Sự thật về béo phì và rối loạn mỡ máu

Dân trí Trong y tế thường ví von "Vòng bụng càng to thì vòng đời càng ngắn", dân gian lại đùa “Ngày xưa to bụng là sang. Ngày nay to bụng mỡ gan, đái đường”. Như vậy: "béo là xấu" và "mập không là mạnh".

Hiện nay, khi mức sống tăng lên, khi thực phẩm quá dồi dào thì béo phì và thừa mỡ máu cũng tăng theo. Thống kê hiện nay của viện Dinh dưỡng cho thấy tỉ lệ béo phì đã xấp xỉ 10% dân số toàn quốc, cá biệt có địa phương tỉ lệ cao gần 40%.

Béo phì thật sự là mối nguy cơ, lo lắng lớn đối với sức khỏe, nếu không được kiểm soát đúng đắn sẽ có nhiều biến chứng như: xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, bệnh nhồi máu cơ tim, đái tháo đường, suy nhược sinh dục...

Định danh và xác định béo phì

Bình thường mỡ chiếm gần 25% trọng lượng cơ thể; một người nặng 60 cân thì lượng mỡ cho phép là 15kg, nếu cao đến 18kg là bị béo phì.

Để chẩn đoán béo phì người ta dùng các tiêu chí sau:

+ Chỉ số khối cơ thể BMI (Body Mass Index):

BMI = Trọng lượng cơ thể (kg)

Chiều cao (m) chiều cao (m)

Có 4 mức đánh giá : (1) dưới 18 là thiếu cân, suy dưỡng, (2) từ 18-23 là bình thường, từ 23-25 là quá cân và (4) trên 25 là béo phì, BMI càng cao thì béo phì càng nặng.

+ Vòng bụng (VB):

Béo phì khi VB 90cm ở nam; VB 80cm ở nữ.

+ Tỷ lệ vòng bụng/ vòng mông (VB/ VM)

Bình thường VB/ VM 0,8 ở nữ và 0,9 ở nam; lớn hơn 1 là béo phì

Tiêu chí đánh giá rối loạn mỡ (lipid) máu

Rối loạn lipid máu khi có một trong các rối loạn sau: (1) Cholesterol toàn phần (TC) >5,20 mmol/L, (2) Cholesterol có hại (LDL-C)> 3,37 mmol/L, (3) Cholesterol có lợi (HDL-C) < 1,04 mmol/L, (4) Lipoprotein tỷ trọng rất thấp (VLDL) <0,78 mmol/L, (5) Triglycerid (TG) > 1,81 mmol/L và (6) Lipid > 8 g/L.

Khi đã bị tăng mỡ máu, cần siêu âm bụng và thậm chí chụp CT Scan bụng để xem mỡ có xâm nhập gan và các cơ quan nội tạng hay không. Đồng thời cũng nên tầm soát bệnh đái tháo đường vì người béo phì, rối loạn lipid máu có khả năng bị đái tháo đường rất cao.

Các thể loại béo phì

- Béo phì bụng còn gọi là béo phì dạng nam, béo phì trung tâm hay béo quả táo khi mỡ thừa tập trung nhiều vùng bụng và cơ quan nội tạng.

- Béo phì mông còn gọi là béo phì dạng nữ, béo phì dưới da hay béo quả lê khi mỡ thừa tập trung ở vùng mông và vùng đùi.

Béo quả táo và béo quả lê
Béo quả táo và béo quả lê

​+ Dựa theo nguyên nhân sinh bệnh có các loại béo phì :

- Béo phì đơn thuần hay ngoại sinh chủ yếu do ăn uống quá nhiều vận động quá ít hoặc cả hai.

- Béo phì bệnh lý vì có các bệnh liên quan như có gien béo phì, nhiễm vi rút béo phì (vi rút Ad-36)...

Những hệ lụy do béo phì rối loạn mỡ máu

Béo phì gây ra rất nhiều hậu quả tai hại trên nhiều cơ quan, hệ thống trong cơ thể con người.

