Hãy nhớ số đo huyết áp như số tuổi của mình

Dân trí Theo GS.TS. Nguyễn Lân Việt, Giám Đốc Ban Quản lý Dự án Phòng chống Tăng huyết áp Quốc gia, việc điều trị THA cần phải được thực hiện một cách liên tục và lâu dài. Tuy nhiên trên thực tế nhiều người bệnh chưa thực hiện được đúng theo những nguyên tắc này.

 

GS.TS.BS Nguyễn Lân Việt – Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam
GS.TS.BS Nguyễn Lân Việt – Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam

 

Tăng huyết áp, một bệnh lý rất phổ biến trong cộng đồng:

 

Tăng huyết áp (THA) đang trở thành một vấn đề thời sự vì sự gia tăng nhanh chóng của căn bệnh này trong cộng đồng. Thực vậy, theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã có khoảng 1,5 tỷ người trên thế giới bị Tăng huyết áp và có tới 7.5 triệu người tử vong do nguyên nhân trực tiếp là Tăng huyết áp trên toàn cầu.

 

Theo thống kê tại Hoa kỳ năm 2006, có khoảng 74,5 triệu người Mỹ bị THA.

 

Nhưng một điều đáng lưu tâm hơn là tỷ lệ những người bị THA còn đang gia tăng một cách nhanh chóng ở cả các nước đang phát triển thuộc châu Á, châu Phi.

 

Ngay ở Việt Nam, theo một điều tra gần đây nhất của Viện Tim mạch Việt Nam tại 8 tỉnh/thành phố của nước ta thì tỷ lệ THA của những người từ 25 tuổi trở lên đã là 25,1%! Nghĩa là cứ 4 người trưởng thành thì có 1 người bị tăng huyết áp.

 

Tăng huyết áp: “Kẻ giết người số một”

 

Trong báo cáo về sức khoẻ hàng năm của Tổ chức Y tế thế giới năm 2002 đã nhấn mạnh THA là “kẻ giết người số một”. Thực vậy, vào năm 2008, người ta ước tính có khoảng 17,5 triệu người trên thế giới bị tử vong do bệnh lý tim mạch trong đó có Tăng huyết áp.

Theo một điều tra tại Hoa Kỳ năm 2006 đã cho thấy có 56.561 người Mỹ bị tử vong vì THA trong năm này.

 

Một nghiên cứu tại nước Đức vào cuối những năm 80 của thế kỷ trước đã cho thấy những nguy cơ gây tử vong trong một năm tại Đức là: Đi máy bay thì nguy cơ là 1/1.000.000; lái xe ô tô là 1/5.000; hút thuốc lá là 1/250, nhưng THA thì nguy cơ là 1/50 (!).

 

Người ta cũng thấy là với mỗi mức HA tâm thu tăng lên 20mmHg và HA tâm trương tăng lên 10mmHg thì nguy cơ các biến cố tim mạch cũng sẽ tăng lên gấp đôi.

 

Tăng huyết áp là bệnh lý có thể gây ra rất nhiều biến chứng khác nhau, làm cho người bệnh trở nên tàn phế, thậm chí có thể tử vong. Các biến chứng thường gặp nhất là:

 

- Các biến chứng về tim: Cơn đau thắt ngực, Nhồi máu cơ tim, suy tim…

 

- Các biến chứng về não: Xuất huyết não, Nhũn não, bệnh não do THA…

 

- Các biến chứng về thận: Đái ra protein, phù, suy thận…

 

- Các biến chứng về mắt: Mờ mắt, xuất huyết, xuất tiết và phù gai thị.

