Mới ngoài 40 tuổi đã đau khớp: Có phải dấu hiệu lão hóa sớm?

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe cơ xương khớp

Bác sĩ Lê Võ Vĩnh Khải, khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn (TPHCM), cho biết trong quá trình sinh hoạt và vận động hằng ngày, các khớp liên tục chịu tác động của lực và áp lực từ cơ thể.

Theo thời gian, dưới ảnh hưởng của tuổi tác, chấn thương hoặc tình trạng quá tải kéo dài, sụn khớp (lớp mô bao phủ đầu xương) có thể dần bị tổn thương và thoái hóa. Do sụn khớp có khả năng tự phục hồi rất hạn chế, những thay đổi này cùng với tổn thương ở xương dưới sụn và các mô xung quanh có thể ảnh hưởng đến chức năng khớp, gây đau nhức, cứng khớp và hạn chế vận động.

Ở nhóm nhân viên văn phòng, việc ngồi lâu, ít thay đổi tư thế hoặc duy trì tư thế làm việc không phù hợp trong thời gian dài có thể làm tăng cảm giác căng cứng, đau nhức cơ và khớp. Tuy nhiên, những biểu hiện này không đồng nghĩa với thoái hóa khớp mà cần được đánh giá cùng các yếu tố nguy cơ khác.

Một số yếu tố khác ảnh hưởng đến sức khỏe cơ xương khớp hoặc làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

Ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời: Có thể làm giảm khả năng tổng hợp vitamin D, ảnh hưởng đến quá trình hấp thu canxi, sức khỏe xương và chức năng cơ bắp.

Chỉ tập luyện vào cuối tuần: Sau nhiều ngày ít vận động, việc tập luyện với cường độ cao dễ làm tăng nguy cơ chấn thương cơ, gân và khớp.

Chế độ ăn thiếu cân đối: Thường xuyên sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, nước ngọt có đường nhưng thiếu rau xanh, trái cây, canxi và protein chất lượng cao có thể làm giảm nguồn dưỡng chất cần thiết để duy trì hệ cơ xương khớp khỏe mạnh.

Thừa cân, béo phì: Làm tăng áp lực lên khớp.

Di truyền: Người có tiền sử gia đình mắc thoái hóa khớp có thể có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Khi nào cần lưu ý triệu chứng đau khớp?

Không phải mọi cơn đau khớp đều là dấu hiệu của bệnh lý. Sau khi vận động quá sức hoặc mang vác nặng, khớp có thể đau nhức tạm thời và cải thiện lúc nghỉ ngơi.

Tuy nhiên, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu xuất hiện các dấu hiệu như:

- Đau khớp kéo dài trên vài tuần hoặc tái phát nhiều lần.

- Cứng khớp buổi sáng kéo dài trên 30 phút.

- Khớp sưng, nóng hoặc đỏ.

- Đau tăng dần theo thời gian.

- Khó đi lại, leo cầu thang hoặc thực hiện các sinh hoạt thường ngày.

- Có tiếng lạo xạo trong khớp khi vận động, đặc biệt nếu kèm theo đau hoặc hạn chế vận động.

Nếu khớp đột ngột sưng nóng đỏ, đau dữ dội kèm theo sốt hoặc người bệnh không thể chịu lực, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám khẩn cấp nhằm loại trừ những nguyên nhân nghiêm trọng như nhiễm trùng khớp.

"Đây có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý như thoái hóa khớp, viêm khớp, hoại tử xương, gout hoặc các bệnh lý cơ xương khớp khác. Việc chẩn đoán sớm giúp xác định nguyên nhân, từ đó có hướng điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ tổn thương khớp tiến triển", bác sĩ Khải cho biết.

Bảo vệ xương khớp tuổi 40 như thế nào?

Nhiều người cho rằng, đau khớp ở tuổi trung niên là biểu hiện bình thường của quá trình lão hóa, nên tự mua thuốc giảm đau hoặc các sản phẩm hỗ trợ để sử dụng trong thời gian dài.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Khải, việc chỉ kiểm soát triệu chứng mà không xác định nguyên nhân có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp. Một số bệnh lý khớp khi tiến triển nặng có thể gây đau kéo dài, hạn chế vận động. Những trường hợp nghiêm trọng có thể cân nhắc can thiệp phẫu thuật.

Bên cạnh đó, việc tự ý sử dụng thuốc giảm đau kéo dài có thể gây tác dụng không mong muốn đối với đường tiêu hóa, gan hoặc thận, tùy loại thuốc. Vì vậy, người bệnh không nên tự điều trị kéo dài khi chưa xác định được nguyên nhân gây đau.

Bác sĩ Khải khuyến cáo, chăm sóc sức khỏe xương khớp nên bắt đầu từ sớm, thay vì chờ đến lúc xuất hiện triệu chứng.

Một số biện pháp giúp duy trì hệ cơ xương khớp khỏe mạnh cho người dân nói chung và người từ 40 tuổi nói riêng gồm duy trì cân nặng hợp lý; tập luyện đều đặn với các môn phù hợp như đi bộ, bơi lội, đạp xe hoặc yoga; hạn chế ngồi liên tục quá lâu, nên thay đổi tư thế và vận động sau mỗi 30-60 phút làm việc. Duy trì chế độ ăn cân đối, cung cấp đủ protein, canxi, vitamin D và các dưỡng chất cần thiết theo nhu cầu cơ thể. Tránh mang vác nặng quá sức hoặc thực hiện các động tác sai tư thế. Khám chuyên khoa cơ xương khớp khi có các triệu chứng bất thường.

Đau khớp ở tuổi 40 không đồng nghĩa với thoái hóa khớp hay lão hóa sớm. Khi những cơn đau kéo dài, tái phát hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình để xác định nguyên nhân, được tư vấn hướng điều trị phù hợp và bảo vệ khả năng vận động lâu dài.