Tác hại trên hệ thống tim mạch: Béo phì là tiền đề gây ra bệnh xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, đột qụy, suy tim, bệnh mạch vành (nhồi máu cơ tim), đột tử

Tác hại trên hệ thống nội tiết: Thống kê cho thấy khoảng 90 % người đái tháo đường thể 2 là người béo phì. Béo phì cũng làm tăng đề kháng với insuline, làm suy giảm tình dục...

Tác hại trên hệ thống hô hấp: Béo phì có thể gây khó thở hoặc, ngưng thở khi ngủ.

Tác hại trên hệ tiêu hóa: Béo phì sẽ làm gan bị tích đọng mỡ, nhiễm mỡ, sỏi mật, giãn tĩnh mạch.

Các nguy cơ khác như: Thoái hóa khớp, buồng trứng đa nang, ung thư...

Phòng ngừa và chữa trị

Chủ yếu là điều chỉnh chế độ ăn uống và tăng cường vận động, sau đó mới dùng thuốc men hoặc các phương cách khác.

Thay đổi cách ăn và chế độ ăn:

*Chế độ ăn vừa phải, đủ năng lượng cơ thể hoạt động, không ăn quá no, quá nhiều.

*Hạn chế tối đa thức ăn có chất béo (dầu mỡ) đặc biệt chất béo gốc động vật.

*Giảm ăn đường, kể cả đường bột. Đường bột có thể chuyển hóa biến thành chất mỡ khi vào trong cơ thể người.

*Tăng thức ăn xơ sợi và rau quả.

*Giảm tối đa uống rượu bia và các thức uống có cồn vì những thức uống này làm sẽ làm tăng tích mỡ trong cơ thể.

Tăng vận động:

*Thể dục, thể thao, khí công với phương châm " Cục đá lăn sẽ không bám mốc" (the rolling stones get no moss),

* Sự vận động ngoài tránh được béo phì nói riêng còn làm tăng cường sức khỏe và giúp tránh nhiều bệnh tật khác.

Thuốc chống béo phì:

Các thuốc này được dùng với các mục đích sau:

- Làm giảm hay ức chế sự hấp thụ chất béo, mỡ từ đường tiêu hóa.

- Làm giảm cholesterol và các dạng mỡ khác lưu hành trong máu.

- Thuốc làm chán ăn.

Các phương pháp khác

Một số trường hợp béo phì đặc biệt người ta có thể thực hiện thêm:

- Phẫu thuật lấy bớt mỡ ở những béo phì "quá khổ"

- Đặt bóng vào dạ dày để tạo cảm giác no và cản việc ăn nhiều

Sự thật về béo phì và rối loạn mỡ máu - 2

- Nẹp tâm vị dạ dày để giảm lượng thức ăn

 

Sự thật về béo phì và rối loạn mỡ máu - 3

 

TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội Nội tiết Việt Nam

 

 

MỚI NHẤT
Sản phụ 14 tuổi, mổ bắt con hai lần
Sản phụ 14 tuổi, mổ bắt con hai lần

Dạy trẻ biết ngừa thai tốt hơn là đi giải quyết… hậu sự.

Thứ ba, 20/10/2015 - 07:28

Mẹ bầu có biết khi nào cơ thể thiếu chất?
Mẹ bầu có biết khi nào cơ thể thiếu chất?

Không chỉ biết cần phải bổ sung dưỡng chất gì trong 40 tuần thai, mà quan trọng hơn, các mẹ cần biết lượng chất như thế nào là đúng và đủ để duy trì sức khỏe cũng như hỗ trợ con phát triển toàn diện.

Thứ ba, 20/10/2015 - 06:39

Tính đúng, tính đủ giá viện phí để xoá... bao cấp ngược!
Tính đúng, tính đủ giá viện phí để xoá... bao cấp ngược!

(Dân trí) - Theo lộ trình, đến năm 2020 viện phí sẽ được tính đúng, tỉnh đủ trên cả 7 yếu tố cấu thành giá dịch vụ khám chữa bệnh. Kế hoạch trên sẽ xóa tình trạng bao cấp ngược, cải cách tài chính công, xã hội hóa lĩnh vực y tế.