- Các biến chứng về mạch máu: Phình hoặc phình tách thành động mạch, các bệnh động mạch ngoại vi…

 

Tăng huyết áp: “Kẻ giết người thầm lặng”

 

Chỉ có một số ít các bệnh nhân THA là có một vài triệu chứng cơ năng gợi ý cho họ đi khám bệnh như: đau đầu, chóng mặt, cảm giác “ruồi bay”, mặt đỏ bừng, ù tai,…

 

Nhưng đa số các bệnh nhân bị THA lại thường không có các dấu hiệu cảnh báo trước. Nhiều khi, lúc thấy có triệu chứng đau đầu xuất hiện thì tiếp ngay sau đó cũng là kết thúc cuộc đời của họ do đã bị xuất huyết não nặng nề.

 

Mặt khác, tuyệt đại bộ phận (khoảng 90%) các bệnh nhân bị THA là không rõ nguyên nhân (còn gọi là THA nguyên phát). Chỉ một số nhỏ các bệnh nhân (<10%) bị THA có tìm được nguyên nhân (tức là do hậu quả của một số bệnh lý khác). Do đó, những dấu hiệu thể hiện bệnh THA thường không đặc hiệu và người bệnh thường không thấy có gì khác biệt với người bình thường.

Vì vậy việc kiểm tra huyết áp thường xuyên, nhất là những người có những yếu tố nguy cơ về tim mạch, là hết sức cần thiết và quan trọng.

 

Ba nghịch lý trong Bệnh Tăng huyết áp:

 

Mặc dù chúng ta đã hiểu rõ sự phổ biến và mức độ nguy hiểm của bệnh THA, nhưng cho đến tận bây giờ THA vẫn tồn tại 3 nghịch lý, đó là:

 

- THA là bệnh rất dễ phát hiện (bằng cách đo HA khá đơn giản) nhưng người ta thường lại không được phát hiện mình bị THA từ bao giờ.

 

- THA là bệnh có thể điều trị được nhưng số người được điều trị không nhiều.

 

- THA là bệnh có thể khống chế được với mục tiêu mong muốn, nhưng số người điều trị đạt được “HA mục tiêu” lại không nhiều.

 

Thực vậy, theo thống kê của Tổ chức y tế Thế giới chỉ có 30% số người bị THA được điều trị và trong số những bệnh nhân được điều trị này thì cũng chỉ có 12% số bệnh nhân được kiểm soát tốt về huyết áp (dưới 140/90mmHg).

 

Ngay tại một số nước phát triển như Hoa Kỳ, vào năm 2006, trong tổng số người bị THA có khoảng 77,6 % người đã biết có bị THA, chỉ có 67, 9 % được điều trị và chỉ có 44,1% là được khống chế tốt để đạt được “huyết áp mục tiêu”.

 

Theo điều tra gần đây của Viện Tim mạch Việt Nam tại 8 tỉnh/thành phố của nước ta thì tỷ lệ THA của những người từ 25 tuổi trở lên đã là 25,1%! Trong đó có 52% không biết mình bị tăng huyết áp; 30% số người biết bị tăng huyết áp nhưng không điều trị; 64% số người biết bị tăng huyết áp, đã được điều trị, nhưng không đạt huyết áp mục tiêu.

 

Vì sao lại tồn tại những nghịch lý này?
 

Đây thực sự là vấn đề không phải đơn giản. Chúng ta cần nhìn nhận một cách thẳng thắn vào những thực tế khách quan như sau:

 

- Nhận thức của nhân dân về sự thường gặp, về mức độ nguy hiểm của bệnh còn chưa đầy đủ và đúng mực.

 

- Việc điều chỉnh để có một lối sống hợp lý là vấn đề rất quan trọng trong việc phòng, chống bệnh THA nhưng việc áp dụng trong thực tế lại không đơn giản vì những thói quen sinh hoạt không hợp lý đã tồn tại từ khá lâu và nhận thức của người dân cũng còn những hạn chế nhất định.

 

- Người bệnh THA thường lại hay có nhiều bệnh lý khác đi kèm như: béo phì, tiểu đường, rối loạn lipid máu,… làm cho việc khống chế số đo huyết áp càng khó khăn hơn.

