Tâm điểm
Nhà báo

“Nói được điều nhân dân quan tâm”

“Chuyển từ điều ta muốn nói sang trả lời đúng điều nhân dân quan tâm”, đó là thông điệp mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh trong buổi làm việc với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chiều 15/6, cho ý kiến về Đề án Chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu: thông tin chính thống phải đúng, nhanh, trúng, dễ hiểu, có sức lan tỏa; cần chuyển từ tuyên truyền một chiều sang giải thích chính sách, đối thoại xã hội, tạo đồng thuận; từ nói điều ta muốn nói sang trả lời đúng điều nhân dân quan tâm.

Vậy, làm thế nào để tránh tình trạng tuyên truyền một chiều trên báo chí? Bằng cách gì để nhà báo trả lời đúng điều nhân dân quan tâm?

Chiều ngày 16/6, tại Phủ Chủ tịch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt 101 nhà báo tiêu biểu đoạt Giải Báo chí Quốc gia qua các năm. Tôi có may mắn được tham dự và rất tâm đắc với bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, rằng báo chí phải bám sát thực tiễn, tôn trọng sự thật, lấy lợi ích của nhân dân làm điểm xuất phát.

“Nói được điều nhân dân quan tâm” - 1

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo chụp ảnh cùng 101 nhà báo tiêu biểu (Ảnh: Hồng Phong).

Người đứng đầu Đảng và Nhà nước nói rằng các nhà báo cần tăng cường đến tận nơi, gặp đúng người, nghe nhiều chiều; cần dành nhiều thời gian hơn cho cơ sở để phát hiện những vướng mắc, biểu dương người tốt, việc tốt, phản ánh đúng sự thật, chạm đến tâm tư, tình cảm, chạm đến trái tim người dân.

Muốn nói được điều nhân dân quan tâm, muốn chạm đến trái tim người dân, các nhà báo, cơ quan báo chí không có cách nào khác là phải sâu sát thực tiễn, đằm mình trong cuộc sống, lắng nghe tiếng lòng của người dân, thấu cảm những tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị, bức xúc chính đáng. Việc tuyên truyền chủ trương, đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước là hết sức hệ trọng để người dân nắm bắt kịp thời, nhận thức rõ, hiểu đúng và làm theo.

Thế nhưng, báo chí không chỉ dừng lại ở tuyên truyền một chiều mà phải sâu sát thực tiễn, hòa mình vào sự vận động sôi động, liên tục của cuộc sống để phát hiện ra những cá nhân, tập thể điển hình tiên tiến nhằm ca ngợi, biểu dương kịp thời, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong xã hội, nhân lên những điều tốt đẹp, tích cực, “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, “phủ xanh” thông tin tích cực trên không gian số.

Nhưng như thế là chưa đủ. Sự dấn thân, trách nhiệm, tâm huyết của nhà báo cần phải đa chiều, công bằng, cân bằng, nhân văn hơn nữa trong hoạt động nghề nghiệp. Đó là phải xem trọng, đặt lợi ích của người dân lên hàng đầu, phải đến tận nơi để quan sát, lắng nghe, hỏi han, chia sẻ, đồng cảm với những sự thật đang diễn ra trong cuộc sống; thông qua đó, kịp thời phát hiện những tồn tại, hạn chế, vướng mắc, nút thắt cũng như tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị chính đáng, hợp lý của người dân.

Có sâu sát thực tiễn, có thấu hiểu vấn đề, sự việc, con người, có đề cao đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm phụng sự nhân dân, nhà báo mới có thể trả lời đúng điều nhân dân quan tâm.

Ngày 18/6, trong bài viết với tiêu đề “Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định rằng: “Khi thông tin quá nhiều, xã hội càng cần những địa chỉ đáng tin cậy để xác định điều gì đúng, điều gì còn phải kiểm chứng, điều gì chỉ là cảm xúc đám đông hoặc sự sắp đặt có chủ ý. Điều đó đòi hỏi sự chuyên nghiệp, thái độ lao động nghề nghiệp nghiêm túc và bản lĩnh trước mọi sức ép. Báo chí phải là nơi nhân dân tìm đến khi cần sự xác nhận đáng tin cậy, không phải nơi chạy theo xu hướng. Xã hội cần nơi tin cậy để hiểu đúng sự thật. Người dân cần biết việc gì đã xảy ra, vì sao xảy ra, tác động đến ai, trách nhiệm thuộc về đâu và giải pháp nào có cơ sở”.

Thực tế, trong suốt tiến trình lịch sử 101 năm ra đời và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc. Trong quá trình ấy, nhà báo, các cơ quan báo chí luôn là địa chỉ tin cậy để nhân dân tìm đến tiếp cận thông tin chính thống, nhất là trong thời buổi hỗn loạn thông tin thật – giả, tốt – xấu, đúng – sai không dễ phân biệt, kiểm chứng.

Không chỉ thế, các cơ quan báo chí còn là địa chỉ tin cậy để người dân tìm đến đề xuất, kiến nghị những vấn đề còn tồn tại, hạn chế, khuất tất trong xã hội, hay những vấn đề ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người dân.

Thông qua báo chí, người dân muốn tiếng nói vì cộng đồng, vì sự phát triển của đất nước được cất lên một cách trung thực, nhằm chuyển tải tới các cơ quan chức năng những thông điệp từ cuộc sống để tìm biện pháp tháo gỡ, tìm giải pháp khắc phục những tồn tại, hạn chế, yếu kém.

Chỉ trong vòng 3 ngày, trong những phát biểu và bài viết của mình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đều nhắc đến nhân dân, đến sự vì dân. Với báo chí, đáp ứng yêu cầu đó đòi hỏi sự chuyên nghiệp, thái độ lao động nghề nghiệp nghiêm túc, sự dấn thân trong hoạt động, đề cao trách nhiệm xã hội của nhà báo; là địa chỉ tin cậy để nhân dân tìm đến khi cần, là trả lời đúng điều nhân dân quan tâm.

Một nền báo chí vì dân, vì lợi ích quốc gia – dân tộc luôn cần sự sâu sát với cuộc sống, phản ánh một cách kịp thời, khách quan, công bằng, cân bằng, công tâm, nhân văn những vấn đề đặt ra.

Nhà báo cần vui mừng, phấn khởi trước những thành quả đã đạt được, âu lo, trăn trở, day dứt, đau đớn với những băn khoăn, khúc mắc, thiệt thòi của nhân dân.

Chỉ khi phản ánh, chuyển tải đầy đủ cả mặt mạnh và hạn chế trong đời sống, báo chí mới thực sự đóng vai trò là cầu nối giữa ý Đảng với lòng dân, giữa chủ trương với thực tiễn, giữa chính sách với hành động xã hội. Có như thế, báo chí mới tạo và củng cố niềm tin, truyền cảm hứng, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Tác giả: TS Nguyễn Tri Thức là Ủy viên Ban Biên tập, Giám đốc Trung tâm Chuyên đề và Truyền thông - Phát hành, Tạp chí Cộng sản. Ông Thức cũng là giảng viên thỉnh giảng của nhiều trường đại học; giảng viên kiêm chức của Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!