đội bóng gậy trên băng của Nga dường như đã đâm xuống bờ sông Volga và bốc cháy, để lại các mảnh vỡ nằm rải rác trên bờ và dưới sông.

Thứ tư, 07/09/2011 - 10:20

Máy bay Nga gặp tai nạn thảm khốc, ít nhất 43 người chết
Máy bay Nga gặp tai nạn thảm khốc, ít nhất 43 người chết

(Dân trí) - Ít nhất 43 người hôm nay đã thiệt mạng khi một chiếc máy bay chở một đội bóng gậy trên băng của Nga gặp nạn trong lúc cất cánh gần thành phố Yaroslavl, cách Mátxcơva khoảng 250km về phía đông bắc.

Thứ tư, 07/09/2011 - 08:38

Ấn tượng ảnh núi lửa phun trào nhìn từ vũ trụ
Ấn tượng ảnh núi lửa phun trào nhìn từ vũ trụ

(Dân trí) - Nhìn từ vũ trụ cách xa Trái đất hàng trăm kilomet, những núi lửa hung dữ, phun trào khói và tro bụi ngùn ngụt đã trở thành những hình ảnh kỳ vĩ, ấn tượng.

Thứ tư, 07/09/2011 - 05:42

ĐÁNG QUAN TÂM
Đánh bom rung chuyển New Delhi, 11 người thiệt mạng
Đánh bom rung chuyển New Delhi, 11 người thiệt mạng

(Dân trí) - Một quả bom được giấu trong một hành lý sáng nay đã phát nổ tại cổng của Toà án Tối cao ở thủ đô New Delhi, Ấn Độ, đúng lúc rất đông người đang chờ đợi để vào bên trong, làm ít nhất 11 người thiệt mạng và 61 người khác bị thương.

Thứ tư, 07/09/2011 - 03:39

Nhiều phụ nữ Việt dũng cảm ly hôn
Nhiều phụ nữ Việt dũng cảm ly hôn

(Dân trí) - Chỉ vài tháng sau khi kết hôn, Nguyễn Thu Trang biết đã mắc một sai lầm lớn. Nhưng trong một xã hội luôn đề cao những phụ nữ biết phục tùng nam giới, Trang đã sợ khi nghĩ tới chuyện mọi người sẽ phản ứng như thế nào nếu cô tìm cách ly hôn.

Thứ tư, 07/09/2011 - 03:20

Pakistan bắt đại sứ Đan Mạch vì tới thăm dinh thự Bin Laden
Pakistan bắt đại sứ Đan Mạch vì tới thăm dinh thự Bin Laden

(Dân trí) - Một cuộc tranh cãi ngoại giao đã xảy ra sau khi Đại sứ Đan Mạch tại Pakistan và vợ ông này bị bắt trong khi đang tới thăm dinh thự của trùm khủng bố Osama bin Laden.

Thứ tư, 07/09/2011 - 02:01

Trung Quốc tách rời thành công cặp đôi dính liền bụng
Trung Quốc tách rời thành công cặp đôi dính liền bụng

(Dân trí) - 2 bé gái sinh đôi 4 tháng tuổi, bị dính liền phần bụng, đã được tách rời thành công sau khi trải qua cuộc phẫu thuật kéo dài gần 7 giờ đồng hồ tại Bệnh viện nhi Thượng Hải hôm qua.

Thứ tư, 07/09/2011 - 11:32

Thủ tướng Putin khai trương đường ống khí đốt “Dòng chảy phương Bắc”
Thủ tướng Putin khai trương đường ống khí đốt “Dòng chảy phương Bắc”

(Dân trí) - Thủ tướng Nga Vladimir Putin hôm qua đã nhấn nút khởi động để khai trương đường ống Nord Stream (Dòng chảy phương Bắc) nhằm đưa khí đốt từ nước này tới thẳng Đức qua biển Baltic.

Thứ tư, 07/09/2011 - 11:02

Hội nghị kỷ niệm 50 năm Phong trào Không liên kết
Hội nghị kỷ niệm 50 năm Phong trào Không liên kết

Chiều 5/9, tại thủ đô Belgrad của Serbia đã khai mạc trọng thể Hội nghị kỷ niệm 50 năm Phong trào Không liên kết (9/1961-9/2011). Đoàn đại biểu Việt Nam do Thứ trưởng Ngoại giao Lê Lương Minh dẫn đầu.

Thứ tư, 07/09/2011 - 10:07

 Kết thúc vụ bắt cóc con tin kịch tính tại Sydney
Kết thúc vụ bắt cóc con tin kịch tính tại Sydney

(Dân trí) - Cảnh sát Australia đã kết thúc vụ bắt cóc con tin kịch tính kéo dài 11 giờ bằng cách đột nhập vào một tòa án ở Sydney, nơi một người đàn ông tuyên bố sở hữu bom và bắt giữ chính con gái mình.

Thứ tư, 07/09/2011 - 09:41

Nổ súng tại nhà hàng Mỹ, 3 người thiệt mạng
Nổ súng tại nhà hàng Mỹ, 3 người thiệt mạng

(Dân trí) - Một người đàn ông đã sát hại 3 người sau khi nổ súng vào một nhà hàng ở thành phố Carson, thủ phủ bang Nevada của Mỹ.

Thứ tư, 07/09/2011 - 07:07

Thổ Nhĩ Kỳ trục xuất các nhà ngoại giao cấp cao của Israel
Thổ Nhĩ Kỳ trục xuất các nhà ngoại giao cấp cao của Israel

(Dân trí) - Bất đồng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Israel ngày càng gay gắt khi Thổ Nhĩ Kỳ đã lệnh cho tất cả các nhà ngoại giao cấp cao của Israel phải rời khỏi nước này vào hôm nay, 7/9. Quyết định liên quan đến vụ đột kích của Israel lên tàu đến Palestine năm ngoái.

Thứ tư, 07/09/2011 - 06:52

Bí ẩn tung tích của Đại tá Gadhafi
Bí ẩn tung tích của Đại tá Gadhafi

(Dân trí) - Một đoàn xe khoảng 10 chiếc chở vàng và tiền đã từ Libya vượt qua biên giới sang Niger, ông Gadhafi cùng người con trai Saif al-Islam có thể có mặt trong đoàn xe này - nguồn tin từ Hội đồng Dân tộc Chuyển tiếp Libya (NCT) và Pháp hôm qua cho biết.

Thứ tư, 07/09/2011 - 06:28

Trung Quốc công bố “Sách Trắng về phát triển hòa bình”
Trung Quốc công bố “Sách Trắng về phát triển hòa bình”

(Dân trí) - Chính phủ Trung Quốc hôm nay công bố Sách Trắng về phát triển của nước này, nhấn mạnh “phát triển hòa bình là lựa chọn chiến lược để Trung Quốc thực hiện hiện đại hóa, giúp đất nước vững mạnh và phồn vinh, đóng góp nhiều hơn cho văn minh của nhân loại”.

Thứ ba, 06/09/2011 - 09:03

Hàn Quốc tậu tên lửa hiện đại của Israel đối phó với Triều Tiên
Hàn Quốc tậu tên lửa hiện đại của Israel đối phó với Triều Tiên

(Dân trí) - Hàn Quốc đã ký thoả thuận trị giá 43 triệu USD với một công ty của Israel nhằm mua các tên lửa hiện đại để bảo vệ một khu vực tiền tiêu từng bị Triều Tiên tấn công hồi năm ngoái.

Thứ ba, 06/09/2011 - 04:14