 

- Việc điều trị THA cần phải được thực hiện một cách liên tục và lâu dài, tuy nhiên trên thực tế nhiều người bệnh chưa thực hiện được đúng theo những nguyên tắc này, cũng có thể do người bệnh tự lầm tưởng là bệnh đã khỏi, hoặc do điều kiện kinh tế có khó khăn không tiếp tục mua được thuốc nữa, hoặc do một vài tác dụng phụ của thuốc gây ra đối với bệnh nhân,...
 
Hãy luôn cảnh giác, thường xuyên kiểm tra sức khỏe, duy trì chỉ số HA bình thường là tốt nhất
Hãy luôn cảnh giác, thường xuyên kiểm tra sức khỏe, duy trì chỉ số HA bình thường là tốt nhất

 

Liệu chúng ta có thể phòng, chống lại được “Kẻ giết người thầm lặng” này hay không?

 

Câu trả lời là hoàn toàn có thể. Vấn đề phụ thuộc vào chính bản thân của mỗi người chúng ta rất nhiều.

 

  nước ta, trước tình hình gia tăng nhanh chóng và những biến chứng nặng nề của bệnh Tăng huyết áp, ngày 19 tháng 12 năm 2008, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ký quyết định phê duyệt chương trình phòng chống Tăng huyết áp trở thành Chương trình mục tiêu quốc gia. Ban Điều hành quốc gia phòng chống Tăng huyết áp với nòng cốt là các cán bộ của Viện Tim mạch Việt Nam đã tích tham gia triển khai các hoạt động trong cộng đồng như truyền thông, giáo dục sức khoẻ, khám sàng lọc Tăng huyết áp, xây dựng các mô hình phòng chống Tăng huyết áp từ tuyến xã, phường tới tuyến trung ương.

 

Chúng ta hy vọng là với tất cả những cố gắng của toàn xã hội, của cả cộng đồng, việc kiểm soát Tăng huyết áp sẽ mang lại những lợi ích đáng kể. Việc cổ vũ lối sống lành mạnh và thay đổi những lối sống có hại cho mỗi cá nhân là “vũ khí” hữu ích hàng đầu trong cuộc chiến chống lại “kẻ thù thầm lặng này”. Những đề xuất cụ thể sau đây luôn là những lời khuyên có ích cho mỗi chúng ta trong việc phòng chống bệnh THA:

 

- Giảm cân nặng (nếu thừa cân).

- Không hút thuốc lá, thuốc lào.

- Không ăn nhiều chất béo bão hòa.

- Không ăn mặn (giảm muối trong khẩu phần ăn).

- Tập thể dục đều đặn hàng ngày.

- Hạn chế uống rượu bia.

- Tránh các căng thẳng, lo âu, nên tự tạo cho mình một cuộc sống hài hòa, vui vẻ.

- Kiểm tra thường xuyên số đo huyết áp của mình.

- Kiểm tra định kỳ các yếu tố nguy cơ khác (rối loạn đường máu, lipid máu…) để có thể kiểm soát kịp thời các yếu tố nguy cơ đó.

 

Nhà Giáo Nhân nhân GS.TS. Nguyễn Lân Việt

Phó chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam

Giám Đốc Ban Quản lý Dự án Phòng chống Tăng huyết áp Quốc gia

MỚI NHẤT
Không đạt chất lượng, nhiều loại thuốc ngoại bị rút số đăng ký lưu hành
Không đạt chất lượng, nhiều loại thuốc ngoại bị rút số đăng ký lưu hành

(Dân trí) - Kết quả kiểm nghiệm nhiều mẫu thuốc ngoại cho thấy các loại thuốc này không đạt tiêu chuẩn chất lượng, Cục Quản lý Dược đã yêu cầu thu hồi và ra thông báo rút số đăng ký lưu hành các loại thuốc này.