Thứ ba, 20/10/2015 - 06:22

Một bệnh nhi đang hôn mê sau ngày mổ ruột thừa
Một bệnh nhi đang hôn mê sau ngày mổ ruột thừa

(Dân trí) - Được chẩn đoán viêm phúc mạc ruột thừa và tiến hành phẫu thuật nhưng sau 20 ngày, bệnh nhi Lê Hải Tiến (4 tuổi, ngụ Vĩnh Hòa, Ba Tri, Bến Tre) vẫn còn hôn mê.

Thứ ba, 20/10/2015 - 05:20

Hồi sức lưu động cứu bé gái 3 tháng tuổi bị sốc thuốc tại Ninh Bình
Hồi sức lưu động cứu bé gái 3 tháng tuổi bị sốc thuốc tại Ninh Bình

(Dân trí) - Nhận được tin khẩn cấp từ BV Sản Nhi Ninh Bình về trường hợp bé gái 3 tháng tuổi tím tái, trụy mạch vì sốc thuốc, bác sĩ BV Nhi Trung ương đã tiến hành hội chẩn trực tiếp qua điện thoại. Cùng lúc, một kíp bác sĩ cũng di chuyển từ Hà Nội đến Ninh Bình để hỗ trợ cấp cứu.

Thứ ba, 20/10/2015 - 05:16

Những hệ luỵ từ việc gần 60% gia đình Việt dùng rượu bia thường xuyên
Những hệ luỵ từ việc gần 60% gia đình Việt dùng rượu bia thường xuyên

(Dân trí) - Với con số 57,72% gia đình Việt Nam thường dùng rượu bia, tỷ lệ tiêu thụ bia rượu tại Việt Nam ngày càng tăng lên. Nếu như năm 2005 mức tiêu thụ cồn bình quân đầu người của người trưởng thành Việt Nam ở mức 3,8 lít/người thì con số này tăng lên gần gấp đôi, 6,6 lít/người chỉ năm sau.

Thứ ba, 20/10/2015 - 04:11

Vụ BV Mắt Trung ương phải hoãn mổ vì thiếu vật tư: Nhờ các bệnh viện Mắt khác hỗ trợ
Vụ BV Mắt Trung ương phải hoãn mổ vì thiếu vật tư: Nhờ các bệnh viện Mắt khác hỗ trợ

(Dân trí) - Trước phản ánh của người bệnh về việc BV Mắt Trung ương phải hoãn mổ nhiều ca vì hết vật tư, ngày 19/10 Bộ Y tế đã có buổi làm việc với BV để tìm phương án giải quyết. Theo lãnh đạo Bộ Y tế, dù có bất cứ lý do gì cũng không thể để gián đoạn việc điều trị cho người bệnh.

Thứ hai, 19/10/2015 - 06:36

Vụ hàng trăm người ngộ độc tại Quảng Bình: Phát hiện khuẩn độc trong bánh mỳ
Vụ hàng trăm người ngộ độc tại Quảng Bình: Phát hiện khuẩn độc trong bánh mỳ

(Dân trí) - Ngày 19/10, ông Nguyễn Quốc Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) Quảng Bình cho biết, theo kết quả từ các mẫu bệnh phẩm của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Bình, 4/9 mẫu bệnh phẩm phát hiện thấy trực khuẩn Salmonella gây bệnh đường ruột.

Thứ hai, 19/10/2015 - 05:13

Não điều chỉnh sự cực khoái như thế nào?
Não điều chỉnh sự cực khoái như thế nào?

Ở bộ não có một "trung tâm vui sướng" báo cho chúng ta biết về những cảm xúc vui sướng cũng như khả năng lập lại niềm vui đó.

Thứ hai, 19/10/2015 - 04:30

Phá thai tăng trong giới trẻ - Bài 1: Những lý do bỏ con...
Phá thai tăng trong giới trẻ - Bài 1: Những lý do bỏ con...

