Đường thở bít tắc vì lạm dụng thuốc xịt co mạch

Hiểm họa vì lệ thuộc thuốc xịt co mạch

5 năm qua, cuộc sống của ông S. (sinh năm 1972) gắn liền với nỗi ám ảnh mang tên “nghẹt mũi kinh niên”. Tình trạng nghẹt mũi kéo dài không chỉ khiến ông thường xuyên mệt mỏi, mất ngủ mà còn đẩy bệnh nhân vào vòng lẩn quẩn của việc điều trị nội khoa không hiệu quả.

Dù người đàn ông đã dùng nhiều loại thuốc uống và thuốc xịt theo đơn, cảm giác thông thoáng chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn, sau đó tình trạng nghẹt mũi lại nhanh chóng quay trở lại.

Để tự giải cứu đường thở, bệnh nhân tìm đến thuốc xịt co mạch. Mỗi lần sử dụng, ông cảm giác hiệu quả thông mũi gần như đến tức thì. Tuy nhiên, sau một thời gian, tình trạng nghẹt mũi chuyển biến nặng dần, hai bên mũi bít chặt kèm cảm giác khó thở.

Khi chất lượng cuộc sống bị ảnh hưởng nghiêm trọng, ông S. đến thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn - nơi chăm sóc sức khỏe quen thuộc của cả gia đình ông nhiều năm qua.

Tại đây, kết quả chụp chiếu hình ảnh (CT scan) cho thấy mũi - xoang bình thường, không ghi nhận hình ảnh viêm, ứ dịch hay polyp, giúp bác sĩ loại trừ viêm xoang.

Nhưng tại vùng hốc mũi, bác sĩ ghi nhận cuốn mũi dưới hai bên phì đại, gần như bít đường thở, khiến luồng khí lưu thông bị cản trở. Thông qua khai thác bệnh sử, bác sĩ phát hiện người bệnh lạm dụng thuốc xịt co mạch trong thời gian dài.

Thuốc này giúp thông mũi tạm thời, nhưng dùng quá mức dễ gây hiệu ứng ngược, dẫn đến viêm mũi, cuốn mũi quá phát và tình trạng nghẹt mũi kéo dài nhiều năm.

“Khi niêm mạc mũi bị viêm hoặc kích thích, các mạch máu giãn ra khiến cuốn mũi sưng to, gây nghẹt mũi. Thuốc xịt co mạch hoạt động bằng cách làm co mạch máu tại chỗ, giúp giảm phù nề cuốn mũi tạm thời và mang lại cảm giác thông thoáng ngay lập tức

Tuy nhiên, đây thực chất là “con dao hai lưỡi”. Nếu sử dụng kéo dài hoặc xịt quá thường xuyên, khi thuốc hết tác dụng mũi có thể nghẹt lại nặng hơn, khiến niêm mạc sưng dai dẳng và tình trạng nghẹt mũi ngày càng trầm trọng”, ThS.BSCKII Nguyễn Trương Khương, Giám đốc Chuyên môn của Bệnh viện phân tích.

Cũng theo bác sĩ Khương, cuốn mũi dưới là cấu trúc quan trọng giúp làm ấm, làm ẩm và lọc không khí hít vào. Khi bị viêm hoặc kích thích kéo dài, cuốn mũi có thể phù nề, dày lên bất thường, dẫn đến phì đại cuốn mũi dưới.

Từ đó, lòng mũi bị thu hẹp đáng kể sẽ gây nghẹt mũi dai dẳng và ảnh hưởng sinh hoạt hàng ngày. Thậm chí, bệnh nhân phải thở bằng miệng, khô họng khi ngủ và giảm khứu giác.

Đối với trường hợp của ông S., do lạm dụng thuốc xịt co mạch trong thời gian dài, cuốn mũi dưới hai bên phì đại quá mức khiến các phương pháp điều trị nội khoa không còn hiệu quả. Việc can thiệp phẫu thuật được xem là chìa khóa giúp giải phóng đường thở và cải thiện chất lượng cuộc sống người bệnh.

Giải phóng đường thở nhờ phẫu thuật nội soi tiên tiến

Ê-kíp phẫu thuật do ThS.BS.CKII Nguyễn Trương Khương phối hợp cùng đội ngũ Gây mê thực hiện phẫu thuật nội soi chỉnh hình cuốn mũi dưới. Với sự hỗ trợ của hệ thống trang thiết bị hiện đại và kỹ thuật gây mê toàn thân, ca mổ diễn ra trong vòng 40 phút.

Quá trình can thiệp, bác sĩ tiến hành loại bỏ phần mô phì đại và xương cuốn mũi dưới, từ đó mở rộng đường thở một cách tối đa. Điểm ưu việt của phương pháp này là vừa giải phóng sự tắc nghẽn, vừa bảo tồn các chức năng sinh lý cần thiết của niêm mạc mũi.

Nhờ kỹ thuật nội soi xâm lấn tối thiểu, ca phẫu thuật đảm bảo tính thẩm mỹ cao, ít gây đau và hạn chế tối đa tình trạng chảy máu. Người bệnh không cần đặt gạc trong hốc mũi sau mổ - một bước cải tiến giúp loại bỏ cảm giác đau buốt và khó chịu thường thấy trong các ca mổ mũi truyền thống.

Chỉ vài giờ sau mổ, đường thở của ông S. đã thông thoáng trở lại, các triệu chứng khó thở, nghẹt mũi giảm rõ rệt. Người bệnh được xuất viện trong ngày.

Từ trường hợp nêu trên, bác sĩ Khương cảnh báo về thói quen tự ý sử dụng các loại thuốc không kê đơn.

Việc dùng thuốc thiếu kiểm soát, không có chỉ định và theo dõi của bác sĩ có thể che lấp triệu chứng, gây kháng thuốc, làm bệnh diễn tiến âm thầm và dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, khiến quá trình điều trị sau này trở nên phức tạp hơn.

Bác sĩ Khương khuyến cáo, nếu tình trạng nghẹt mũi hoặc chảy máu mũi kéo dài trên 2 tuần, tái diễn nhiều lần kèm ngủ ngáy, khó thở hoặc giảm khứu giác… người dân nên chủ động thăm khám chuyên khoa tai mũi họng để được chẩn đoán đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời, tránh bỏ lỡ giai đoạn can thiệp hiệu quả.