Thứ tư, 18/12/2013 - 04:28

Hai trẻ tử vong sau tiêm, Trung Quốc thu hồi vắc-xin
Hai trẻ tử vong sau tiêm, Trung Quốc thu hồi vắc-xin

Theo hãng tin CRI hôm nay, 17/12, sau khi tiêm phòng viêm gan B, 2 trẻ sơ sinh ở tỉnh Hồ Nam tử vong, 1 trẻ đang nguy kịch. Hai lô vắc-xin trong đợt tiêm này đã bị thu hồi.

Thứ ba, 17/12/2013 - 07:19

Khoảng trống cán bộ phục hồi chức năng tuyến xã
Khoảng trống cán bộ phục hồi chức năng tuyến xã

Hiện nay, có một điều bất hợp lý là tại tuyến xã có 75-80% người tàn tật có thể phục hồi nhưng ở khu vực này lại không có cán bộ phục hồi chức năng. Đây chính là bất cập được nêu lên tại hội thảo về chuyên đề này vừa diễn ra sáng nay, 17/10, tại Hà Nội.

Thứ ba, 17/12/2013 - 05:19

Thực trạng và thách thức về sức khỏe tâm thần ở trẻ em Việt Nam
Thực trạng và thách thức về sức khỏe tâm thần ở trẻ em Việt Nam

(Dân trí) - Theo các chuyên gia tâm thần, đã đến lúc cần lên tiếng báo động về tình trạng ngày càng gia tăng số lượng trẻ em có vấn đề về sức khỏe tâm thần”.

Thứ ba, 17/12/2013 - 03:40

Ớn lạnh mứt tết
Ớn lạnh mứt tết

Để mứt ngon, giòn, màu sắc bắt mắt và để được lâu, các cơ sở sản xuất thủ công không ngần ngại xử lý bằng hóa chất độc hại đang bán tràn lan ngoài thị trường.

Thứ ba, 17/12/2013 - 02:26

Cần Thơ: Bệnh tay chân miệng đang bùng phát bất thường
Cần Thơ: Bệnh tay chân miệng đang bùng phát bất thường

(Dân trí) - Sáng 17/12 bác sĩ Hà Anh Tuấn, Trưởng khoa Hồi sức tích cực Chống độc Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ cho biết, từ đầu tháng 12 tới nay bệnh tay chân miệng đang bùng phát, mới đây, bé 3 tuổi đã tử vong vì bệnh này.

Thứ ba, 17/12/2013 - 12:51

Hàng trăm công nhân nhập viện sau bữa cơm tăng ca
Hàng trăm công nhân nhập viện sau bữa cơm tăng ca

(Dân trí) - Ăn xong bữa cơm chiều, gần 200 công nhân của Công ty Long Huei (chuyên sản xuất mũ bảo hiểm) tại khu công nghiệp Sóng Thần, thị xã Dĩ An, Bình Dương) đã phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng khó chịu, đau bụng, mệt mỏi, buồn ói, khó thở.

Thứ ba, 17/12/2013 - 12:21

Ăn hàu sống, đầu hành… để “sung”?
Ăn hàu sống, đầu hành… để “sung”?

“Tôi mới cưới vợ, được mấy ông anh làm chung cơ quan khuyên ăn hàu sống, đầu hành, củ hành tây… để “sung” trong chuyện quan hệ vợ chồng. Đọc trên internet tôi cũng thấy có mấy bài viết như vậy. Thông tin này có đáng tin?” Tuấn Minh (letuanminh.29@...)

Thứ ba, 17/12/2013 - 10:07

Bước tiến dài tới sụn nhân tạo
Bước tiến dài tới sụn nhân tạo

(Dân trí) - Nhóm các nhà nghiên cứu Hà Lan đã phát triển được một công thức mới tốt hơn để chế tạo sụn tổng hợp thay thế cho sụn khớp.