Một giờ trong phòng tư vấn kế hoạch hóa gia đình, chúng tôi đã ghi nhận được có muôn vànlý do để phá thai.

Thứ hai, 19/10/2015 - 03:40

Ba anh em nhập viện cấp cứu vì ăn trứng cóc
Ba anh em nhập viện cấp cứu vì ăn trứng cóc

(Dân trí) - Ngày 19/10, nguồn tin từ Bệnh viện Nhi Đồng TP Cần Thơ cho biết, Bệnh viện này vừa cấp cứu kịp thời cứu sống 3 cháu bé trong một gia đình bị ngộ độc do ăn thịt cóc.

Thứ hai, 19/10/2015 - 03:08

"Núi đôi" teo dần vì chị em ham hố mặc áo lót nâng ngực
"Núi đôi" teo dần vì chị em ham hố mặc áo lót nâng ngực

Mặc áo lót nâng ngực tưởng chừng là vô hại nhưng lại gây nên nhiều nguy cơ về sức khỏe, thậm chí là thủ phạm khiến cho "núi đôi" của chị em càng ngày càng xấu đi.

Thứ hai, 19/10/2015 - 03:06

ĐÁNG QUAN TÂM
Chống chỉ định thuốc trị ho có Codein cho trẻ dưới 12 tuổi
Chống chỉ định thuốc trị ho có Codein cho trẻ dưới 12 tuổi

(Dân trí) - Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa đưa ra khuyến cáo đối với các cơ sở khám chữa bệnh, đơn vị kinh doanh dược không dùng thuốc có chứa Codein trong điều trị ho cho trẻ dưới 12 tuổi, thận trọng khi dùng cho độ tuổi 12-18 và bà mẹ đang cho con bú.

Thứ hai, 19/10/2015 - 12:18

Sáng chế bao cao su phát hiện bệnh lây qua đường tình dục
Sáng chế bao cao su phát hiện bệnh lây qua đường tình dục

(Dân trí) - Một nhóm 3 học sinh của Học viện Isaac Newton ở London gồm Daanyaal Ali, 14 tuổi, Muaz Nawaz, 13 tuổi và Chirag Shah, 14 tuổi, đã sáng chế ra loại bao cao su phát sáng khi phát hiện thấy bệnh nhiễm trùng lây qua đường sinh dục. Sáng chế được các tác giả trẻ tuổi đặt tên là S.T. EYE.

Thứ hai, 19/10/2015 - 11:32

Kiểm soát an toàn máu: Nhanh nhưng phải bảo đảm!
Kiểm soát an toàn máu: Nhanh nhưng phải bảo đảm!

(Dân trí) - Máu được sử dụng rộng rãi trong các chuyên khoa nhằm bổ sung lượng máu hay thành phần trong máu bị mất đi, hoặc để hồi sức…. Do đó, việc sàng lọc máu và đảm bảo nguồn máu an toàn cho bệnh nhân là hết sức quan trọng và cần thiết cho mọi nền y tế.

Thứ hai, 19/10/2015 - 11:19

BV Mắt Trung ương: Hàng loạt bệnh nhân phải hoãn mổ vì… hết vật tư tiêu hao
BV Mắt Trung ương: Hàng loạt bệnh nhân phải hoãn mổ vì… hết vật tư tiêu hao

(Dân trí) - Nhiều bệnh nhân đang điều trị tại bệnh viện (BV) Mắt Trung ương phản ánh hiện họ chưa được mổ dù đã vài lần báo hoãn bởi BV giải thích là hết vật tư tiêu hao do gói đấu thầu trong năm 2015 chưa hoàn thành.

Thứ hai, 19/10/2015 - 11:14

Những loại thực phẩm không nên đun lại
Những loại thực phẩm không nên đun lại

Ăn những thực phẩm đun nóng lại có thể gây hại cho sức khỏe vì các thành phần dinh dưỡng trong thực phẩm đã bị biến đổi.

