Nhiều bà mẹ ở TPHCM nhập viện vì biến chứng khi tự thông tia sữa tại nhà

Nhiều bà mẹ vào viện cầu cứu

Sau hai ngày sốt cao liên tục, bầu ngực trái sưng đỏ, nóng rát và đau dữ dội, bà mẹ mới sinh tên T. (30 tuổi, ngụ TPHCM) tìm đến bệnh viện thăm khám. Trước đó, chị đã tự xử trí tại nhà và nhờ người thông tia sữa nhưng không cải thiện.

Qua thăm khám lâm sàng và siêu âm tuyến vú, các bác sĩ bệnh viện đa khoa ở phường Phú Nhuận (TPHCM) xác định chị T. bị viêm vú do tắc tia sữa, nhưng may mắn chưa hình thành ổ áp xe.

Người bệnh được điều trị bằng phương pháp dẫn lưu, kết hợp siêu âm trị liệu và vật lý trị liệu. Chỉ sau buổi điều trị đầu tiên, bầu ngực bệnh nhân mềm hơn, lượng sữa lưu thông trở lại, tình trạng sưng đau giảm rõ rệt. Trải qua 2 đợt can thiệp, chị không còn sốt, vùng viêm gần như hết đỏ và nguồn sữa dần ổn định.

"Tôi cứ nghĩ thông tia sữa bị tắc sẽ rất đau nên cố chịu ở nhà. Đến khi điều trị mới thấy hoàn toàn không như mình tưởng tượng", chị T. nói.

Theo BSCK2 Trần Quang Khang, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, trung bình mỗi tháng bệnh viện tiếp nhận 15-20 trường hợp đến khám vì tắc tia sữa. Phần lớn người bệnh nhập viện khi bầu ngực đã sưng đau nhiều, thậm chí có người chuyển sang viêm vú sau nhiều ngày tự massage, nhờ người thông tia sữa hoặc áp dụng các mẹo dân gian.

Đáng chú ý, trong quá trình điều trị, bác sĩ ghi nhận nhiều bà mẹ vừa gặp vấn đề sức khỏe khi tắc tia sữa nặng, vừa ảnh hưởng tâm lý.

"Có người mẹ đưa con mới 3 tháng tuổi đến khám trong tình trạng một bên ngực sưng đỏ, nóng rát, xuất hiện khối cứng lớn, sữa gần như không thể thoát ra. Điều khiến tôi nhớ nhất là chị liên tục khóc vì sợ mất sữa. Chị nói cơn đau còn hơn cả đau đẻ", BS Khang kể.

Những sai lầm phổ biến thường gặp

BS Khang phân tích, nỗi lo mất sữa khiến nhiều bà mẹ tìm mọi cách xử trí tại nhà. Tuy nhiên, việc massage quá mạnh, nhờ người thông tia sữa bằng lực ép lớn hoặc áp dụng các mẹo như chườm lá nóng, đắp thuốc không rõ nguồn gốc... có thể làm tổn thương mô vú và khiến tình trạng viêm nặng hơn.

Thực tế, bác sĩ từng tiếp nhận nhiều trường hợp bầu ngực bị bầm tím, sưng nề nặng hơn, tổn thương mô mềm và hệ bạch huyết sau khi bị nặn quá mạnh. Một số trường hợp tiến triển thành viêm tuyến vú cấp hoặc áp xe, phải nhập viện để dùng kháng sinh và dẫn lưu mủ.

Tắc tia sữa thường biểu hiện bằng một khối cứng khu trú, gây đau khi chạm, da hơi đỏ và sữa chảy kém ở một số tia. Nếu được xử trí đúng cách, tình trạng này thường cải thiện trong vòng 24 giờ.

"Trong trường hợp chậm trễ xử trí, người bệnh có thể phải chích rạch dẫn lưu ổ mủ, giảm hoặc mất sữa ở vùng tổn thương, thậm chí nhiễm trùng lan rộng. Tắc tia sữa không chỉ gây đau đớn mà còn tạo áp lực tâm lý rất lớn. Trong khi đó, phần lớn trường hợp nếu phát hiện sớm đều có thể điều trị hiệu quả", BS Khang nhấn mạnh.

Hiện nay, để điều trị tắc tia sữa, các bác sĩ sẽ kết hợp giữa nghỉ ngơi hợp lý cho bầu ngực với siêu âm trị liệu đa tần, massage chuyên sâu mô vú và vật lý trị liệu, nhằm hỗ trợ làm mềm vùng tắc, giảm viêm, giảm đau và dẫn lưu sữa đúng cách.

Với những trường hợp tắc tia sữa giai đoạn sớm đến trung bình, phương pháp trên giúp nhiều sản phụ cảm thấy giảm căng tức và sữa lưu thông tốt hơn, chỉ sau 1-2 buổi điều trị.

Bác sĩ khuyến cáo, việc massage bầu ngực chỉ nên thực hiện nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật. Nếu cố ép thông tia sữa bằng mọi giá có thể khiến tình trạng viêm nặng hơn.

Trong trường hợp bầu ngực đỏ lan rộng, nóng rát, căng cứng nhiều kèm sốt cao, ớn lạnh hoặc xuất hiện khối mềm chứa mủ, người bệnh cần đến bệnh viện ngay, vì có thể đã chuyển sang viêm vú hoặc áp xe.