Thứ ba, 17/12/2013 - 07:56

Người cao tuổi: Điên vì… cô đơn?
Người cao tuổi: Điên vì… cô đơn?

(Dân trí) - Ở vào tuổi “như chuối chín cây”, nhiều người cao tuổi bị đẩy vào tình cảnh như người “không gia đình”, dẫn đến hậu quả nhẹ là bị trầm cảm còn nặng là điên!

Thứ ba, 17/12/2013 - 07:41

Để Hóa trị - Xạ trị không còn là nỗi lo
Để Hóa trị - Xạ trị không còn là nỗi lo

Ung thư hiện nay vẫn đang là một gánh nặng cho toàn cầu. Một căn bệnh nguy hiểm mà khoa học vẫn chưa tìm ra thuốc đặc trị.

Thứ ba, 17/12/2013 - 06:29

Giảm gánh nặng tiêm ngừa  cho mẹ và bé
Giảm gánh nặng tiêm ngừa cho mẹ và bé

Xu hướng tiêm ngừa cho trẻ bằng vắc-xin phối hợp ho gà vô bào hiện nay được xem là phương pháp tiên tiến trong việc giúp trẻ phòng ngừa các bệnh nguy hiểm thường gặp bởi ít các phản ứng tại chỗ và toàn thân sau tiêm như: sốt, sưng đỏ, đau...

Thứ ba, 17/12/2013 - 05:39

ĐÁNG QUAN TÂM
Vụ bệnh nhân nằm chết ngoài hành lang: Bệnh viện hỗ trợ 15 triệu đồng
Vụ bệnh nhân nằm chết ngoài hành lang: Bệnh viện hỗ trợ 15 triệu đồng

(Dân trí) - Chiều 16/12, ông Lê Quế, Phó giám đốc Bệnh viện Đa khoa Hà Tĩnh cho biết phía bệnh viện đã hỗ trợ 15 triệu đồng cho gia đình bệnh nhân tử vong vào sáng 16/12.

Thứ hai, 16/12/2013 - 05:00

Tác nhân gây dị ứng trong nhà mùa đông: Tìm thủ phạm, diệt nguy cơ
Tác nhân gây dị ứng trong nhà mùa đông: Tìm thủ phạm, diệt nguy cơ

(Dân trí) - Bệnh dị ứng thường gắn liền với mùa xuân và mùa hè, nhưng mùa đông cũng có những dị nguyên riêng, với mạt bụi nhà và nấm mốc trở thành nỗi lo cho không ít gia đình có người bị viêm mũi và viêm kết mạc dị ứng.

Thứ hai, 16/12/2013 - 04:11

Bệnh nhân mắc sốt xuất huyết với biểu hiện lạ
Bệnh nhân mắc sốt xuất huyết với biểu hiện lạ

Ngày 15/12, Bệnh viện đa khoa Q.Thủ Đức (TP.HCM) cho biết, BV này vừa tiếp nhận bệnh nhân nam Ng.Ng.T. (26 tuổi, ngụ P.Linh Xuân, Q.Thủ Đức) bị sốt xuất huyết, nhưng có biểu hiện lạ so những bệnh nhân mắc sốt xuất huyết thông thường.

Thứ hai, 16/12/2013 - 04:01

Bệnh viện nhốn nháo vì bệnh nhân nằm chết ngoài hành lang
Bệnh viện nhốn nháo vì bệnh nhân nằm chết ngoài hành lang

(Dân trí) - Sáng 16/12, rất đông người nhà của bệnh nhân Đặng Văn Phước (xã Cẩm Lạc, Cẩm Xuyên) đã tập trungtrước Khoa Nội tổng hợp, BVĐK Hà Tĩnh yêu cầu phía bệnh viện giải thích rõ tại sao bệnh viện để bệnh nhân nằm ngoài hành lang dẫn tới cái chết thương tâm.