Thứ hai, 19/10/2015 - 10:07

Nguy cơ tim mạch do dùng thuốc Ibuprofen liều cao
Nguy cơ tim mạch do dùng thuốc Ibuprofen liều cao

(Dân trí) - Tại Việt Nam, hiện có 27 số đăng ký thuốc nước ngoài và 8 số đăng ký trong nước của thuốc chứa Ibuprofen. Do đó, Cục Quản lý Dược vừa có công văn đề nghị các cơ sở khám chữa bệnh tăng cường theo dõi, xử trí các trường hợp xảy ra phản ứng có hại của thuốc này (nếu có)

Thứ hai, 19/10/2015 - 09:37

Tắc ruột vì ăn quá nhiều những loại quả vốn bổ dưỡng
Tắc ruột vì ăn quá nhiều những loại quả vốn bổ dưỡng

Ổi, hồng, sơ ri… vốn là những trái cây mang nhiều giá trị dinh dưỡng. Tuy nhiên, bạn cần thận trọng bởi rất dễ bị tắc ruột vì những loại quả vốn bổ dưỡng này.

Thứ hai, 19/10/2015 - 09:02

Vì sao cần tích cực điều trị viêm đại tràng mãn tính
Vì sao cần tích cực điều trị viêm đại tràng mãn tính

Là bệnh phổ biến nhưng do phải chung sống với bệnh nên không ít người bệnh chủ quan, khiến bệnh tái phát và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Cùng theo dõi video bên dưới để tìm hiểu nguyên nhân và các giải pháp điều trị viêm đại tràng mạn tính, để hạn chế tối đa sự khó chịu mà bệnh lý này mang lại.

Thứ hai, 19/10/2015 - 08:00

Những lưu ý khi chọn dầu ăn
Những lưu ý khi chọn dầu ăn

(Dân trí) - Đa số người tiêu dùng hiện nay lựa chọn dầu ăn dưa trên màu sắc đậm nhạt của dầu, bao bì sản phẩm, chương trình khuyến mại…hay thậm chí dựa vào độ đông của dầu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng nhận định, những tiêu chí lựa chọn trên còn mang nhiều cảm tính, không có cơ sở khoa học.

Thứ hai, 19/10/2015 - 07:39

Bí quyết giúp chị em trẻ hơn tuổi thực
Bí quyết giúp chị em trẻ hơn tuổi thực

Ai cũng hiểu rằng, mãi trẻ đẹp là một điều phi lý nhưng ai cũng luôn mong muốn được trẻ hơn so với tuổi thực của mình. Làm thế nào để hiện thực hóa mong muốn ấy?

Thứ hai, 19/10/2015 - 06:11

Cứu sống bệnh nhân bị viêm cơ tim cấp bằng kỹ thuật ECMO
Cứu sống bệnh nhân bị viêm cơ tim cấp bằng kỹ thuật ECMO

(Dân trí) - Sáng 19/10, TS.BS Lê Đức Nhân, phó Giám đốc Bệnh viện Đà Nẵng cho biết, bệnh viện vừa cứu sống một bệnh nhân bị viêm cơ tim cấp bằng kỹ thuật ECMO.

Thứ hai, 19/10/2015 - 05:33

Bàn thêm về “nghi án” sử dụng thuốc tránh thai trong nuôi lươn ở Nghệ An
Bàn thêm về “nghi án” sử dụng thuốc tránh thai trong nuôi lươn ở Nghệ An

(Dân trí) - Đến nay, qua các phương tiện thông tin đại chúng, những thông tin về một hộ nuôi sử dụng thuốc tránh thai trong nuôi lươn ở Nghệ An rõ ràng cần thẩm định lại. Những dư luận đồn thổi về tác hại khi ăn các món lươn ở Nghệ An là hoàn toàn vô căn cứ. Tuy nhiên, hậu quả gây ra cho nghề nuôi lươn thì đã có thể nhìn thấy được, không chỉ tại Nghệ An.

Thứ hai, 19/10/2015 - 04:16