Thứ hai, 16/12/2013 - 03:33

Chính thức buộc thôi việc y tá cho trẻ uống... hạt đậu giống
Chính thức buộc thôi việc y tá cho trẻ uống... hạt đậu giống

(Dân trí) - Sáng nay (16/12) ông Nguyễn Văn Dục, Trưởng Trạm Y tế xã Cẩm Trung, huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh cho biết, trạm đã quyết định buộc thôi việc đối với ông Võ Viết Hùng (trú tại xã Cẩm Trung, là y tá thôn 10).

Thứ hai, 16/12/2013 - 02:33

Cứu bệnh nhi đứt lìa khí quản sau tai nạn giao thông
Cứu bệnh nhi đứt lìa khí quản sau tai nạn giao thông

(Dân trí) - Cú va chạm giữa hai phương tiện khiến bé T. ngã xuống đường, bị các thanh sắt rơi xuống đè trúng người. Bệnh nhi nhập viện trong tình trạng khó thở, vùng cổ bị dập. Qua kiểm tra hình ảnh, bác sĩ phát hiện khí quản của bé bị đứt hoàn

Thứ hai, 16/12/2013 - 02:30

Thí điểm chợ đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
Thí điểm chợ đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

(Dân trí) - UBND thành phố Đà Nẵng vừa ban hành dự án “Mô hình chợ thí điểm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm” trên địa bàn thành phố.

Thứ hai, 16/12/2013 - 12:36

70% bệnh nhân ung thư vú đến khám ở giai đoạn muộn
70% bệnh nhân ung thư vú đến khám ở giai đoạn muộn

(Dân trí) - “Phần lớn người bệnh đến khám và điều trị ở giai đoạn muộn khiến tỉ lệ điều trị khỏi ở Việt Nam thấp hơn 1 số nước trên thế giới”, TS Trần Văn Thuấn, PGĐ Bệnh viện K, cho biết tại lễ ra mắt Dự án phòng chống bệnh ung thư vú.

Thứ hai, 16/12/2013 - 11:15

Cứu thành công “em bé thần kỳ” 17 tuần tuổi
Cứu thành công “em bé thần kỳ” 17 tuần tuổi

(Dân trí) - Chào đời sớm khi mới được 17 tuần, được mệnh danh là “em bé thần kỳ”, bé Meghan Hope Pacyna đã được xuất viện và trở về nhà sau 5 tháng ở viện.

Thứ hai, 16/12/2013 - 10:11

Đau bụng, buồn nôn do u ở thực quản
Đau bụng, buồn nôn do u ở thực quản

(Dân trí) - Vài tháng nay, bà N.T.Đ. 72 tuổi ở Long An thường bị đau bụng, ăn uống kém, buồn ói nên đi nội soi dạ dày và phát hiện có khối u khoảng 1cm nằm ở đoạn cuối thực quản ngay đúng nơi đổ vào dạ dày.

Thứ hai, 16/12/2013 - 09:16

Lật tẩy mánh thúc chuối chín “siêu tốc” bằng hóa chất độc hại
Lật tẩy mánh thúc chuối chín “siêu tốc” bằng hóa chất độc hại

Nếu như trước đây người dân buôn chuối phải mất cả tuần rấm chuối mới có chuối chín để bán, thì nay họ có thể biến hàng trăm nải chuối xanh thậm chí còn non chín vàng rộm chỉ sau một đêm.

Thứ hai, 16/12/2013 - 09:06

Gỏi cuốn Việt đình đám ở Úc
Gỏi cuốn Việt đình đám ở Úc

Các bậc phụ huynh đang “đau đầu” về việc chọn lựa thực phẩm thích hợp cho con em mình sao cho đầy đủ chất dinh dưỡng để đầu óc minh mẫn và tránh tình trạng béo phì. Giải pháp hình như đã xuất hiện, đó là gỏi cuốn Việt Nam.

Thứ hai, 16/12/2013 - 08:19